• Thứ sáu 20/09/2019 02:52

Đề án Phát triển giống trong nông nghiệp: Theo “mệnh lệnh” thị trường

11/07/2019

Dù đạt được kết quả bước đầu sau 10 năm triển khai Đề án “Phát triển giống cây nông, lâm nghiệp, giống vật nuôi và giống thủy sản đến năm 2020”, tuy nhiên, việc thích ứng với thị trường chưa được cao, vẫn tập trung quá nhiều vào các giống lúa, trong khi rất nhiều giống nông sản khác vẫn phải nhập khẩu. Vấn đề này cần được khắc phục trong giai đoạn tới.  

Những thành quả bước đầu

Năm 2009, thực hiện Quyết định số 2194/QĐ-TTg ngày 25/12/2019 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Đề án Phát triển giống cây nông, lâm nghiệp, giống vật nuôi và giống thủy sản đến năm 2020, Trung tâm Nghiên cứu lợn Thụy Phương (Trung tâm) đã đề xuất và được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) phê duyệt thực hiện dự án “Xây dựng và mở rộng trạm nghiên cứu, sản xuất giống lợn có năng suất, chất lượng cao; nhập nội nguồn gen có năng suất và chất lượng cao để nghiên cứu cải tạo, tạo ra giống lợn mang thương hiệu Việt Nam…

de an phat trien giong trong nong nghiep theo menh lenh thi truong
Cần đẩy mạnh công tác nghiên cứu, chọn tạo giống cây trồng, vật nuôi

Ông Nguyễn Quý Khiêm – Giám đốc Trung tâm – cho hay, từ nguồn kinh phí được đầu tư trong giai đoạn 2009-2015, Dự án đã xây dựng được một cơ sở chăn nuôi lợn giống hạt nhân với quy mô chuồng trại 350 lợn nái (Trạm Nghiên cứu và Phát triển giống lợn hạt nhân Kỳ Sơn) tại Kỳ Sơn, Hòa Bình. Dự án cũng nhập nguồn gen cao sản cho cơ sở chăn nuôi lợn giống hạt nhân trên, gồm các giống Landrace, Yorkshire và Duroc: 250 con lợn cái hậu bị và 40 con lợn đực hậu bị thuần từ Pháp, Mỹ và Canada.

Đến nay, các giống lợn và số lượng tinh lợn nhập nội đã được sử dụng nhân thuần, chọn lọc nâng cao năng suất, tăng quy mô lợn nái cho Trạm Nghiên cứu và Phát triển giống lợn hạt nhân Kỳ Sơn lên 350 nái, cải tạo thay thế và tăng quy mô đàn lợn nái sinh sản tại Trạm Nghiên cứu và Phát triển giống lợn hạt nhân Tam Điệp lên 800 con... Các giống lợn trên đang được sử dụng để nghiên cứu, tạo ra các giống lợn mang thương hiệu Việt Nam có đặc điểm về ngoại hình, năng suất cao, đáp ứng đươc yêu cầu của sản xuất…

Là đơn vị thực hiện dự án “Mở rộng hệ thống nuôi giữ và nhân giống thủy cầm” của Bộ NN&PTNT, Trung tâm Nghiên cứu Vịt Đại Xuyên (Viện Chăn nuôi) được giao nhiệm vụ nâng cao năng lực hệ thống nghiên cứu, chọn tạo, chuyển giao, sản xuất, cung ứng giống vịt, ngan, từng bước giảm nhập lậu con giống không đảm bảo chất lượng và nguồn gốc xuất xứ. Theo lãnh đạo Trung tâm Nghiên cứu vịt Đại Xuyên, với kinh phí hỗ trợ từ dự án, cơ sở vật chất phục vụ nuôi giữ, nghiên cứu chọn tạo, nhân giống và chuyển giao tiến bộ kỹ thuật cho sản xuất của trung tâm đã được hiện đại hóa. Giai đoạn 2012-2018, dự án đã nhập 4.806 con giống vịt, ngan từ Anh và Pháp. Từ đó, Trung tâm Nghiên cứu vịt Đại Xuyên đã cung cấp 896.400 con vịt bố mẹ, 137.088 con ngan bố mẹ, và cho ra đời hàng triệu vịt, ngan thương phẩm, phục vụ cho phát triển ngành chăn nuôi và chế biến thực phẩm.

Ông Nguyễn Văn Việt - Vụ trưởng Vụ Kế hoạch (Bộ NN&PTNT – cho biết: Giai đoạn 2010-2018, gần 1.000 giống cây trồng, vật nuôi mới được đưa vào sản xuất; nhờ vậy, năng suất nhiều cây trồng, vật nuôi tăng vượt mục tiêu Đề án (15%). Năng suất sinh khối trong trồng rừng kinh tế tăng 50%. Trọng lượng lợn xuất chuồng tăng 32%; năng suất sữa tăng 200–300 kg/con/chu kỳ. Hàng năm, các doanh nghiệp và hộ dân đầu tư hàng trăm ngàn tỷ đồng để sản xuất giống cây trồng, vật nuôi.

Tuy vây, theo ông Nguyễn Văn Việt, công tác nghiên cứu, chọn tạo giống mới chủ yếu tập trung vào những cây trồng, vật nuôi ngắn ngày, sinh trưởng nhanh. Đáng chú ý, trong trồng trọt, mới chủ yếu tập trung chọn tạo giống lúa, ngô… chọn giống các loại rau ăn lá, một số loại cây ăn quả còn chưa được quan tâm; cây hồ tiêu 10 năm qua chưa có giống mới được công nhận. Các thành phần kinh tế còn ít đầu tư, nghiên cứu chọn tạo giống. Nguyên nhân do công tác nghiên cứu, chọn tạo giống cây trồng, vật nuôi ngắn ngày tốn ít thời gian, nhanh có kết quả nên thu hút các DN, tổ chức cá nhân tham gia.

de an phat trien giong trong nong nghiep theo menh lenh thi truong
Để phát triển ngành nông nghiệp, mỗi vùng nên chọn vài sản phẩm thế mạnh

Theo sát tín hiệu thị trường

Bộ NN&PTNT đặt mục tiêu nâng cao năng lực hệ thống nghiên cứu, chọn tạo, sản xuất, quản lý giống cây nông, lâm nghiệp, giống vật nuôi và giống thủy sản theo hướng hiện đại, nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững giai đoạn từ nay đến 2030. Trong đó, đặt mục tiêu đảm bảo sử dụng 90% giống lúa xác nhận và hạt lai F1 cho sản xuất; giống cây công nghiệp dài ngày, cây ăn quả được sản xuất từ cây đầu dòng đạt 90%, giống tiêu đạt khoảng 50%; tỷ lệ giống cây lâm nghiệp mới được công nhận đưa vào sản xuất đạt từ 70-80% trở lên; đảm bảo cung cấp giống tiến bộ kỹ thuật trong sản xuất đối với thịt bò đạt 80%, lợn đạt 95% và gia cầm đạt 90%; đảm bảo chủ động cung cấp 100% nhu cầu giống cho nuôi trồng thủy sản…

Để đạt được mục tiêu đề ra, Bộ NN&PTNT khuyến khích các thành phần kinh tế đầu tư sản xuất giống cây trồng, vật nuôi theo 3 trục sản phẩm, gồm: Nhóm sản phẩm chủ lực quốc gia có kim ngạch xuất khẩu từ 1 tỷ USD trở lên và thịt lợn, thịt gia cầm; nhóm sản phẩm chủ lực cấp tỉnh; nhóm sản phẩm đặc sản địa phương. Tiếp tục nghiên cứu, chọn tạo những giống mới có khả năng chống chịu sâu bệnh, thích ứng với biến đổi khí hậu, năng suất, chất lượng cao…

Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Nguyễn Xuân Cường nhấn mạnh: Hiện thị trường thay đổi rất lớn, nếu cứ khư khư ôm cơ cấu cũ sẽ không hiệu quả. Cụ thể, Ninh Thuận, Bình Thuận phải hướng tới nền nông nghiệp sa mạc, Đồng bằng sông Cửu Long gắn với nuôi trồng thủy sản nước mặn nước lợ, Tây Bắc phải theo hướng cây ăn quả, cây dược liệu chứ không phải là ngô nữa.

Thị trường là mệnh lệnh của sản xuất, để thực hiện được mục tiêu đặt ra thì khâu giống luôn phải đi trước một bước. Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường cho biết, tới đây, Bộ NN&PTNT sẽ tiếp tục xây dựng và đề xuất Chính phủ ban hành Đề án Phát triển giống nông nghiệp giai đoạn mới, trong đó tập trung vào 3 trục kinh tế ngành là: Lâm nghiệp, thủy sản và nông nghiệp. Tuy nhiên, Đề án mới cần phải được gắn chặt với yếu tố thị trường.

Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Nguyễn Xuân Cường: Để thực hiện thành công định hướng cơ cấu lại ngành Nông nghiệp giai đoạn từ nay đến năm 2030, đặc biệt trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp, Bộ NN&PTNT kiến nghị Thủ tướng Chính phủ cho phép xây dựng Đề án “Phát triển giống cây trồng nông, lâm nghiệp, giống vật nuôi và giống thủy sản giai đoạn 2021-2030”.

Nguyễn Hạnh

Mới nhất
Scroll