• Thứ hai 24/06/2019 17:16

Gỡ “thẻ vàng” cho hải sản Việt Nam

03/05/2019

Dự kiến, tháng 5/2019, Đoàn Thanh tra Tổng vụ các vấn đề về Biển và Thủy sản của Ủy ban châu Âu (EC) sẽ sang Việt Nam kiểm tra tình hình triển khai thực hiện các khuyến nghị của EC về vấn đề chống khai thác bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định đối với hải sản Việt Nam (IUU).

go the vang cho hai san viet nam
28 tỉnh, thành phố ven biển tập trung nguồn lực thực hiện các giải pháp chống khai thác IUU

Nỗ lực tháo gỡ

Theo Tổng cục Thủy sản (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT)), thực hiện các khuyến nghị của EC về chống khai thác IUU, đến nay, Luật Thủy sản 2017 đã được Quốc hội thông qua và có hiệu lực từ ngày 1/1/2019. Bên cạnh đó, các quy định của Điều ước quốc tế và đặc biệt là các khuyến nghị của EC về chống khai thác IUU đã cơ bản được nội luật hóa. Đồng thời, nhằm xây dựng một hệ thống kiểm soát toàn diện cho việc chống khai thác IUU, Bộ NN&PTNT đã tập trung xây dựng các văn bản hướng dẫn thực thi Luật Thủy sản 2017.

Về phía Bộ NN&PTNT, Bộ đã ban hành Kế hoạch Tổng thể về tuần tra, kiểm tra, kiểm soát và thanh tra hoạt động tàu cá khai khác hải sản trên biển và cảng cá theo quy định của EC. Thành lập các đoàn công tác liên ngành, đoàn kiểm tra, đoàn kỹ thuật trực tiếp đi kiểm tra tình hình thực hiện Chỉ thị số 45/CT-TTg 2017 về một số nhiệm vụ, giải pháp cấp bách để khắc phục cảnh báo của EC về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định tại các địa phương, trong đó chọn các tỉnh: Kiên Giang, Bình Định, Quảng Ninh là tỉnh điểm triển khai chống khai thác IUU và Luật Thủy sản năm 2017.

Về phía Bộ Công Thương, đã chỉ đạo thương vụ Việt Nam tại EU tăng cường tiếp xúc, trao đổi, làm việc với Tổng vụ các vấn đề về Biển và Thủy sản của EC (DG-MARE) để nắm tình hình, kịp thời báo cáo về động thái của EC đối với vấn đề chống khai thác IUU của Việt Nam. Chủ động cung cấp thông tin cho các bộ, ngành, địa phương và hiệp hội ngành hàng liên quan để phối hợp giải quyết hiệu quả vấn đề “thẻ vàng”.

Đáng chú ý, UBND 28 tỉnh, thành phố ven biển đã tổ chức các lực lượng triển khai công tác xác nhận, chứng nhận nguồn gốc thủy sản khai thác theo hướng dẫn của Bộ NN&PTNT. Ban hành các văn bản chỉ đạo, điều hành có liên quan tại địa phương, tăng cường các biện pháp để chống khai thác IUU, đặc biệt ngăn chặn, xử lý kịp thời tàu cá và ngư dân cố tình vi phạm khai thác hải sản trái phép ở vùng biển nước ngoài, điển hình tại các tỉnh: Quảng Ngãi, Bình Định, Bình Thuận, Bà Rịa - Vũng Tàu, Tiền Giang, Cà Mau.

Các Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), Hội Nghề cá Việt Nam đã vào cuộc, phối hợp chặt chẽ với Bộ NN&PTNT tổ chức đối thoại với các doanh nghiệp (DN) xuất khẩu thủy sản (XKTS), cộng đồng ngư dân để phổ biến các quy định về IUU, giải đáp thắc mắc và hỗ trợ khắc phục tác động của “thẻ vàng” đối hoạt động XKTS của DN. Huy động nguồn lực phối hợp với các bộ, ban, ngành và địa phương vào cuộc chống khai thác IUU, khắc phục “thẻ vàng” của EC.

Sớm khắc phục “thẻ vàng”

Bên cạnh những kết quả đạt được, việc triển khai công tác khắc phục “thẻ vàng” vẫn còn rất nhiều khó khăn. Theo đó, đến nay, Nghị định quy định chi tiết và biện pháp thi hành Luật Thủy sản và Nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản vẫn chưa được ban hành, dẫn đến khó khăn cho việc triển khai các quy định mới của Luật Thủy sản. Các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Thủy sản năm 2017 mới được ban hành nên công tác tuyên truyền, tập huấn, hướng dẫn thực hiện, cập nhật quy định mới còn hạn chế.

Nguồn lực cơ sở vật chất con người cho việc triển khai chống khai thác IUU tại các địa phương còn hạn chế, đặc biệt là nguồn nhân lực còn thiếu nhiều tại các cảng cá không đáp ứng được các quy định về kiểm soát tàu cá ra-vào cảng, kiểm soát sản lượng cập bến, xác nhận nguồn gốc nguyên liệu thủy sản. Việc triển khai lắp đặt thiết bị giám sát hành trình cho tàu cá có chiều dài từ 15m trở lên theo quy định còn chậm; đặc biệt là nhiệm vụ phải lắp đặt xong thiết bị giám sát hành trình kết nối với vệ tinh cho tàu cá có chiều dài từ 24m trở lên trước ngày 1/4/2019 có khả năng không bảo đảm tiến độ…

Dự kiến tháng 5/2019, Đoàn Thanh tra Tổng vụ các vấn đề về Biển và Thủy sản của EC sẽ sang Việt Nam kiểm tra tình hình triển khai thực hiện các khuyến nghị của EC về chống khai thác IUU. Vì vậy, Bộ NN&PTNT đề nghị các bộ, ban, ngành trung ương liên quan và UBND 28 tỉnh, thành phố ven biển tập trung nguồn lực thực hiện các giải pháp chống khai thác IUU. Trong đó, sớm trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định thành lập Ban Chỉ đạo quốc gia về phòng, chống khai thác IUU, tổ chức họp Ban Chỉ đạo với 28 tỉnh ven biển.

Đặc biệt, tổ chức triển khai Luật Thủy sản 2017 và các văn bản hướng dẫn thi hành Luật, tập trung vào các nội dung trọng tâm liên quan tới chống khai thác IUU. Thực hiện quy định chặt chẽ về điều kiện không cấp lại giấy phép đối với tàu cá nằm trong danh sách tàu cá IUU.

Cùng với đó, triển khai các quy định liên quan tới theo dõi, kiểm soát, giám sát tàu cá gồm. Thực hiện đồng bộ, quyết liệt các giải pháp ngăn chặn, xử lý kịp thời, có kết quả tàu cá vi phạm hoặc có dấu hiệu vi phạm khai thác IUU. Song song với đó, tăng cường công tác kiểm tra tình hình triển khai thực hiện các văn bản chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, của các bộ ngành và tình hình triển khai các khuyến nghị của EC về phòng, chống khai thác IUU trên thực tế tại các địa phương.

Ngày 23/10/2017, EC đưa ra cảnh báo “thẻ vàng” đối với sản phẩm khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định của Việt Nam. Ngay sau khi EC cảnh báo, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các bộ, ban ngành, địa phương đã vào cuộc, quyết liệt thực hiện các giải pháp cấp bách để khắc phục các khuyến nghị của EC.

Nguyễn Hạnh

Scroll