• Thứ sáu 20/09/2019 02:58

Ánh sáng về tới bản “ngủ ngồi”

04/02/2019

Ngày cuối năm, sau bao lần lỡ hẹn chúng tôi cũng tới được vùng lõi Vườn quốc gia Pù Mát (Con Cuông - Nghệ An), để chứng kiến sự đổi thay tích cực của bản Cò Phạt - nơi sinh sống của người tộc Đan Lai có thói quen ngủ ngồi.

anh sang ve toi ban ngu ngoi
Học sinh tại điểm trường Cò Phạt, Trường Tiểu học 3 Môn Sơn Con Cuông

Đổi thay …

Theo chân Đại úy Nguyễn Trung Kiên - Trạm trưởng Trạm kiểm soát Biên phòng, Đồn Biên phòng Môn Sơn, chúng tôi tới được bản Cò Phạt sau khi vươt qua một con đường ngoằn ngoèo, gấp khúc. Bản làng Cò Phạt hiện ra trước mắt chúng tôi với hình ảnh đầu tiên đập vào mắt là cánh đồng lúa xanh mướt chạy dài tít tắp.

Cuộc sống của đồng bào Đan Lai ở bản Cò Phạt giữa đại ngàn Pù Mát đang đổi thay từng ngày. Đời sống vật chất, tinh thần được nâng lên, đồng bào đã biết chăm chút cuộc sống, việc học hành của con em mình, đã tự tin xây dựng bản làng, tích cực bảo vệ rừng.

Ông Lô Văn Thao - Phó chủ tịch UBND Huyện Con Cuông - chia sẻ: Trước đây, tộc người Đan Lai sống quần tụ trong rừng sâu, tách biệt với thế giới bên ngoài, dựa vào thiên nhiên để tồn tại. Khoảng những năm đầu thập niên 80, các chiến sĩ bộ đội biên phòng tỉnh Nghệ An và các cấp chính quyền đã tiếp cận và hỗ trợ tộc người Đan Lai dần hòa nhập với cuộc sống bên ngoài, đưa họ ra sinh sống chủ yếu tại Khe Khặng thuộc 2 bản Cò Phạt và Khe Búng xã Môn Sơn, huyện Con Cuông thuộc vùng lõi Vườn Quốc gia Pù Mát. Hiện, cả bản có 240 hộ dân sống giữa đại ngàn Pù Mát…

Cuộc sống trước đây của người Đan Lai rất khó khăn, họ sống chủ yếu bám rừng, nghèo đói quanh năm, trẻ con không được đến trường, hủ tục tảo hôn và kết hôn cận huyết thống khiến cho tộc người này có nguy cơ suy thoái giống nòi. Tuổi thọ trung bình của dân bản chỉ khoảng 50 tuổi, dáng người nhỏ, thấp bé, trình độ dân trí thấp, hạn chế về giao lưu, tiếp xúc với bên ngoài.

Trước thực trạng tộc người Đan Lai bị mai một, các cấp chính quyền từ Trung ương đến địa phương đã xây dựng kế hoạch, phương án, trợ giúp đồng bào ổn định cuộc sống, thoát khỏi đói nghèo, hủ tục, bảo tồn giống nòi. Theo đó, từ năm 2001, UBND tỉnh Nghệ An đã có dự án di rời cộng đồng người Đan Lai ra khỏi vùng lõi Vườn Quốc gia Pù Mát, nhằm nâng cao đời sống kinh tế, tạo điều kiện cho người Đan Lai hòa nhập với cộng đồng.

Đặc biệt, theo ông Nguyễn Đình Hùng – Bí thư Huyện ủy Con Cuông: Từ khi có Quyết định số 280/QĐ – TTg ngày 16/12/2006 của Thủ tướng Chính phủ nhằm “Bảo tồn và phát triển bền vững tộc người thiểu số Đan Lai hiện đang sinh sống tại vùng lõi Vườn Quốc gia Pù Mát, huyện Con Cuông, tỉnh Nghệ An”, đời sống của bà con Đan Lai đã đổi thay, họ đã biết làm kinh tế, ít dựa vào tự nhiên, biết áp dụng khoa học vào sản xuất, các hủ tục được đẩy xa…

anh sang ve toi ban ngu ngoi
Có điện, dân bản đã biết sắm máy móc xay xát lúa ngô

…nhờ điện lưới quốc gia

Tháng 3/2018, điện lưới quốc gia đã kéo được đến bản Cò Phạt, người Đan Lai được tiếp cận với “ánh sáng” văn minh, có điện, nhà nhà đã sắm được tivi, có sóng điện thoại, khiến cuộc sống của đồng bào đỡ vất vả hơn. Nhờ sự giúp đỡ của bộ đội biên phòng, người dân bản “ngủ ngồi” đã biết canh tác lúa nước, chăn nuôi gia súc, gia cầm, trồng các loại rau, tự sản xuất hàng hóa để giảm dần sự lệ thuộc vào tự nhiên, chủ động được cuộc sống của mình. Đã có 2 điểm trường được dựng lên giữa đại ngàn, trẻ em đã được đến trường, dân bản ốm đau đã có trạm y tế quân y thăm khám, cấp thuốc kịp thời.

Bà La Thị Lang ở bản tái định cư Tân Sơn (xã Môn Sơn) - chia sẻ: “Gia đình tôi đã được di dời ra bản mới gần 16 năm rồi, được hỗ trợ nhà ở, chỉ cách làm ruộng, cuộc sống gia đình đã đủ ăn, không còn đói nữa, con cái được đến trường, tôi vui lắm…”.

“Từ khi có điện, đường giao thông về tận bản, được bộ đội biên phòng giúp đỡ làm kinh tế, bà con Đan Lai đã có cuộc sống ổn định hơn, tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 50%” - Trưởng bản Cò Phạt La Văn Tám cho biết.

So với những năm trước, bản làng của người Đan Lai có nhiều ngôi nhà mới kiên cố với mái ngói đỏ tươi. Trên con đường đi sâu vào trung tâm bản có thể nghe thấy rõ tiếng loa đài, ti vi từ các căn nhà phát ra rất rộn ràng. Ông La Văn Linh - Bí thư Chi bộ bản Cò Phạt khẳng định: “Có điện lưới, có đường vào tận bản, cuộc sống bà con thay đổi nhanh chóng, nhà nào cũng có ruộng lúa, có thêm con trâu con bò, có xe máy để đi ra trung tâm xã. Nhiều gia đình có máy xát gạo, có ti vi để xem, trẻ con trong bản đều được đến trường…”.

Ông Lê Xuân Định (Bản Cò Phạt) là nhà có máy xát đầu tiên ở xã chia sẻ: “Sau khi có điện lưới, tôi đã đầu tư mua cái máy này để phục vụ gia đình và các hộ dân trong bản. Có đường, có điện, cuộc sống của chúng tôi đã vui hơn rất nhiều”.

Không chỉ khởi sắc về đời sống vật chất, tinh thần, người Đan Lai đang rất chú trọng đến việc xây dựng cơ sở chính trị tại bản làng. Chi bộ Đảng bản Cò Phạt có 8 đảng viên cùng các tổ chức đoàn thể được kiện toàn, hoạt động rất hiệu quả. Nhận thức của bà con về các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật Nhà nước cũng tốt hơn. Họ đã và đang sát cánh với bộ đội biên phòng bảo vệ rừng, bảo vệ biên giới tổ quốc.

Hoàng Trinh

Mới nhất
Scroll