• Thứ bảy 20/07/2019 04:27
Tiếp cận chuỗi cung ứng toàn cầu:

Cơ hội cho doanh nghiệp nội

06/05/2019

Mong muốn của nhiều doanh nghiệp nước ngoài (FDI) khi đầu tư vào Việt Nam là tìm nguồn cung hàng hóa đầu vào trong nước. Mục đích là để được hưởng các ưu đãi về thuế quan khi xuất khẩu vào những nước mà Việt Nam có ký kết các Hiệp định Thương mại tự do (FTA). Song số doanh nghiệp (DN) trong nước kết nối được với DN FDI để cung ứng sản phẩm vẫn còn hạn chế.  

Cung chưa đáp ứng cầu

Theo thống kê, các DN FDI hiện chiếm tới 70% kim ngacgh xuất khẩu của Việt Nam, song phần lớn các DN này đều liên kết với nhà cung cấp nước ngoài. Trong khi, doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) chiếm 98% số DN tại Việt Nam nhưng chỉ có 21% số DN này liên kết với chuỗi cung ứng nước ngoài. Tỷ lệ này thấp hơn nhiều nước trong khu vực ASEAN như Thái Lan (30%), Malaysia (46%).

co hoi cho doanh nghiep noi
Để trở thành nhà cung ứng cho các tập đoàn lớn, DN nội phải có sự chuẩn bị kỹ càng từ năng lực sản xuất đến nhân công

Năm 2018, DN FDI tại Việt Nam đã phải nhập khẩu 47,1% đầu vào từ các DN mẹ ở nước ngoài. Chứng minh cho điều này là tại Samsung Việt Nam, chiếm gần 1/4 tổng xuất khẩu của Việt Nam, nhưng đến nay chỉ mới chỉ có 35 DN Việt Nam là nhà cung cấp loại I cho Samsung; hay Công ty GE (Hải Phòng), tỷ lệ nội địa hóa hiện nay cũng chỉ dưới 20%.

Thực tế cho thấy, rào cản chủ yếu vẫn nằm ở chỗ DN FDI đòi hỏi rất khắt khe về chất lượng các sản phẩm đầu vào, nên trước khi đặt hàng họ tìm hiểu rất kỹ về nhà cung ứng. Ngoài việc theo dõi, kiểm tra đột xuất trong vòng 6 tháng đến 1 năm liên tục, DN FDI còn thuê một đơn vị độc lập đánh giá về công ty sẽ cung ứng sản phẩm. Khi công ty cung ứng sản phẩm đạt được những yêu cầu đặt ra họ mới tiến hành đặt hàng. Mặc dù không dễ để đạt được các yêu cầu từ phía DN ngoại, song khi có được lòng tin của họ là DNNVV sẽ có những đơn hàng lớn, dài hạn, có khi kéo dài nhiều năm.

Theo ông Kadowaki Keiichi - Chủ tịch Hiệp hội DN Nhật Bản tại TP.Hồ Chí Minh: Các DN Nhật Bản đầu tư tại Việt Nam đều muốn tìm nguồn nguyên liệu tại Việt Nam để chủ động trong sản xuất, giảm bớt thời gian vận chuyển hàng hóa và có thể đáp ứng các yêu cầu về xuất xứ hàng hóa để hàng xuất khẩu vào những nước Việt Nam có ký FTA sẽ được miễn giảm thuế. Song thực tế, nhiều DN Nhật Bản không tìm được nguyên phụ liệu trong nước, đành phải nhập khẩu.

Để khắc phục tình trạng này, Tổ chức Xúc tiến Thương mại Nhật Bản (JETRO) đã tổ chức nhiều đợt xúc tiến thương mại tại chỗ để các DN Nhật Bản và DN trong nước gặp gỡ, liên kết để cung ứng sản phẩm đầu vào cho nhau. Hiện các DN Nhật Bản vẫn đang tiếp tục tìm những DN Việt có thể cung ứng nguyên liệu đầu vào cho mình - ông Takimoto Koji - Trưởng Đại diện JETRO tại TP. Hồ Chí Minh cho hay.

Tận dụng cơ hội

Tính đến nay, Việt Nam đã tham gia ký kết 12 FTA, kết thúc đàm phán 1 hiệp định và đang tiếp tục đàm phán 3 hiệp định khác. Các hiệp định này đã và đang mở ra thị trường rộng lớn cho các DN đầu tư tại Việt Nam và là cơ hội lớn để sản phẩm Việt Nam xuất hiện tại nhiều thị trường lớn hơn trên thế giới.

Các DN sản xuất, kinh doanh tại Việt Nam sẽ không chỉ tận dụng lợi thế về chi phí sản xuất, mà còn tận dụng lợi thế về thuế quan và mở cửa thị trường để dễ dàng tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Các DN trong và ngoài nước sẽ có điều kiện thuận lợi để trở thành nhà cung ứng sản phẩm hỗ trợ, đầu vào các DN sản xuất đầu-cuối trên thị trường bởi chính các DN sản xuất này rất muốn xây dựng chuỗi cung ứng tại địa phương. Hơn nữa, việc sử dụng nhà cung ứng địa phương sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ mất an toàn do phải nhập khẩu sản phẩm phụ trợ, sản phẩm lỗi tăng do quá trình vận chuyển xa hoặc không đảm bảo yếu tố giao hàng đúng thời gian, làm ảnh hưởng đến dây chuyền sản xuất…

Theo ông Dương Minh Dũng - Giám đốc Sở Công Thương Đồng Nai, do chưa nhiều DN trong nước đáp ứng được nhu cầu nguyên liệu đầu vào nên những DN FDI vào Việt Nam thường kéo theo những DN vệ tinh đi theo để cung ứng nguyên liệu. Vì thế trong 2-3 năm qua, cơ cấu thu hút đầu tư nước ngoài về vốn và dự án trong ngành công nghiệp hỗ trợ (CNHT) tăng cao nhất là tại các tỉnh thành vùng Đông Nam bộ như Đồng Nai, Bình Dương. Để DN CNHT có thể tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu, ngay từ khi đầu tư sản xuất các DN cần đầu tư máy móc hiện đại, nhà xưởng đạt yêu cầu của các đối tác nước ngoài, đảm bảo các điều kiện an toàn lao động, sản xuất...

Bên cạnh đó, các DN cần phải cải thiện để tăng tính cạnh tranh toàn cầu như đạt các tiêu chuẩn quốc tế về chất lượng và theo lĩnh vực, tăng cường năng lực thương mại, quản trị, kết nối. Đồng thời, tìm kiếm các cơ hội từ thị trường toàn cầu và các cơ hội từ thị trường trong nước ở các lĩnh vực có nhu cầu lớn như ô tô, điện tử…

Thanh Thanh

Mới nhất
Scroll