• Thứ sáu 20/09/2019 02:58

Đồng bằng sông Cửu Long: Nhộn nhịp làng nghề

04/02/2019

Năm nào cũng vậy, cứ độ cuối năm là các làng nghề truyền thống tại Đồng bằng sông Cửu Long lại hối hả, nhộn nhịp với việc cung ứng hàng hóa ra thị trường phục vụ nhu cầu Tết của người tiêu dùng.

dong bang song cuu long nhon nhip lang nghe
Sản xuất kẹo dừa Bến Tre

Làng nghề bánh tráng Mỹ Lồng thuộc xã Mỹ Thạnh (huyện Giồng Trôm - Bến Tre) lâu nay được biết đến là nơi cung cấp bánh cho các tỉnh Nam bộ. Tới đây vào những ngày này, bắt gặp bàn tay thoăn thoắt, vội vã của người làm bánh, chúng tôi như cảm nhận hơn rõ rệt hơn không khí của ngày Tết đang cận kề.

Theo chính quyền tỉnh Bến Tre, trước đây các hộ sản xuất bánh tráng của huyện Giồng Trôm chủ yếu nhỏ lẻ, phục vụ các hộ gia đình trong những ngày Tết. Dần dần số lượng ngày một nhiều thêm, tới nay đã đạt trên 240 lò với sản lượng cung cấp ra thị trường mỗi ngày hơn 500 thiên bánh (1.000 cái/thiên), đạt doanh thu trên 100 triệu đồng, giải quyết việc làm cho hơn 700 lao động tại địa phương. Nhờ làm bánh tráng và một số nghề dịch vụ kéo theo nên trên 40% hộ dân trong làng nghề bánh tráng Mỹ Lồng có đời sống khá, giàu. Đáng mừng hơn, bánh làm ra không chỉ đáp ứng nhu cầu của người dân trong tỉnh mà còn theo các đơn đặt hàng đi khắp các tỉnh miền Tây Nam bộ và xa hơn theo chân khách du lịch ra nước ngoài.

Nhắc tới Bến Tre, ngoài bánh tráng người ta nhớ ngay tới kẹo dừa, món ăn có vị ngậy béo của cốt dừa, hương thơm tự nhiên từ chính những nguyên liệu làm ra nó. Tương truyền, kẹo dừa Bến Tre ra đời từ khoảng những năm 30 của thế kỷ XX, được làm bởi những người phụ nữ khéo tay đất Mỏ Cày. Cho tới nay, nghề sản xuất kẹo dừa ở đây vẫn được lưu giữ thành nét văn hóa truyền thống và trở thành món mời khách, cho trẻ con, món quà biếu nhau ngày Tết, hay du khách đi xa mua về làm quà biếu.

Sau này, do nhu cầu và điều kiện phát triển kinh tế, việc sản xuất kẹo dừa đã được mở rộng ra ngoài huyện Mỏ Cày và hình thành làng nghề sản xuất kẹo dừa ở phường 7 - thành phố Bến Tre. Cách làm kẹo dừa cũng đơn giản, song ngày nay mẫu mã và mùi vị đòi hỏi phải phong phú hơn trước kia. Thóc nếp được dùng để nấu mạch nha thì phải là nếp tốt, dừa khô rám vàng mới có được hương vị đặc trưng, nước cốt có độ ngọt thanh. Đường nấu kẹo cũng phải chọn loại đường tốt, có màu vàng tươi như nghệ. Để tạo sự hấp dẫn, kẹo dừa được biến tấu thêm màu sắc với màu nâu trộn chocolate, kẹo dừa vàng pha sầu riêng, kẹo dừa màu xanh mang vị thơm của lá dứa, kẹo dừa đậu phộng...

Từ Bến Tre xuôi về An Giang có làng bánh phồng, huyện Phú Tân. Với những người cố cựu ở Phú Mỹ, nếu cho thời gian chính xác bà con bắt đầu làm bánh phồng ở đây từ khi nào thì chưa ai có thể đưa ra đáp án chính xác. Thế nhưng, thời điểm nở rộ của làng nghề vào khoảng năm 1930-1940 thế kỷ XX. Thời gian hưng thịnh nhất làng nghề có khoảng hơn 50 hộ cho hàng triệu bánh mỗi dịp Tết Nguyên đán. Giờ đây, làng nghề chỉ còn tập trung chủ yếu tại khu vực ấp Thượng 3, thị trấn Phú Mỹ, huyện Phú Tân chạy dọc bờ sông Tiền, đến khu vực giáp ranh sông Vàm Nao thuộc huyện Chợ Mới.

Làng nghề làm quanh năm, nhưng đặc biệt nhộn nhịp nhất là vào những ngày giáp Tết. Nếu ngày thường làng nghề chỉ có khoảng 20 cơ sở sản xuất, thì vào thời điểm cuối năm, số hộ làm bánh phồng tăng lên trên 40, 50 cơ sở. Bánh phồng là đặc sản có từ lâu của người dân Phú Mỹ, huyện Phú Tân, tỉnh An Giang được nhiều người gần, xa biết đến và mong được thưởng thức.

Để tạo ra sản phẩm đạt chất lượng có hương vị thơm ngon, dịu ngọt của từng chiếc bánh phồng, nhất là trong ngày Tết, đòi hỏi người thợ làm bánh phải trải qua nhiều công đoạn, như: Chọn nếp rặt, ngâm đúng ba ngày ba đêm, đãi cho sạch nước đục. Trước đây, làng nghề quết bột bằng chày tay, cán bánh cũng bằng tay, đến nay, một số cơ sở sản xuất lớn đã trang bị máy quết, máy cán bánh phồng bằng điện để vừa tăng năng suất vừa giảm công lao động, đời sống của người dân làng nghề đi vào ổn định hơn.

dong bang song cuu long nhon nhip lang nghe
Làng nghề bánh phồng tại An Giang

Nói tới lạp xưởng - bánh pía Nam bộ là nói tới Sóc Trăng, và ở Sóc Trăng thì Vũng Thơm (xã Phú Tân, huyện Mỹ Tú) là địa danh nổi tiếng về nghề này. Vào những ngày giáp Tết Nguyên đán, không khí chuẩn bị nguyên liệu làm bánh pía - lạp xưởng của bà con Vũng Thơm đang hối hả. Bánh pía và lạp xưởng được cho rằng do những cư dân gốc Hoa cách nay khoảng 500 năm mang đến, được gìn giữ và phát huy cho đến ngày nay.

Hiện tại, ngoài Vũng Thơm, hầu hết các cơ sở sản xuất trong tỉnh Sóc Trăng đều làm cả hai sản phẩm này. Nhiều cơ sở đã đầu tư thiết bị hiện đại, đưa dần việc sản xuất thủ công sang sản xuất theo dây chuyền, ứng dụng máy móc kỹ thuật tiên tiến, đảm bảo chất lượng, vệ sinh an toàn thực phẩm theo tiêu chuẩn quốc tế.

Trao đổi với chúng tôi, ông Võ Văn Chiêu - Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Sóc Trăng - cho biết, bánh pía và lạp xưởng không những tiêu thụ rộng rãi trong nước mà còn xuất khẩu sang các quốc gia trên thế giới, như: Mỹ, Úc, Campuchia... Trong đó, sản lượng bánh pía đạt khoảng 10.000 tấn/năm (được sản xuất theo tiêu chuẩn HACCP, GMP) và khoảng 3.000 tấn lạp xưởng/năm. Giá trị đạt gần 1 triệu USD. Ông Chiêu cũng nhấn mạnh, việc phát triển hai sản phẩm này đã giúp cho ngành nông nghiệp của tỉnh giải quyết được đầu ra ổn định cho người dân chăn nuôi heo (nguyên liệu sản xuất lạp xưởng) và người dân trồng trọt các loại đậu; đồng thời duy trì các làng nghề truyền thống đã tồn tại nhiều năm qua.

Độc đáo, mang hương vị đặc trưng, đề cao giá trị truyền thống, thế mạnh văn hóa ẩm thực và du lịch của vùng đất phương Nam... các món bánh, kẹo đặc trưng Nam bộ đã góp thêm vị ngọt ngào cho ngày Tết đến xuân về trên khắp mọi miền tổ quốc.

Thanh Thanh & Mai Ca

Scroll