• Thứ sáu 21/09/2018 16:06

Du lịch làng nghề: Hướng đi triển vọng

06/05/2018

(VEN) - Gần 6.000 làng nghề trải dài đất nước, chứa đựng một kho tàng tri thức nghề và di sản văn hóa phong phú, vì vậy du lịch làng nghề đang là hướng đi triển vọng của Việt Nam. Tuy nhiên, để phát huy hiệu quả tiềm năng các làng nghề, cần sự thay đổi từ nhận thức đến hành động.

du lich lang nghe huong di trien vong

Nhiều tiềm năng cho phát triển du lịch làng nghề

Sản phẩm chưa gắn với nhu cầu

Thời gian qua, du lịch làng nghề đã có bước phát triển đáng ghi nhận, đóng góp tích cực hơn vào tăng trưởng ngành du lịch so với tỷ trọng các loại hình du lịch khác. Trong đó, một số làng nghề đã khai thác được tiềm năng, định vị được thương hiệu, như làng gốm Bát Tràng, lụa Vạn Phúc (Hà Nội), mộc Kim Bồng, tơ lụa Mã Châu (Hội An - Quảng Nam). Song, các chuyên gia kinh tế vẫn cho rằng: Với tiềm năng đang sở hữu, du lịch làng nghề vẫn chưa mang lại kết quả như mong muốn. Hiện hầu hết làng nghề còn tự phát, manh mún nên chưa khai thác thành công những giá trị văn hóa, kinh tế, xã hội của làng nghề để gắn với phát triển du lịch.

Ông Lưu Duy Dần – Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam cho rằng, sự yếu kém của du lịch làng nghề là do thiếu quy hoạch đồng bộ, dài hơi; quản lý còn chồng chéo, không thống nhất dẫn đến không có người chịu trách nhiệm cụ thể. Thực tế, hiện các tour du lịch làng nghề chưa được khai thác triệt để cả nội dung và hình thức, mới chỉ dừng lại ở mức tham quan, và tới xem làng.

“Khách du lịch chưa chọn đến thăm làng nghề như một tour du lịch thực sự. Do người làm du lịch chưa tổ chức được một hệ thống du lịch tổng hợp để khai thác cho xứng tầm với tiềm năng của nó. Bên cạnh đó, chức năng sản xuất hàng hóa phục vụ du lịch vẫn chưa được khai thác một cách hiệu quả” – ông Lưu Duy Dần nhấn mạnh.

Sản phẩm là sức hấp dẫn hàng đầu của du lịch làng nghề, nhưng tại các làng nghề, cửa hàng bán đồ thủ công mỹ nghệ không có sự phân biệt rạch ròi giữa hàng bán cho du khách và hàng bán ra thị trường tiêu dùng. Do chỉ chú trọng vào thị trường tiêu dùng đồ mỹ nghệ cao cấp mà không quan tâm tới thị trường đồ lưu niệm bình dân khi mà thị trường này rất sôi động và mang lại nguồn thu lớn. Ngay các làng nghề được coi là biết làm du lịch thì mẫu mã, chủng loại sản phẩm cũng quá đơn điệu, không hợp với nhu cầu của thị trường.

Ông Lưu Duy Dần cho rằng, thực trạng thiếu hấp dẫn du khách của sản phẩm làng nghề là do vốn sống bó hẹp trong môi trường nông thôn địa phương; ít nhạy cảm với thị trường và không có nhiều cơ hội giao thương với nước ngoài mà chỉ xuất hàng thông qua các doanh nghiệp nên các sản phẩm phục vụ du lịch còn nghèo nàn. Mặt khác, các làng nghề không có điều kiện làm thiết kế, các nghệ nhân lành nghề chưa phát huy hết tay nghề, kỹ năng chuyên môn, bởi họ chỉ truyền nghề theo cách thức truyền thống, chưa mở rộng quy mô, bài bản theo hệ thống trường lớp…

Đa dạng hóa sản phẩm

Để song song được việc bảo tồn và phát huy giá trị làng nghề, nhiều nhà nghiên cứu văn hóa, du lịch nhận định rằng, khi phát triển du lịch làng nghề phải quan tâm đến giá trị cả về kinh tế và văn hóa, hai yếu tố này không được tách rời, hay thiên lệch. Trước hết, cần giải quyết những vướng mắc, khó khăn, tạo cơ hội cho làng nghề tiếp cận thông tin, công nghệ; nghiên cứu thị trường, xúc tiến thương mại; liên kết tổ chức hài hòa du lịch chuyên nghiệp và bán chuyên nghiệp; tôn vinh nghệ nhân làng nghề. Xác định làng nghề nào xứng đáng để đưa vào tuyến du lịch, tránh áp dụng tràn lan gây nhàm chán cho du khách tham gia tour.

Theo ông Lưu Duy Dần, mỗi làng nghề có một thế mạnh, nhưng quan trọng nhất là phải tập trung đa dạng hóa các sản phẩm du lịch khi tham gia mạng lưới du lịch để đáp ứng đòi hỏi tiêu dùng ngày càng cao của du khách từ mọi vùng miền, và trên thế giới. Đặc biệt, sản phẩm chủ lực vẫn là mặt hàng lưu niệm, vì vậy cần không ngừng cải tiến, vừa độc đáo lại không mất đi nét văn hóa đặc trưng. Ngoài ra, cần sự đa dạng hóa dịch vụ tại chỗ, như ăn uống, mua sắm, vui chơi, giải trí để tăng tính hấp dẫn cho điểm đến.

Đội ngũ nhân lực phục vụ hoạt động du lịch cũng là một nhân tố quyết định đến sự thành công của du lịch làng nghề trong tình hình cạnh tranh điểm đến hiện nay. Vì vậy, ông Nguyễn Minh Mẫn – Giám đốc Marketing Công ty du lịch TST Tourist- cho hay, nhân lực du lịch làm việc trực tiếp tại làng nghề cần phải có kiến thức, tầm nhìn sâu sắc về giá trị kinh tế làng nghề cũng như văn hóa đặc trưng, tiêu biểu. Chính quyền địa phương cũng cần tạo điều kiện để xây dựng đội ngũ có kỹ năng, chuyên nghiệp, bài bản, khả năng giao tiếp, ứng xử tốt để hướng dẫn du khách tham quan.

Phát triển du lịch các làng nghề không chỉ bảo tồn những tinh hoa văn hóa truyền thống mà còn giải quyết được công ăn việc làm, cải thiện thu nhập cho người dân địa phương. Đồng thời, tạo động lực phát triển kinh tế, xã hội, tăng cường hội nhập của làng nghề.

Hoa Quỳnh

Mới nhất
Scroll