• Thứ tư 14/11/2018 10:44

4 kịch bản cho nền kinh tế số Việt Nam

21/10/2018

Xu hướng số hóa sẽ giúp Việt Nam nắm bắt được những cơ hội và hạn chế rủi ro, tạo bước đột phá phát triển kinh tế-xã hội, không bị tụt hậu hay bỏ lại phía sau.  

4 kich ban cho nen kinh te so vie t nam
Ứng dụng kinh tế số sẽ giúp DN tăng năng suất, giảm chi phí

Tương lai nền kinh tế số

Mới đây, nhóm thực hiện Dự án Tương lai nền kinh tế số Việt Nam do Tiến sĩ Lucy Cameron (Australia) làm Trưởng nhóm đã có buổi trao đổi thông tin về các kịch bản phát triển nền kinh tế số của Việt Nam đến năm 2040 tại Sở Khoa học và Công nghệ (KH&CN) TP. Hồ Chí Minh. Đây là dự án hợp tác giữa Bộ KH&CN Việt Nam và Data 61 của Australia trong khuôn khổ Chương trình Aus4Innovation của Đại sứ quán Australia tại Việt Nam, nhằm dự báo chiến lược về phát triển kinh tế số của Việt Nam trong 20 năm tới. Mục tiêu của dự án nhằm, tăng cường hợp tác giữa Australia và Việt Nam để nắm bắt cơ hội trong kỷ nguyên kỹ thuật số, góp phần tăng cường hợp tác giữa hai nước về dự báo chiến lược, nâng cao nhận thức, kỹ năng phân tích dự báo tương lai.

Tiến sĩ Lucy Cameron cho biết, Việt Nam đang đứng trước hàng loạt cơ hội phát triển cũng như những thách thức do những xu hướng chính từ cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ 4 (CMCN 4.). Một số thách thức có thể kể đến như yêu cầu tăng năng suất lao động mà không làm ảnh hưởng tới tỷ lệ thất nghiệp, chiến lược để thích ứng với biến đổi khí hậu, đảm bảo cung ứng năng lượng và cơ sở hạ tầng cho phát triển.

Trên cơ sở áp dụng kỹ thuật dự báo chiến lược, nhóm nghiên cứu đã xây dựng bức tranh toàn cảnh về nền kinh tế Việt Nam trong bối cảnh kinh tế số. Hiểu được xu hướng số hóa sẽ giúp Việt Nam nắm bắt được những cơ hội, tạo sự đột phá và hạn chế rủi ro trong việc phát triển kinh tế thời gian tới.

Theo đánh giá của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) về phát triển doanh nghiệp (DN) trong nền kinh tế số với những lĩnh vực ứng dụng kinh tế số như: Dịch vụ công nghệ thông tin và truyền thông (DVCNTT&TT); thương mại điện tử (TMĐT)... Đến nay, ngành DVCNTT&TT đã có bước phát triển tích cực, giá trị sản xuất của ngành không ngừng tăng lên qua các năm, đóng góp vào GDP được duy trì ở mức trên 0,7%. Số DN hoạt động trong lĩnh vực DVCNTT&TT cũng tăng lên qua các năm. Đến cuối năm 2016, có trên 11.000 đơn vị, chiếm trên 2,2% tổng số DN của cả nước, tập trung chủ yếu ở các ngành liên quan đến máy vi tính, viễn thông.

Các DN viễn thông, internet ở Việt Nam đã phát triển liên tục và đạt mức doanh thu 6,1 tỷ USD. Hai ngành nghề này góp phần tạo ra hơn 851.000 việc làm cho xã hội. Ngoài ra, TMĐT, một trong những cấu phần trọng yếu nhất của kinh tế số ở Việt Nam đã tăng trưởng vượt bậc về doanh thu và quy mô thị trường.

4 kich ban cho nen kinh te so vie t nam
2,2% DN Việt Nam hoạt động trong lĩnh vực công nghệ thông tin

Phát triển cơ sở hạ tầng cho nền kinh tế số

Với phương pháp nghiên cứu, tóm tắt các xu hướng chủ đạo tác động đến nền kinh tế số Việt Nam, đồng thời phân tích các kịch bản và các trục - yếu tố tác động đến tương lai kinh tế số Việt Nam - TS. Lucy Cameroon bằng phương pháp luận của mình và nhóm thực hiện dự án đã xây dựng 4 kịch bản cho nền kinh tế số của Việt Nam.

Thứ nhất với kịch bản là lạc hậu nếu nền kinh tế chuyển đổi số chậm và năng suất lao động trì trệ; Kịch bản 2 với nền kinh tế đã chuyển đổi số sẽ gia tăng ứng dụng công nghệ số và phát triển ngành công nghệ thông tin (CNTT), gia tăng năng suất lao động ở khắp các ngành; Kịch bản 3 - nhà xuất khẩu số khi ngành CNTT Việt Nam phát triển dựa vào hoạt động thuê ngoài cho các quốc gia khác, tuy nhiên sự áp dụng các công nghệ số nội bộ ở khắp các ngành còn thấp; Kịch bản 4 - nhà tiêu dùng số khi ngành công nghiệp của Việt Nam sử dụng các sản phẩm và dịch vụ CNTT từ các quốc gia khác, cải thiện năng suất trong tất cả các ngành.

Chỉ thị 16/CT- TTg của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường năng lực tiếp cận cuộc CMCN 4.0 đã đưa ra nhiều giải pháp quan trọng về phát triển hạ tầng CNTT; ưu tiên phát triển công nghiệp công nghệ số, nông nghiệp thông minh, du lịch thông minh, đô thị thông minh.

Theo ông Yasuo Tanabe - Phó Chủ tịch cấp cao Công ty Hitachi, để Việt Nam có thể duy trì tăng trưởng kinh tế nhanh trong thời gian tới thì có 3 yếu tố cần tập trung là: Phát triển cơ sở hạ tầng, kinh tế số, thương mại số. Ngoài ra, cần tham gia nhiều hơn vào lĩnh vực Internet kết nối vạn vật cho ngành chế tạo. Về phía Chính phủ, cũng cần tạo môi trường thông thoáng, thuận lợi để các DN đầu tư phát triển lĩnh vực này.

Bên cạnh sự ứng dụng công nghệ kỹ thuật số vào các ngành nghề kinh doanh truyền thống, thì nền kinh tế số còn mở ra nhiều mô hình kinh doanh phi truyền thống ở Việt Nam, mà điển hình là dịch vụ Grab- taxi hay lĩnh vực Fintech. Tuy nhiên, sự chuyển đổi rất nhanh của các mô hình kinh doanh trong nền kinh tế số đã dẫn tới một số quy định pháp luật đã không theo kịp. Do đó, các DN kinh doanh trên môi trường kỹ thuật số có thể gặp khó khăn khi áp dụng mô hình kinh doanh mới tại Việt Nam, có thể gây nên mâu thuẫn về quyền lợi trong hoạt động kinh doanh truyền thống và mô hình kinh doanh thời đại kỹ thuật số. Chính vì thế đòi hỏi các DN, nhà quản lý phải có tầm nhìn trong việc đưa ra các quy định, phương thức quản lý phù hợp, kịp thời, tránh xung đột, mâu thuẫn lợi ích với nhau.

Ngọc Thảo

Mới nhất
Scroll