• Thứ ba 07/12/2021 03:51

Công nghiệp hỗ trợ: “Chìa khóa” nâng giá trị gia tăng cho doanh nghiệp

22/10/2021

Dệt may, da giày, điện tử… là những ngành luôn dẫn đầu về kim ngạch xuất khẩu nhưng cũng đang phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu. Điều này ảnh hưởng đến lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp, đặc biệt trong bối cảnh dịch bệnh diễn biến phức tạp trên toàn cầu.

Sản xuất của doanh nghiệp dần ổn định Sản xuất của doanh nghiệp dần ổn định

Chưa giải được bài toán nguyên liệu

Ví dụ điển hình là ngành dệt may. Năm 2020, kim ngạch xuất khẩu hàng dệt và may mặc của Việt Nam đạt 35,29 tỷ USD, nhưng nhập khẩu nguyên phụ liệu phục vụ sản xuất hàng dệt và may mặc cũng lên tới con số 21,38 tỷ USD.

Công nghiệp hỗ trợ: “Chìa khóa” nâng giá trị gia tăng cho doanh nghiệp
Phụ thuộc vào nguyên vật liệu nhập khẩu là mối nguy tiềm ẩn cho hoạt động sản xuất

Số liệu từ Hiệp hội Dệt may Việt Nam, tổng kim ngạch xuất khẩu hàng dệt may của Việt Nam 9 tháng năm 2021 đạt 29 tỷ USD, nhưng tổng kim ngạch nhập khẩu nguyên, phụ liệu cũng đạt 18 tỷ USD, tăng 27,9% so với cùng kỳ năm 2020.

Chính vì phụ thuộc quá nhiều nguyên phụ liệu vào thị trường nước ngoài như Trung Quốc, Hàn Quốc, Đài Loan, Mỹ nên khi dịch Covid-19 xảy ra, ngành dệt may rơi vào tình thế khó khăn khi không chủ động được nguồn nguyên liệu.

Cũng như dệt may, ngành da giày túi xách của Việt Nam trong tháng 8/2021 đã giảm 40% và tháng 9 giảm gần 50%. Ngoài việc phải đảm bảo thực hiện giãn cách thì thiếu nguyên phụ liệu cũng là nguyên nhân khiến mặt hàng này giảm.

Ước tính, nguyên phụ liệu chiếm tới 68 - 75% trong cơ cấu giá thành sản phẩm giày dép, nhưng tỷ lệ nội địa hóa sản phẩm này của doanh nghiệp Việt Nam hiện chỉ đạt 40 - 45%. Các doanh nghiệp trong nước chiếm gần 70% về số lượng doanh nghiệp, nhưng chỉ chiếm 35% tổng sản lượng da thuộc sản xuất tại Việt Nam.

Ngoài ra, một số ngành công nghiệp chủ lực khác như điện tử, sản xuất, lắp ráp ôtô, thép... cũng đang phụ thuộc lớn vào nguồn cung cấp nguyên phụ liệu, linh kiện nhập khẩu. Do đó, khi dịch bệnh Covid-19 bùng phát tại các quốc gia cung ứng, những ngành này cũng phải đối mặt với rất nhiều khó khăn.

Việc phụ thuộc vào nguyên vật liệu nhập khẩu là mối nguy tiềm ẩn cho hoạt động sản xuất trong nước. Để giải quyết mối nguy này, một trong những giải pháp cấp thiết hiện nay là phải phát triển công nghiệp hỗ trợ.

Giới chuyên gia phân tích, do phụ thuộc quá lớn vào nguồn nguyên phụ liệu nhập khẩu nên lợi nhuận, giá trị gia tăng trên sản phẩm chưa cao. Chỉ khi nào ngành công nghiệp phụ trợ bù đắp được phần lớn giá trị nhập khẩu thì giá trị gia tăng từ sản phẩm mới tăng cao.

Ưu tiên phát triển công nghiệp hỗ trợ

Giai đoạn 2021 - 2030, dệt may phấn đấu tăng trưởng về giá trị sản xuất công nghiệp toàn ngành từ 9 - 10%/năm; xuất khẩu đạt từ 6 - 7%/năm; tăng trưởng thị trường nội địa đạt từ 8 - 9%/năm…

Để đạt được mục tiêu, cần triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm phát triển công nghiệp phụ trợ dệt may. Theo đó, cơ quan quản lý nhà nước cần có chiến lược phát triển nguồn nguyên liệu dệt may; đầu tư cơ sở hạ tầng và nâng cao năng lực công nghệ sản xuất toàn ngành; đầu tư các trung tâm giao dịch nguyên phụ liệu may mặc. Phía doanh nghiệp, nên đa dạng nguồn vốn đầu tư; sử dụng vốn ODA để hỗ trợ đào tạo lao động, xây dựng thể chế pháp lý và các chương trình phát triển công nghiệp phụ trợ, công nghiệp vừa và nhỏ, hợp tác với các công ty đa quốc gia đầu tư trực tiếp vào Việt Nam.

Cũng như dệt may, công nghiệp hỗ trợ được coi như “chìa khóa” để ngành da giày hội nhập sâu rộng. Tuy nhiên, toàn ngành da giày, túi xách Việt Nam với hơn 1.700 doanh nghiệp thì có tới 85% doanh nghiệp hạn chế về vốn, kỹ thuật và công nghệ, không chủ động được nguồn nguyên phụ liệu.

Hiệp hội công nghiệp hỗ trợ Việt Nam nhận định, việc liên tiếp trải qua 4 đợt dịch Covid-19 khiến sản xuất trở nên khó khăn, nội lực yếu dần. Trong khi thực tế năng lực của hầu hết doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ của Việt Nam còn yếu kém so với các nước trong khu vực.

Do vậy, Chính phủ cần tạo cơ chế thu hút các doanh nghiệp có công nghệ xử lý nước thải tiên tiến. Bên cạnh đó, cần có sự đồng bộ cơ chế, chính sách, giải pháp thu hút đầu tư từ những tập đoàn đa quốc gia; kết nối doanh nghiệp trong nước tham gia chuỗi cung ứng nguyên phụ liệu cho doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài; tăng cường tuyên truyền, phổ biến thông tin về chính sách phát triển công nghiệp hỗ trợ để thu hút đầu tư nguồn lực xã hội vào phát triển công nghiệp hỗ trợ...

Thanh Tâm

Mới nhất
tcty-dau-khi-vn-pv-power-moi
tcty-phan-bon-va-hoa-chat-dau-khi-ctcp-dam-phu-my
Scroll