• Chủ nhật 21/04/2019 16:07

Lực hút từ startup

05/02/2019

“Nhiều nhà đầu tư với chuyên môn sâu đang âm thầm theo dõi các startup, các ý tưởng khởi nghiệp của các bạn Việt Nam, nếu ý tưởng nào tốt, tôi tin sẽ nhận được đầu tư” - Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ - Trần Văn Tùng khẳng định với phóng viên Chuyên đề Kinh tế Việt Nam (Báo Công Thương) trong cuộc trao đổi nhân dịp năm mới.  

Có ý kiến cho rằng, tốc độ phát triển của startup Việt như vũ bão còn cơ chế chính sách thì chạy mãi vẫn không kịp. Thứ trưởng đánh giá như thế nào về nhận định này?

Mọi sự so sánh chỉ mang tính tương đối. Thời gian qua, hoạt động khởi nghiệp trong cả nước đã có sự phát triển mạnh. Khởi nghiệp và khởi nghiệp đổi mới sáng tạo được nhắc đến rất nhiều trên các phương tiện truyền thông đại chúng. Rất nhiều ý tưởng đã và đang được triển khai với tốc độ nhanh. Cho nên, việc các chính sách về khởi nghiệp đổi mới sáng tạo đi chậm hơn cũng là chuyện bình thường. Bên cạnh đó, việc xây dựng và ban hành chính sách cần phải qua nhiều công đoạn, phụ thuộc vào nhiều cơ quan, có vấn đề liên quan đến Quốc hội, Chính phủ, các bộ, ngành… nên trên thực tế cần có nhiều thời gian.

luc hut tu startup
Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc tham dự Ngày hội Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia - Techfest 2018

Ví dụ, để thúc đẩy đầu tư cho khởi nghiệp cần có cơ chế để các nhà đầu tư nước ngoài dễ dàng đưa tiền vào Việt Nam, hoặc khi đầu tư thành công được phép rút vốn và dễ dàng chuyển vốn ra nước ngoài. Nhưng phía Việt Nam cũng cần quản lý chặt, tránh tình trạng đem tiền vào Việt Nam nhằm mục đích “rửa tiền” thông qua hình thức đầu tư kinh doanh hoặc “chảy” ngoại tệ của Việt Nam ra nước ngoài. Tất cả những vấn đề này cần được quản lý phù hợp, vừa khuyến khích doanh nghiệp (DN) khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, nhưng đồng thời vẫn đảm bảo vai trò quản lý của các bộ, ngành.

Thực tế, đã có rất nhiều startup của Việt Nam kêu gọi được các khoản vốn đầu tư lớn. Theo ông, đây có phải là “thước đo” quan trọng đảm bảo cho sự thành công của DN khởi nghiệp?

Đầu tư cho khởi nghiệp đổi mới sáng tạo là vấn đề hết sức quan trọng. Một ý tưởng của DN khởi nghiệp đổi mới sáng tạo muốn được thực hiện thành công phải hấp dẫn các nhà đầu tư, tuy ban đầu vốn mồi có thể rất nhỏ nhưng qua thời gian triển khai, nếu chứng minh được hiệu quả có khả năng nhận được các khoản đầu tư lớn hơn từ các quỹ đầu tư tư nhân trong và ngoài nước, những quỹ đầu tư mạo hiểm. Có sự đầu tư mới có thể khẳng định rằng startup có thành công hay không.

luc hut tu startup
Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Trần Văn Tùng

Theo đánh giá của chúng tôi, có nhiều nhà đầu tư với chuyên môn sâu đang âm thầm theo dõi các startup, các ý tưởng khởi nghiệp của các bạn Việt Nam, nếu ý tưởng nào tốt, tôi tin sẽ nhận được đầu tư. Do vậy, vấn đề mấu chốt nằm ở chất lượng của các ý tưởng khởi nghiệp. Chất lượng đó phụ thuộc vào ý tưởng mới đến đâu, sáng tạo ra sao, khác biệt như thế nào so với những ý tưởng đã có trước đó, kèm với đó là phương án sản xuất kinh doanh khả thi đến đâu…

Khi làm việc với các trung tâm ươm tạo, các khu làm việc tập trung, chúng tôi đều bàn bạc trao đổi với mong muốn các bạn khởi nghiệp được trang bị kiến thức về công nghệ, pháp lý, sở hữu trí tuệ, kinh doanh, quản trị DN… Đồng thời, mổ xẻ, phân tích, sửa chữa, sau đó xây dựng kế hoạch thực hiện những ý tưởng khởi nghiệp.

Chúng tôi hy vọng sẽ thu hút các nhà đầu tư (trước tiên là ở Việt Nam), thu hút được nguồn lực trong xã hội để họ có thể chi vốn mồi cho DN trong giai đoạn đầu, sau đó thu hút được vốn của các quỹ đầu tư trong và ngoài nước cho hoạt động này. Chỉ khi nào thu hút được vốn cho DN khởi nghiệp thì khi đó DN mới có thể khẳng định được thành công hay không.

Hiện nay, ở Việt Nam vẫn ít các quỹ đầu tư mạo hiểm tham gia hỗ trợ DN khởi nghiệp. Theo Thứ trưởng, đâu là nguyên nhân của thực trạng này?

Vai trò của các quỹ đầu tư mạo hiểm hết sức quan trọng đối với khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, vì bản chất của đầu tư cho khởi nghiệp đổi mới sáng tạo cũng là đầu tư mạo hiểm, nhiều rủi ro. Trong 100 dự án được đầu tư chỉ có một vài dự án thành công.

Tại Việt Nam, những quỹ như vậy chưa nhiều, do về mặt thể chế, chính sách, nhà nước rất khó đầu tư vào các quỹ đầu tư mạo hiểm nên cũng khó có thể đầu tư cho DN khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Điều này cần phải được thay đổi từ phía cơ chế chính sách. Tuy nhiên, vẫn có nhiều quỹ đầu tư mạo hiểm rất mong muốn vào Việt Nam, vì vậy, chúng ta cần xây dựng một hệ sinh thái có các ý tưởng khác biệt, có ý tưởng đổi mới sáng tạo để khi nhà đầu tư nhìn vào sẽ thấy được tiềm năng của nó.

Bộ Khoa học và Công nghệ có những giải pháp gì để hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo thực sự có hiệu quả, không mang tính phong trào như một số đánh giá gần đây, thưa ông?

Chúng ta bắt đầu quan tâm xây dựng để phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo nhưng quãng thời gian chưa dài, nên đâu đó, đánh giá, nhận xét của các tổ chức cũng là khách quan và đây cũng là lời nhắc nhở chúng ta phải chú ý hơn nữa về phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo tại Việt Nam.

Hiện nay, Đề án “Hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia đến năm 2025” (Đề án 844) được Thủ tướng Chính phủ giao cho Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì là một đề án bao trùm và có yếu tố tiên phong, định hướng. Trong giai đoạn đầu phê duyệt, Đề án 844 tập trung xây dựng cơ chế, chính sách và khuôn khổ pháp lý cho hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Đến nay, Đề án 844 đã chuyển sang hỗ trợ cho các Trung tâm ươm tạo khởi nghiệp, các khu làm việc tập trung; hỗ trợ đào đạo, bồi dưỡng kiến thức về khởi nghiệp, giúp người khởi nghiệp có đủ năng lực, khả năng nghiệp vụ, trình độ chuyên môn.

Bên cạnh đó, chúng tôi cũng tuyên truyền về kinh nghiệm của thế giới thông qua các buổi chia sẻ kinh nghiệm, bài học thực tế từ người khởi nghiệp đã thành công… giúp cho các bạn trẻ có kiến thức, xây dựng được những kế hoạch sản xuất, kinh doanh, triển khai được kế hoạch của mình. Chúng tôi tin tưởng với những phương án như vậy sẽ giảm bớt khoảng cách giữa tinh thần, niềm đam mê khởi nghiệp với khả năng thực hiện những ý tưởng của người khởi nghiệp.

Trân trọng cảm ơn Thứ trưởng!

Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Trần Văn Tùng:

Nếu như khởi nghiệp thông thường sinh lợi ít thì khởi nghiệp đổi mới sáng tạo dựa trên khoa học và công nghệ có thể sinh lợi cao nếu cùng một mức đầu tư. Mức độ gia tăng vốn có thể từ con số chục nghìn USD lên đến vài trăm triệu USD qua các năm.

Quỳnh Nga

Scroll