• Chủ nhật 24/09/2017 08:17

Gieo tình yêu khoa học cho giới trẻ

01/09/2017

(VEN) - Thời gian gần đây, rất nhiều hoạt động khoa học và công nghệ dành cho giới trẻ đã được triển khai. Từ những trải nghiệm, khám phá vô vàn hiện tượng khoa học, những điều kỳ diệu ở xung quanh, các cuộc thi thú vị…, học sinh, sinh viên đã được truyền lửa đam mê nghiên cứu khoa học.

Đánh thức đam mê

Để phát triển nguồn nhân lực khoa học và công nghệ trẻ chất lượng cao, việc tạo ra các sân chơi khoa học nhằm tăng cường nhận thức, bồi dưỡng đam mê nghiên cứu, sáng tạo là rất cần thiết. Hơn nữa, thông qua những trò chơi khoa học, những thí nghiệm đầy màu sắc…, các em không còn thấy khoa học là tháp ngà màu xám khô khan nữa, mà tìm thấy vẻ đẹp, sự bí ẩn kỳ thú của khoa học. Nói cách khác, khoa học không còn xa xôi trong ý niệm, mà có thể sờ thấy, nghe, chạm một cách sinh động trực quan. Thực tế đã cho thấy, các sân chơi khoa học diễn ra trong thời gian gần đây thu hút được sự quan tâm và tham gia ngày càng đông đảo của giới trẻ.

Điển hình như Ngày hội STEM 2017 dành cho học sinh từ 8 đến 18 tuổi ở khu vực phía Bắc được tổ chức bởi Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội, Tạp chí Tia sáng, Học viện Sáng tạo S3, dưới sự bảo trợ của Bộ Khoa học và Công nghệ đã thu hút hơn 2.000 người tham dự, gấp đôi so với dự kiến. Điều làm nên sức hút của STEM chính là các Science Show dành cho khối tiểu học và trung học cơ sở gồm các thí nghiệm liên quan đến khí nitơ lỏng như làm quả bóng bay co lại, làm bông hoa hồng đóng băng, làm kem ngay tức thì, hay được xem robot trình diễn điệu nhảy, lắp mô hình xe ô tô mặt trời, lập trình để xây dựng một bộ phim hoạt hình….

Hay vào đầu tháng 7 vừa qua, gần 200 nhà nghiên cứu, nghiên cứu sinh và học viên đến từ các trường đại học đã tham gia chương trình Trường hè khoa học Việt Nam 2017 tại Trung tâm Quốc tế khoa học và giáo dục liên ngành (ICISE). Tham gia chương trình này, các học viên đã được các học giả, nhà nghiên cứu có nhiều kinh nghiệm, kết quả xuất sắc trong nghiên cứu khoa học truyền đạt kinh nghiệm, kiến thức, kỹ năng nghiên cứu khoa học. Nói về sự kiện này, giáo sư Trần Thanh Vân, Chủ tịch Hội Gặp gỡ Việt Nam, Giám đốc Trung tâm Quốc tế khoa học và giáo dục liên ngành (ICISE) nhấn mạnh: Trường hè khoa học là nơi truyền lửa, chắp cánh, kết nối tình yêu khoa học giữa các nhà nghiên cứu khoa học với thế hệ trẻ Việt Nam. Thông qua các chương trình, nội dung của Trường hè khoa học, các học viên hiểu thêm về hoạt động nghiên cứu khoa học, tìm hiểu về khoa học cơ bản cũng như tiếp thu, thu thập được những kinh nghiệm, kiến thức trong nghiên cứu khoa học từ các thế hệ đi trước.

Hội trại khoa học APT JSO-6
Tiến sĩ Finarya Legoh, Giám đốc Trung tâm Năng khiếu khoa học ASEAN: Việc tổ chức các hoạt động khoa học dành cho thanh thiếu niên là rất bổ ích và cần thiết. Tại đây, các bạn học sinh có thể giao lưu, học hỏi lẫn nhau. Xa hơn nữa, trong tương lai, các bạn có thể tạo dựng mạng lưới liên kết lẫn nhau. Điều này chắc chắn sẽ rất tốt, hữu ích cho sự nghiệp nếu các em vẫn dành đam mê cho nghiên cứu khoa học.

Đặc biệt, mới đây tại Hà Nội đã diễn ra Hội trại khoa học Odyssey ASEAN+3 cho thiếu niên lần thứ 6 (APT JSO-6) do Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp với Chương trình Trung tâm ASEAN+3 về tài năng khoa học (ACGS) tổ chức. Đây cũng là lần đầu tiên Việt Nam đăng cai tổ chức hoạt động này với sự tham gia của các nhóm học sinh, giáo viên và quan sát viên từ các thành viên ASEAN, Trung Quốc, Hàn Quốc, Thụy Điển.... Với chủ đề “Năng lượng tái tạo cho cuộc sống” của hội trại năm nay, các em học sinh trong độ tuổi 13-15 đã được trải qua các phần thi thử thách thú vị bao gồm: Thi trình bày poster, thi kỹ năng trong phòng thí nghiệm, thuyết minh dự án xoay quanh chủ đề năng lượng tái tạo…. Các trải nghiệm của hội trại đã góp phần tạo được sân chơi khoa học lành mạnh, sáng tạo cho các em học sinh, thể hiện niềm đam mê, tài năng của mình trong hoạt động nghiên cứu khoa học và công nghệ. Bên cạnh đó còn có các hội thảo dành cho giáo viên, tạo cơ hội để các giáo viên trao đổi kinh nghiệm giáo dục đào tạo học sinh năng khiếu khoa học.

Cần tiếp tục nhân rộng

Trên thế giới có rất nhiều sân chơi khoa học cho thanh thiếu niên như Bảo tàng Khoa học và công nghệ Thái Lan, Bảo tàng Khoa học và công nghệ Trung Quốc, Trung tâm Hội nghị triển lãm khoa học và công nghệ Hàn Quốc, Thư viện Alexandria của Ai Cập, Trung tâm Khoa học và công nghệ của Australia (Questacon). Bên cạnh đó, tại các quốc gia này cũng tổ chức rất nhiều hoạt động khoa học trong năm nhằm giáo dục và kích thích sự sáng tạo của giới trẻ như tại Australia có Tuần lễ khoa học và công nghệ quốc gia, Gánh xiếc khoa học…. Việc đưa khoa học đến gần với giới trẻ là giải pháp quan trọng để xây dựng nguồn nhân lực giàu tri thức khoa học kỹ thuật, điều này hết sức cần thiết cho sự phát triển bền vững của mỗi quốc gia.

Ông Trần Đắc Hiến, Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ, Bộ Khoa học và Công nghệ, Phó trưởng Ban tổ chức Hội trại APT JSO-6 cho biết: Qua việc tổ chức Hội trại khoa học APT JSO-6, Bộ Khoa học và Công nghệ đã có những đánh giá cụ thể để từ những thành công của hội trại sẽ có những trao đổi với các bộ, ngành, cơ quan có liên quan, các cơ sở đào tạo để đẩy mạnh các hoạt động tương tự như thế trong thời gian tới nhằm khuyến khích các tài năng trẻ của Việt Nam đam mê nghiên cứu khoa học. “Phát triển nguồn nhân lực trẻ có trình độ cao là một trong những mục đích mà Bộ Khoa học và Công nghệ đang hướng đến. Do đó, trong thời gian tới, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ tiếp tục nghiên cứu những kinh nghiệm của thế giới cũng như đánh giá thực trạng của Việt Nam để đề xuất với các cấp có thẩm quyền ban hành các cơ chế chính sách, tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển nguồn lực khoa học và công nghệ chất lượng cao, đặc biệt là lực lượng trẻ”, ông Hiến khẳng định.

Tại Hội trại khoa học APT JSO-6, em Nguyễn Sao Mai, học sinh lớp 10 Trường THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam chia sẻ, thực sự không có nhiều sân chơi khoa học như thế này cho thiếu niên. Chúng em luôn mong muốn có nhiều hoạt động khoa học để giúp cho chúng em có cơ hội được giao lưu học hỏi với các bạn có cùng đam mê nghiên cứu khoa học ở khu vực và thế giới, cùng trau dồi các kiến thức khoa học, chia sẻ ý tưởng và tìm cách hiện thực hóa các ý tưởng nghiên cứu.

Quỳnh Nga

Scroll