• Chủ nhật 22/07/2018 04:15

Cho vay bất động sản thận trọng: Vì sự lành mạnh của thị trường

20/06/2018

Tốc độ tăng trưởng của dư nợ bất động sản (BĐS) trong thời gian gần đây có tín hiệu chậm lại, nhưng nhiều ý kiến cho rằng, đây chỉ là hình thức “rượu cũ chuyển sang bình mới”. Bởi thế, hạn chế cho vay những lĩnh vực rủi ro, trong đó có BĐS, nắn dòng vốn vào sản xuất kinh doanh vẫn tiếp tục là mục tiêu trọng tâm của ngành ngân hàng trong giai đoạn tới.

cho vay bat dong san than trong vi su lanh manh cua thi truong
Cho vay BĐS giảm, trong khi vay tiêu dùng lại tăng lên

Nỗi lo BĐS “núp bóng” cho vay tiêu dùng

Nếu như những năm trước đây, tỷ trọng dư nợ cho vay BĐS luôn chiếm một phần không nhỏ và có mức tăng trưởng cao so với tăng trưởng tín dụng chung của nền kinh tế, thì từ năm 2017 đến nay, dường như “gió đã đổi chiều”. Cụ thể, năm 2017, tăng trưởng tín dụng chung ngành ngân hàng khoảng 19%, trong khi tỷ trọng cho vay lĩnh vực BĐS vẫn dưới mức an toàn là 8 - 10%.

Số liệu công bố của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho thấy, tổng dư nợ tín dụng đối với hoạt động đầu tư, kinh doanh BĐS đến hết năm 2017 đạt 471.022 tỷ đồng; gồm cho vay đầu tư, kinh doanh các dự án xây dựng khu đô thị, phát triển nhà ở đạt 102.413 tỷ đồng; cho vay xây dựng, sửa chữa và mua nhà để ở kết hợp với cho thuê được khách hàng trả nợ bằng các nguồn thu nhập không phải là tiền lương, tiền công đạt 100.083 tỷ đồng; cho vay kinh doanh khác đạt 112.561 tỷ đồng.

Con số đẹp này vẫn không hề làm các chuyên gia trong lĩnh vực tài chính yên tâm. Thậm chí, có nhiều ý kiến đánh giá, vốn cho BĐS đang “núp bóng” cho vay tiêu dùng. Minh chứng cho đánh giá này là Báo cáo tình hình kinh tế - tài chính Việt Nam năm 2017 của Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia. Tính đến cuối năm 2017, tín dụng rót vào BĐS chỉ chiếm 5,9% tổng dư nợ tín dụng toàn hệ thống, giảm mạnh so với mức hơn 8% năm 2016, nhưng tín dụng tiêu dùng lại tăng rất mạnh, cao gấp 3 - 4 lần mức tăng trưởng tín dụng bình quân cả nước. Đặc biệt, tín dụng dành cho mua, sửa chữa nhà ở tăng tới 76,5% và chiếm gần 53% tổng dư nợ cho vay tiêu dùng.

Chuyên gia tài chính, TS. Cấn Văn Lực cho rằng, cần bóc tách, làm rõ phạm vi của tín dụng tiêu dùng. Thực tế, tín dụng tiêu dùng thường gồm cả phần cho vay để sửa chữa nhà cửa, nhưng không bao gồm cho vay để mua nhà, bởi đây là khoản đầu tư. Tuy nhiên, cần phân nhóm BĐS theo từng phân khúc để có phương thức quản lý hợp lý.

Phân tích kỹ hơn, chuyên gia kinh tế Trần Bửu Sơn nhận xét, thực tế, tín dụng ngân hàng vẫn hướng vào BĐS, nhất là đối với phân khúc khách hàng cho vay mua nhà. Cũng phải nhìn nhận rằng, nhờ thị trường BĐS ấm lên, ngân hàng mới xử lý được nợ xấu, từ đó khơi dòng chảy tín dụng. Tuy nhiên, do thị trường này luôn “ngốn” nguồn vốn lớn, trong khi không phải chủ đầu tư nào cũng có tiềm lực tài chính mạnh, nên cũng đáng lo lắng tín dụng chảy vào BĐS sẽ làm phát sinh thêm nợ xấu.

cho vay bat dong san than trong vi su lanh manh cua thi truong
Các ngân hàng đã thận trọng hơn khi cho vay BĐS

Thận trọng hơn khi giải ngân

Thống kê của NHNN cho thấy, tín dụng với lĩnh vực xây dựng đầu năm 2018 tăng gần gấp đôi các lĩnh vực khác. Và các khoản cho vay sửa chữa nhà ở và mua nhà ở luôn chiếm tới 50% tổng tín dụng cho vay tiêu dùng.

Thực tế là, hầu hết các dự án BĐS hiện nay đều có những lời mời gọi khách hàng sẽ được hỗ trợ vay vốn của ngân hàng khi mua nhà, căn hộ với giá trị vay lên tới 70-80% giá trị căn nhà. Thống kê từ báo cáo tài chính của 15 ngân hàng trên thị trường trong năm 2017 cũng chỉ ra rằng, các nhà băng này đã cho vay kinh doanh BĐS với tổng dư nợ hơn 163.160 tỷ đồng, tăng khoảng 2.033 tỷ đồng so với năm 2016.

Chuyên gia kinh tế, TS. Lê Xuân Nghĩa: Các ngân hàng đã thận trọng hơn trong việc cho vay BĐS. Theo đó, bên cạnh việc thẩm định rất kỹ lưỡng khi cho vay, nhiều ngân hàng ngừng cho vay đất nền mà chỉ cho vay những dự án có sổ đỏ, quy hoạch có triển vọng thị trường.

Mặc dù các ngân hàng cũng đã thận trọng hơn trong việc cho vay BĐS nhưng để có sự chọn lọc hơn nữa khi giải ngân và để đảm bảo dòng vốn vào lĩnh vực này không quá ồ ạt, tránh xảy ra tình trạng vỡ bong bóng trên thị trường BĐS như 10 năm trước, gây hệ lụy nợ xấu cho hệ thống ngân hàng, ngay từ đầu năm 2018, NHNN đã ban hành nhiều văn bản yêu cầu các ngân hàng thực hiện chấp hành nghiêm túc tốc độ tăng trưởng, chú trọng chất lượng tín dụng, đồng thời lưu ý các ngân hàng kiểm soát tốt lĩnh vực cho vay tiêu dùng thông qua giám sát chặt chẽ sử dụng vốn vay tiêu dùng để tránh trường hợp khách hàng vay tiêu dùng nhưng thực chất là để đầu tư, kinh doanh BĐS, chứng khoán. Mới đây, trong Văn bản số 563, NHNN cũng đã yêu cầu, các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài chuyển dịch cơ cấu tín dụng theo hướng ưu tiên tập trung vốn cho sản xuất, kinh doanh. Các tổ chức tín dụng hạn chế mức độ tập trung tín dụng đối với lĩnh vực BĐS, xây dựng, cân đối nguồn vốn, sử dụng vốn để cho vay trung và dài hạn, đảm bảo khả năng thanh khoản.

Từ tháng 5 trở lại đây, một số ngân hàng thương mại cũng rục rịch điều chỉnh lãi suất cho vay liên quan đến nhà đất với mức tăng thêm từ 1-2 điểm phần trăm so với trước đó, dao động từ 11-12,5%/năm. Giá trị cho vay với một số dự án hoặc nhà đất ở các khu vực tăng nóng cũng được các ngân hàng giảm xuống, còn từ 30-40% giá trị. Đây là một tín hiệu khá tích cực, tuy vậy, để giảm rủi ro cho hệ thống ngân hàng, vẫn cần thận trọng hơn nữa khi cho vay BĐS.

Duy Minh

Mới nhất
Scroll