• Thứ bảy 21/10/2017 11:36

Giảm nhập siêu từ Thái Lan: Cần giải pháp đồng bộ

05/10/2017

(VEN) - Là bạn hàng lớn nhất của Việt Nam tại khu vực Đông Nam Á, nhiều năm qua, thương mại Việt Nam - Thái Lan nghiêng về hướng Việt Nam nhập siêu (NS) tương đối mạnh. Theo các chuyên gia, cần giải pháp đồng bộ để cùng chung tay giảm NS, dần cân bằng cán cân thương mại với thị trường này.

Nguyên nhân nhập siêu từ Thái Lan

Thống kê của Bộ Công Thương cho thấy, năm 2016, nước ta đã NS từ Thái Lan khoảng 5,16 tỷ USD. 8 tháng đầu năm nay, con số này đã tăng lên 3,5 tỷ USD, tăng 15,6% so với cùng kỳ.

Thực tế, không phải thời gian gần đây mà ngay từ khi gia nhập ASEAN vào năm 1995, Việt Nam đã NS từ Thái Lan 339 triệu USD. NS tăng mạnh nhất trong giai đoạn 2001-2008 với 470 triệu USD vào năm 2001 và lên mức 3,6 tỷ USD năm 2008, tăng gần 8 lần trong vòng 8 năm. Trong 8 tháng đầu năm nay, NS từ Thái Lan tăng 15,6% do một số mặt hàng nhập khẩu (NK) từ thị trường này tăng mạnh như rau quả tăng 182%; xăng dầu tăng 56%; máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện tăng 46%; kim loại tăng 187%.

Ông Nguyễn Phúc Nam - Phó vụ trưởng Vụ Thị trường châu Á, châu Phi (Bộ Công Thương) cho biết, có nhiều nguyên nhân khiến NS từ Thái Lan tăng mạnh, trong đó phải kể đến các yếu tố:

Việt Nam đang thực hiện lộ trình giảm thuế theo cam kết trong Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN (ATIGA). Theo đó, hàng hóa của các nước ASEAN, trong đó có Thái Lan được hưởng ưu đãi về thuế NK so với mức thuế chung của Việt Nam nên có cơ hội tiếp cận thị trường Việt Nam nhiều hơn. Việt Nam hiện đã xóa bỏ thuế NK đối với hơn 90% dòng thuế và sẽ xóa bỏ 98% số dòng thuế vào năm 2018.

Thời gian qua, Thái Lan tăng cường đầu tư mở rộng hệ thống phân phối tại Việt Nam. Đến nay, các tập đoàn bán lẻ hàng đầu của Thái Lan như Central Group, TCC Group đã tiến hành mua bán, sáp nhập nhiều chuỗi bán lẻ của Việt Nam như Metro, Big C, Family Mart, Điện máy Nguyễn Kim. Việc các nhà đầu tư Thái Lan mua lại hệ thống phân phối bán lẻ của Việt Nam đã tạo điều kiện thuận lợi để các mặt hàng gia dụng, hàng tiêu dùng sản xuất tại Thái Lan thâm nhập thị trường Việt Nam nhiều hơn .

Mức NS từ Thái Lan chủ yếu do việc NK một số nhóm mặt hàng có kim ngạch lớn như điện gia dụng, điện tử, điện lạnh, máy móc thiết bị, máy vi tính, ô tô và linh kiện, rau quả…. Người tiêu dùng ưa chuộng các sản phẩm này do có chất lượng tốt, mẫu mã đẹp, giá cả cạnh tranh, chủng loại đa dạng.

giam nhap sieu tu thai lan can giai phap dong bo
Đồ gia dụng là một trong những mặt hàng được NK mạnh từ Thái Lan

Ông Nguyễn Phúc Nam chia sẻ thêm, nguyên nhân tăng NS từ Thái Lan còn đến từ việc nhiều mặt hàng cần thiết NK đã được doanh nghiệp (DN) Việt Nam NK từ Thái Lan để phục vụ sản xuất như xơ sợi, vải, nguyên phụ liệu dệt may, hóa chất và sản phẩm hóa chất, xăng dầu.… Chưa kể, Thái Lan thực hiện rất hiệu quả các hoạt động xúc tiến thương mại với quy mô lớn (từ 100-300 gian hàng) tại Việt Nam. Mỗi năm, có khoảng 12-20 hội chợ, triển lãm hàng Thái Lan được tổ chức ở Việt Nam, hỗ trợ đắc lực cho hàng Thái Lan, đặc biệt là hàng tiêu dùng thâm nhập thị trường Việt Nam.

Ngoài ra, nếu như trước đây, nhiều mặt hàng chủ yếu được NK từ Trung Quốc, thì nay đã chuyển dịch sang Thái Lan do người tiêu dùng đánh giá cao hàng hóa từ quốc gia này hơn. Đặc biệt, nhiều mặt hàng trong nước đã sản xuất được nhưng do sản phẩm Thái Lan có sức cạnh tranh tốt cả về chất lượng, giá cả và mẫu mã nên vẫn được ưa chuộng hơn. Có thể kể đến một số mặt hàng trong nhóm này như sản phẩm ngũ cốc, bánh kẹo, sắt thép.…

Riêng với mặt hàng rau quả, dù kim ngạch NK lên đến 816 triệu USD sau 8 tháng, chiếm 61% tổng kim ngạch NK rau quả chung của cả nước, nhưng ông Nguyễn Phúc Nam cho rằng, ta NK mặt hàng này chủ yếu để tái xuất đi Trung Quốc (lượng tái xuất chiếm đến 96%) nên NK mặt hàng này không ảnh hưởng nhiều đến sản xuất trong nước.

Chung tay giảm nhập siêu từ Thái Lan

Theo đánh giá của các chuyên gia, giảm NS từ Thái Lan không phải chuyện một sớm một chiều, và trong tương lai gần, NS từ Thái Lan vẫn là vấn đề khó tránh khỏi. Để giảm NS từ thị trường này cần giải pháp đồng bộ, từ các cơ quan quản lý nhà nước đến các hiệp hội ngành hàng và DN.

Cụ thể, theo bà Đinh Thị Bảo Linh - Phó giám đốc Trung tâm Thông tin công nghiệp và thương mại (Bộ Công Thương), cần quản lý chặt hơn chất lượng hàng NK từ Thái Lan về các yếu tố như an toàn, kỹ thuật, môi trường. Bên cạnh đó, cần đổi mới tư duy trong kinh tế thị trường, nâng cao sức cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam bằng cách tăng năng suất, chất lượng, đảm bảo đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế. Quan trọng hơn cả, các DN Việt Nam cũng cần chủ động nghiên cứu thị trường, tìm kiếm các mặt hàng phía bạn thực sự có nhu cầu. Đặc biệt, có trách nhiệm đối với hàng hóa sản xuất ra, chủ động nâng cao sức cạnh tranh từ mẫu mã, chất lượng đến giá cả.

Về phía cơ quan quản lý nhà nước, ông Nguyễn Phúc Nam cho hay, phía Bộ Công Thương sẽ tích cực đẩy mạnh công tác đàm phán mở cửa thị trường, thúc đẩy phía Thái Lan cấp phép NK một số mặt hàng trái cây của Việt Nam. Đồng thời nâng cao hiệu quả công tác xúc tiến thương mại. Tích cực triển khai Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”.…

Cùng với các giải pháp từ phía các cơ quan chức năng, ông Nam cho hay, DN từ trước đến nay vẫn còn tâm lý e dè khi tiếp cận thị trường Thái Lan dù trên thực tế, rất nhiều mặt hàng Việt Nam có đủ sức cạnh tranh. Do đó, DN cần chủ động, tự tin hơn trong việc đi tìm hiểu, khám phá thị trường. Đồng thời, tăng cường cải tiến sản phẩm của chính mình.

“Cần phải nhìn nhận vấn đề NS từ Thái Lan như một sức ép tất yếu của quá trình hội nhập, buộc các DN trong nước phải nâng cao chất lượng, đa dạng hóa mẫu mã, chủng loại hàng hóa với giá thành cạnh tranh. Đồng thời đầu tư cho hoạt động nghiên cứu thị trường, xúc tiến thương mại, xây dựng thương hiệu, tìm kiếm bạn hàng. Đó là giải pháp giảm NS hữu hiệu, hướng tới xuất khẩu bền vững” - ông Nguyễn Phúc Nam nhấn mạnh.

Phương Lan

Scroll