• Chủ nhật 23/09/2018 10:38

Cơ hội hút vốn đầu tư theo hình thức đối tác công – tư

20/06/2018

Nghị định 63/2018/NĐ-CP của Thủ tướng Chính phủ về đầu tư theo hình thức đối tác công – tư (PPP) chính thức có hiệu lực kể từ ngày 19/6/2018. Với rất nhiều điểm mới, các chuyên gia kinh tế dự báo, nghị định sẽ khắc phục những tồn tại cũ, mở ra cơ hội mới cho Việt Nam trong thu hút đầu tư theo hình thức PPP.  

co hoi hut von dau tu theo hinh thuc doi tac cong tu
Cầu Rạch Miễu được xây dựng theo hình thức PPP

Bất cập chưa được giải quyết

Phát biểu tại hội nghị phổ biến chính sách về PPP mới đây, ông Vũ Đại Thắng – Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT) – cho rằng: Đầu tư theo hình thức PPP đã được áp dụng nhiều tại Việt Nam thời gian qua và được phát triển đa dạng, với mức độ tham gia khác nhau của cả khu vực tư nhân trong nước và nhà đầu tư nước ngoài, góp phần cải thiện đáng kể hệ thống kết cấu hạ tầng của đất nước. Trong đó, đặc biệt là những cải thiện trong lĩnh vực giao thông và hạ tầng điện.

Đối với lĩnh vực giao thông, đại diện Bộ KH&ĐT cho rằng, nhờ đầu tư theo hình thức PPP, rất nhiều dự án giao thông đã hoàn thiện và đưa vào sử dụng, đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế - xã hội quốc gia. Điển hình đã đưa vào sử dụng hàng nghìn km quốc lộ 1A và đường Hồ Chí Minh đoạn qua Tây Nguyên. Bên cạnh đó, rất nhiều cây cầu có quy mô lớn đã đi vào sử dụng, thuận lợi cho giao thông đi lại tại các địa phương và thúc đẩy phát triển kinh tế, tăng sức hấp dẫn cho môi trường đầu tư Việt Nam như cầu Cổ Chiên, cầu Rạch Miễu, cầu Việt Trì, cầu Yên Lệnh,…

Đối với ngành điện, lượng vốn đầu tư thu hút khá lớn, chủ yếu là vốn của doanh nghiệp (DN) theo hình thức điện độc lập (IPP), bao gồm cả DN nước ngoài. Cùng với đó, có nhiều dự án điện được đầu tư theo hình thức BOT (Xây dựng – Vận hành – Chuyển giao) như dự án điện khí Phú Mỹ 2.2; Phú Mỹ 3; dự án nhiệt điện than Mông Dương; Vĩnh Tân;…

Mặc dù đã có đóng góp tích cực, song nhiều ý kiến vẫn cho rằng, đầu tư theo hình thức PPP vẫn còn những tồn tại, do các chính sách quy định về hình thức đầu tư này chưa rõ ràng, thậm chí cản trở sự phát triển của các dự án. Cụ thể, Nghị định 15/2015/NĐ-CP về đầu tư theo hình thức PPP (Nghị định 15) chưa quy định rõ về trình tự, thủ tục quyết định chủ trương đầu tư, mà chỉ có quy định về quyết định chủ trương sử dụng vốn của đầu tư nhà nước tham gia thực hiện dự án. Nghị định 15/2015/NĐ-CP cũng không quy định rõ cơ quan có thẩm quyền sẽ quyết định chủ trương sử dụng phần vốn đầu tư của nhà nước mà dẫn chiếu tại pháp luật về đầu tư công, trong khi đó pháp luật về đầu tư công lại không quy định về nội dung này. Đặc biệt, các thủ tục để thực hiện dự án còn khá rườm rà, gây khó khăn cho cơ quan chức năng và nhà đầu tư trong quá trình triển khai và thực hiện dự án. Đây chính là nút thắt, giảm hiệu quả của các dự án PPP, giảm sức hấp dẫn của nhà đầu tư trong và ngoài nước đối với các dự án PPP tại Việt Nam.

co hoi hut von dau tu theo hinh thuc doi tac cong tu
Bộ Kế hoạch và Đầu tư đang soạn thảo Luật PPP nhằm thu hút đầu tư

Nhiều sửa đổi quan trọng

Nhằm hóa giải những bất cập trên, Chính phủ đã ban hành Nghị định 63 thay thế cho Nghị định 15, đây cũng là động thái hướng tới hoàn thiện hơn nữa những quy định về thu hút đầu tư theo mô hình PPP. Cụ thể, 6 sửa đổi quan trọng tại Nghị định 63, bao gồm: Quy định rõ về thủ tục quyết định chủ trương đầu tư dự án PPP; mở rộng các nguồn vốn nhà nước tham gia dự án PPP; quy định chặt chẽ hơn đối với dự án BT (Xây dựng – Chuyển giao); bãi bỏ thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư đối với dự án PPP, góp phần cải cách thủ tục hành chính; bổ sung quy trình thực hiện dự án PPP áp dụng công nghệ cao; đẩy mạnh phân cấp cho các đơn vị sự nghiệp công lập, đồng thời tiếp tục tăng cường công khai, minh bạch thông tin về PPP.

“Những thay đổi này được kỳ vọng sẽ tạo niềm tin cho cộng đồng các nhà đầu tư về một môi trường đầu tư công khai, minh bạch, khi các dự án đấu thầu được chuẩn bị kỹ lưỡng, bài bản” – Thứ trưởng Bộ KH&ĐT Vũ Đại Thắng nhấn mạnh.

Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Vũ Đại Thắng: Để Nghị định 63 mang lại hiệu quả tốt nhất, các nhà đầu tư cần tuân thủ đúng và thực hiện theo đúng quy định hiện hành.

Nhằm nâng cao hiệu quả, sự minh bạch cho các dự án PPP, Nghị định 63 sẽ tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc các dự án BOT, BT gặp phải ở giai đoạn trước đó. Cụ thể, các dự án BOT, BT trong lĩnh vực giao thông trước đây bất cập lớn nhất là sự công khai, minh bạch thông tin dự án, chủ yếu áp dụng hình thức chỉ định thầu. Riêng đối với các dự án BT, thực trạng lớn nhất là quá trình thực hiện thanh quyết toán, việc xác định giá trị công trình bị đẩy lên, giá đất chưa phản ánh đúng giá thị trường. Giải quyết bất cập này, Nghị định 63 yêu cầu các cơ quan nhà nước có thẩm quyền chú trọng công tác chuẩn bị thầu bài bản hơn; thông tin dự án được công bố công khai hơn; hợp đồng sau khi ký kết cũng phải công bố thông tin để người dân giám sát. Quan trọng hơn, đối với các dự án BT, Nghị định 63 đã dành hẳn một Chương riêng về quy trình thực hiện theo hướng quản lý chặt chẽ hơn, ví dụ, dự án BT chỉ được đưa ra đấu thầu sau khi báo cáo nghiên cứu khả thi, thiết kế kỹ thuật và dự toán được phê duyệt, nhằm đảm bảo khi tổ chức lựa chọn nhà đầu tư, giá trị công trình tương đối chính xác. Nhằm đảm bảo giá trị quỹ đất phù hợp với giá trị thị trường, các quỹ đất dự kiến thanh toán cho nhà đầu tư phải được xác định và phê duyệt trong báo cáo nghiên cứu khả thi làm cơ sở để tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư, đồng thời, quy hoạch chi tiết xây dựng của quỹ đất dự kiến thanh toán cần phải phê duyệt trước khi phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi.

Để tăng thu hút đầu tư theo hình thức PPP, đồng thời tăng hiệu quả cho các dự án PPP, Bộ KH&ĐT cho biết, sẽ trình Quốc hội dự án Luật PPP tại kỳ họp thứ 7 (5/2019) để cho ý kiến và hoàn thiện trình Quốc hội xem xét, thông qua Luật vào kỳ họp thứ 8, diễn ra vào tháng 11/2019.

Nguyễn Hòa

Scroll