• Chủ nhật 16/12/2018 00:24

Dấu ấn lịch sử

02/09/2018

Ngày 2/9/1945 tại Vườn hoa Ba Đình, Hà Nội, Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Chính phủ lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đọc Tuyên ngôn Độc lập, trịnh trọng tuyên bố với thế giới sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa - Một nhà nước độc lập, có chủ quyền. Từ thời khắc lịch sử đó, nước Việt Nam chính thức bước vào con đường mới, hội nhập và phát triển, người dân Việt Nam ngẩng cao đầu với tư thế của người làm chủ vận mệnh của mình.  

dau an lich su
Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập

Ngày chủ nhật đầu tiên của tháng 9 năm 1945 rơi vào ngày mùng 2.

Câu chuyện về ngày chủ nhật lịch sử đó vì sao được chọn làm ngày ra mắt Chính phủ lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa là một câu chuyện hết sức thú vị trên nhiều phương diện, cho đến tận hôm nay, khi chúng ta kỷ niệm lần thứ 73 năm ngày Quốc khánh lịch sử.

Ngày 29/8/1945 trên tất cả các báo ra tại Hà Nội đều xuất hiện một thông báo với nội dung: “Ngày 2/9/1945 Chính phủ lâm thời sẽ làm lễ ra mắt quốc dân đồng bào, tuyên bố độc lập tại vườn hoa Ba Đình”. Cùng với đó là lời kêu gọi đồng bào nào có nhiệt tâm hãy góp sức, góp của vào việc tổ chức ngày lễ hết sức trọng đại này.

Vậy là thời khắc lịch sử của đất nước khi nền độc lập “khai hoa kết trái” đã chính thức được ấn định. Nhân dân các tầng lớp ở Hà Nội may mắn được thay mặt đồng bào cả nước đón nhận một quyết định lịch sử cũng như trực tiếp tham gia tổ chức buổi lễ độc lập.

Ngay sau thành công của Cách mạng Tháng Tám trên phạm vị cả nước, việc ấn định một thời điểm để ra mắt Chính phủ lâm thời, tuyên cáo độc lập đã được đặt ra. Nhiều đề xuất chọn ngày chủ nhật 26/8/1945 nhưng đề xuất đó không được lựa chọn bởi khi đề xuất này được đưa ra, Chủ tịch Hồ Chí Minh và các đồng chí lãnh đạo chủ chốt của Đảng vẫn chưa về đến Hà Nội. Vả lại, nếu chọn thời điểm đó là quá gấp gáp, không phù hợp với bối cảnh thực tế lúc bấy giờ.

Tối thứ sáu 24/8/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh về tới Hà Nội tại địa điểm bến đò làng Gạ, nay thuộc phường Phú Thượng, quận Tây Hồ Hà Nội. Mặc dù sức khỏe Người còn yếu sau trận ốm trước đó 1 tháng, nhưng ngay ngày hôm sau, Người đã vào thẳng nội thành Hà Nội và ở tại ngôi nhà 48 phố Hàng Ngang.

dau an lich su
Ngày 2/9/1945 đã đánh dấu mốc quan trọng cho lịch sử dân tộc Việt Nam

Tại đây ngày 26/8/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh trực tiếp chủ trì Hội nghị Ban Thường vụ Trung ương Đảng. Hai trong số những quyết định quan trọng nhất của Hội nghị này là ấn định ngày 2/9/1945 làm ngày lễ tuyên cáo Độc lập và ra bản Tuyên ngôn Độc lập theo đề xuất của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Một trong những người đã đặt vấn đề với Chủ tịch Hồ Chí Minh lấy ngày 2/9/1945 làm ngày lễ tuyên bố Độc lập là bác sĩ Vũ Đình Tụng (1895-1973), khi đó là một nhà hoạt động xã hội nổi tiếng, người sau này là Bộ trưởng Bộ Thương binh của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (giai đoạn 1955-1959). Không thể có thời điểm nào phù hợp hơn ngày 2/9/1945, bởi nếu muộn hơn tình hình sẽ vô cùng phức tạp, thành quả của cuộc Cách mạng Tháng Tám bị đe dọa. Hôm đó lại là ngày chủ nhật, có điều kiện để tập hợp đông đảo đồng bào các giới, các tôn giáo và là cơ hội “có một không hai” để biểu thị ý chí độc lập mãnh liệt cùng tư thế làm chủ đất nước của người dân Việt Nam.

Người nước ngoài đầu tiên được đích thân Chủ tịch Hồ Chí Minh thông báo về sự kiện 2/9/1945 là sĩ quan tình báo Mỹ Archimedes L.A. Patti (1914-1998) đến Hà Nội tháng 8 năm 1945 để thực hiện nhiệm vụ giải cứu tù binh và chuẩn bị cho việc giải giới quân Nhật tại Bắc Đông Dương. Ngày 29/8/1945 cũng tại ngôi nhà 48 Hàng Ngang cùng với việc được thông báo sự kiện trên, ông Archimedes L.A. Patti còn được Hồ Chủ tịch cho biết, ngày hôm sau vua Bảo Đại sẽ làm nghi thức thoái vị tại kinh đô Huế. Sĩ quan Archimedes L.A. Patti đã nhanh chóng báo với chính quyền Washington về các sự kiện mang tính trọng đại này của người Việt Nam.

Lịch sử cũng có những điểm trùng hợp kỳ lạ. Buổi sáng ngày 2/9/1945, phát xít Nhật làm lễ đầu hàng phe Đồng minh, chính thức chấm dứt Thế chiến thứ hai thì buổi chiều ngày hôm đó, lễ tuyên bố độc lập của nước Việt Nam Dân Chủ Cộng hòa được diễn ra long trọng tại Hà Nội. Đây cũng là hai trong số những sự kiện quan trọng nhất của lịch sử thế giới hiện đại thế kỷ XX mà tầm ảnh hưởng của sự kiện này sẽ còn mãi mãi về sau.

Quang Lộc

Scroll