• Thứ bảy 23/03/2019 16:40

Đổi thay từ những cánh đồng

10/12/2018

Các mô hình nông nghiệp có giá trị kinh tế từ 100- 450 triệu đồng/ha… giờ đây đã dễ dàng bắt gặp ở nhiều địa phương trong cả nước. Bằng việc đẩy mạnh áp dụng khoa học và công nghệ (KH&CN) vào sản xuất, đã tạo ra bước chuyển mạnh mẽ trong nông nghiệp và đổi thay cuộc sống của người dân nông thôn.

doi thay tu nhung canh dong
Nhiều địa phương đã phát triển nông nghiệp công nghệ cao

Hiệu ứng lan tỏa

Đánh giá về thực trạng ứng dụng các tiến bộ KH&CN vào nông nghiệp, ông Chu Thúc Đạt - Phó Vụ Trưởng Vụ Phát triển KH&CN địa phương (Bộ KH&CN) - nhấn mạnh, việc ứng dụng tiến bộ KH&CN vào các khâu sản xuất các sản phẩm nông nghiệp (theo chuỗi giá trị từ nguyên liệu đầu vào đến cung cấp sản phẩm tới người tiêu dùng (NTD)) là rất quan trọng. Đây là một trong những yếu tố cạnh tranh sống còn của người dân, doanh nghiệp (DN).

Xác định được tầm quan trọng đó, những năm gần đây, nhiều vùng sản xuất nông nghiệp (SXNN), nhiều DN đã mạnh dạn đầu tư đổi mới công nghệ, ứng dụng công nghệ tiến bộ vào sản xuất để nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị của nông-lâm-thủy-hải sản. Theo đó, một số mô hình ứng dụng công nghệ cao (CNC), nông nghiệp thông minh ở nhiều địa phương như trồng rau củ quả CNC ở Hà Nam, Hải Dương, Mộc Châu (Sơn La), Đà Lạt (Lâm Đồng); nuôi tôm siêu thâm canh ở Bạc Liêu; Công ty Dabaco ở Bắc Ninh nuôi gà thịt, trứng gà sạch; áp dụng công nghệ 4.0 để nâng cao giá trị cá tra của Tập đoàn Sao Mai…

Đặc biệt, các tiến bộ KH&CN đã có những đóng góp quan trọng cho việc nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và nâng cao đời sống cho người dân miền núi, vùng dân tộc thiểu số. Chẳng hạn, mô hình ứng dụng công nghệ Biofloc của Israel trong nuôi thâm canh cá rô phi đơn tính, cá diêu hồng đạt năng suất, chất lượng, hiệu quả kinh tế cao tại Thái Nguyên. Nuôi cá theo công nghệ này đã làm tăng năng suất đạt trên 120 tấn/ha (gấp 6 lần công nghệ nuôi thông thường), hiệu quả kinh tế tăng gấp 4 lần.

Hay, dự án ứng dụng tiến bộ KH&CN nâng cao chất lượng chè nguyên liệu cho chế biến chè ô long và chè xanh chất lượng cao tại tỉnh Lai Châu, đã áp dụng trồng chè theo VietGAP làm tăng năng suất và chất lượng chè lên trên 10% so với trước đây. Các giống chè Kim Tuyên, PH8 đã được mở rộng từ vài chục ha đến nay đã là gần 750 ha. Dự án đã xây dựng được mô hình liên kết sản xuất với hơn 2.000 hộ nông dân, giải quyết được hơn 4.000 lao động trong vùng…

Đóng góp thêm vào bức tranh này, Giáo sư Nguyễn Tuấn Anh - Chủ nhiệm Chương trình KH&CN phục vụ xây dựng nông thôn mới (NTM) - cho hay, trong thời gian qua, những mô hình về liên kết chuỗi giá trị giữa DN với nông dân trong sản xuất nông-lâm-thủy sản có tính lan tỏa rộng, như mô hình tổ chức sản xuất, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật cho cây cam sành và bưởi da xanh ở Tiền Giang, Bến Tre từ 20 ha đã phát triển lên 100 ha; mô hình ốc hương kết hợp tôm sú, hải sâm ở Phú Yên từ 20 ha đã phát triển lên 120 ha.

Tương tự, mô hình về chuyển đổi sản xuất từ lúa sang rau, củ, quả ở Gia Khánh, Ninh Bình từ 10 ha phát triển lên 150 ha; mô hình liên kết sản xuất lúa chất lượng cao do Tổng Công ty Giống cây trồng Trung ương triển khai 300 ha tại Hải Dương, Thái Bình, Thanh Hóa nay phát triển lên 4.500 ha … “Các mô hình này đều có giá trị kinh tế thu từ 100- 450 triệu/ha (so với trồng lúa đạt 40-50 triệu/ha) và đã tăng thu nhập cho người dân từ 20-30%” - Giáo sư Nguyễn Tuấn Anh nói.

Tập trung ứng dụng công nghệ 4.0

Để nông nghiệp Việt Nam thích ứng với điều kiện hội nhập kinh tế toàn cầu, ông Chu Thúc Đạt cho hay, với vai trò quản lý nhà nước về KH&CN, Bộ KH&CN sẽ chủ động tham mưu cho Đảng và Nhà nước tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý để làm thế nào tạo điều kiện thuận lợi nhất cho việc nghiên cứu khoa học và ứng dụng chuyển giao tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, phục vụ ngày càng hiệu quả và trực tiếp cho các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội. Bên cạnh đó, xây dựng và ban hành hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn quốc gia làm cơ sở cho việc nâng cao chất lượng sản phẩm hàng hóa.

Đồng thời, phát triển nguồn nhân lực, nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực hoạt động KH&CN. Tập trung nghiên cứu, ứng dụng các giải pháp công nghệ và nhanh chóng áp dụng vào sản xuất trong lĩnh vực nông nghiệp, nông dân, nông thôn, ứng phó với tình trạng biến đổi khí hậu và phát triển bền vững. Đây là mục tiêu và nhiệm vụ chung của các chương trình, nhiệm vụ KH&CN cấp quốc gia do Bộ KH&CN quản lý tập trung thực hiện trong thời gian tới.

“Bộ KH&CN luôn xác định mục tiêu hỗ trợ, chuyển giao tiến bộ KH&CN để phát triển các sản phẩm theo chuỗi giá trị. Từ việc lựa chọn giống mới, quy trình kỹ thuật sản xuất, thu hoạch, chế biến mới đến việc xây dựng các thương hiệu, bảo hộ sở hữu trí tuệ, ban hành các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, truy xuất nguồn gốc sản phẩm, xúc tiến thương mại thị trường...” - ông Chu Thúc Đạt chia sẻ.

Tuy nhiên, ông Chu Thúc Đạt cho rằng, trong bối cảnh phát triển như vũ bão của cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0, nhà nước cần tập trung hỗ trợ để xây dựng một số mô hình ứng dụng công nghệ 4.0 trong phát triển nông nghiệp, nông thôn để từ đó nhân rộng. Các mô hình này cần đa dạng ở nhiều quy mô khác nhau (địa phương, quốc gia). Bên cạnh đó, xây dựng và thực thi chính sách để tạo lập môi trường pháp lý thuận lợi cho việc ứng dụng, chuyển giao các thành tựu KH&CN tiên tiến cho các chủ thể, nhất là các DN SXNN.

Các tổ chức KH&CN (viện, trường) có chức năng nghiên cứu, chuyển giao công nghệ phục vụ nông nghiệp, nông dân, nông thôn cũng cần chuyển mạnh sang các hoạt động nghiên cứu, ứng dụng tiếp cận thành tựu của cuộc Cách mạng công nghệ 4.0. Các đơn vị sự nghiệp KH&CN ở các địa phương cũng phải nâng cao năng lực, đào tạo nguồn nhân lực để có khả năng hỗ trợ người sản xuất.

KH&CN được coi là “xương sống” để ngành nông nghiệp nâng cao giá trị cho nông sản. Không chỉ phát huy thế mạnh trong lĩnh vực thủy sản, chăn nuôi, KH&CN còn là lời giải cho bài toán tái cơ cấu ngành trồng trọt và xây dựng mô hình NTM trên cả nước.

Quỳnh Nga

Mới nhất
Scroll