• Chủ nhật 21/04/2019 16:01

Năm 2019: Đón chờ bứt phá

28/01/2019

Tăng trưởng kinh tế năm 2018 đạt 7,08%, vượt xa chỉ tiêu Quốc hội đề ra từ đầu năm là 6,5%-6,7% và dự báo trước đó của các tổ chức, chuyên gia kinh tế trong nước cũng như quốc tế. Song để đạt được mục tiêu tăng trưởng cả giai đoạn 2016-2020 là 6,5-7%, nền kinh tế cần có sự “bứt phá” ngoạn mục trong năm 2019.  

Độ mở nền kinh tế - cơ hội và thách thức

Năm 2018 đã khép lại với những thành công nhất định của kinh tế Việt Nam, 12/12 chỉ tiêu kinh tế đặt ra đều đạt và vượt kế hoạch. Nếu như năm 2018 được đánh giá là năm “bản lề” thực hiện Kế hoạch Phát triển kinh tế-xã hội 5 năm (2016-2020) thì năm 2019 được coi là năm tạo “bứt phá” để kinh tế Việt Nam cán đích vào năm 2020. Điều này có nghĩa là, nếu không có sự bứt phá thì tăng trưởng cả giai đoạn sẽ khó đạt mục tiêu đề ra khi mà cả một nửa chặng đường đã đi qua (2016-2018), nhưng tăng trưởng bình quân của Việt Nam mới đạt 6,7%, còn một khoảng cách quá xa với mục tiêu đề ra cho cả giai đoạn 5 năm.

nam 2019 don cho but pha
Năm 2019, Việt Nam cần tiếp tục cải thiện môi trường kinh doanh, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp hoạt động

Các chuyên gia kinh tế cho rằng, để đạt được mục tiêu tăng trưởng 6,6%-6,8% trong năm 2019 và 6,5%-7% cho giai đoạn 2016-2020 thật không đơn giản, khi mà bên cạnh cơ hội, thách thức đối với kinh tế Việt Nam vẫn rất lớn. Cơ hội và thách thức này đặc biệt đến từ những vấn đề nội tại cũng như “độ mở” của nền kinh tế trong nước.

Về vấn đề nội tại, ông Nguyễn Bích Lâm – Tổng cục Trưởng Tổng cục Thống kê (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) – cho rằng: Dù đạt mức tăng trưởng cao nhất từ năm 2008 cho tới nay, song nền kinh tế trong nước đang đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức, tác động đến tăng trưởng năm 2019 và những năm tiếp theo. Trong đó, thách thức từ nội tại nền kinh tế thể hiện qua việc xuất khẩu của chúng ta phụ thuộc vào các thị trường lớn, đặc biệt kim ngạch xuất khẩu tăng nhưng chủ yếu phụ thuộc vào khu vực có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài, với trên 70% kim ngạch. Cùng với đó, với trình độ công nghệ thấp, đất đai, tài nguyên đang dần bị suy giảm trong khi năng suất, hiệu quả và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế có chuyển biến nhưng chưa tạo được sự đột phá… cũng tác động không tốt đến tăng trưởng kinh tế của Việt Nam.

Hiện Việt Nam là thành viên của hầu hết các tổ chức quốc tế lớn, tham gia ký kết, thực thi và đang đàm phán 16 Hiệp định thương mại tự do (FTA), trong đó rất nhiều FTA có hiệu lực. Đây là cơ hội, song cũng là thách thức cho nền kinh tế và cả khu vực doanh nghiệp (DN) trong nước, tạo áp lực lên DN trong việc cạnh tranh giữ thị trường nội địa.

Liên quan đến vấn đề này, ông Nguyễn Bích Lâm cho rằng, với độ mở lớn thông qua các FTA, mọi biến động của nền kinh tế thế giới đều có thể tác động đến kinh tế trong nước. Cùng với đó, cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ 4 (CMCN 4.0) với sự ra đời và áp dụng công nghệ mới sẽ tạo ra xu hướng tự động hóa và trao đổi dữ liệu trong công nghệ sản xuất, có phạm vi ảnh hưởng sâu rộng tới mọi mặt kinh tế, chính trị, xã hội, trở thành động lực mới cho phát triển cũng như thách thức lớn đối với những nước đang phát triển có mức thu nhập trung bình như Việt Nam.

Giải pháp toàn diện

Với những gì nền kinh tế Việt Nam đang phải đối mặt trong năm 2019 và những năm tiếp theo, nhiều ý kiến cho rằng, không có một giải pháp nào có thể “hóa giải” được tất cả những thách thức đó, ngược lại, cần thực hiện một loạt giải pháp mang tính toàn diện, liên quan đến tất cả các cấp, ngành từ trung ương đến địa phương và liên quan đến tất cả các lĩnh vực của nền kinh tế. Đặc biệt, những giải pháp này cần thực hiện liên tục, đồng bộ, chứ không phải một sớm một chiều, có như vậy mới mang đến hiệu quả thực sự.

nam 2019 don cho but pha
Hội nhập kinh tế quốc tế là cơ hội, song cũng là thách thức cho doanh nghiệp Việt Nam

Về giải pháp trước mắt, các chuyên gia kinh tế cho rằng, Chính phủ và các địa phương trong cả nước cần tiếp tục tập trung rà soát, bổ sung hoàn thiện thể chế, cắt giảm thực chất những điều kiện kinh doanh đang là rào cản đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh của DN, cơ sở kinh doanh cá thể. Vì mặc dù môi trường kinh doanh thời gian qua đã được đánh giá là cải thiện tích cực, song trên thực tế DN trong nước vẫn cho biết họ gặp nhiều khó khăn trong quá trình gia nhập thị trường và mở rộng sản xuất kinh doanh.

Tạo cơ hội cho DN hoạt động, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, tạo môi trường kinh doanh thuận lợi vẫn là việc cần được tiếp tục thực hiện trong giai đoạn tới – TS Vũ Tiến Lộc – Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam cho biết.

Đối với chính sách tiền tệ, các chuyên gia cho rằng, cần chủ động, linh hoạt trong điều hành lãi suất, tỷ giá phù hợp với diễn biến thị trường trong nước và quốc tế, nhằm hỗ trợ sản xuất kinh doanh và tăng trưởng kinh tế. Nâng cao tín dụng, tập trung cho các lĩnh vực ưu tiên như nông nghiệp-nông thôn; công nghiệp hỗ trợ; xuất khẩu; DN ứng dụng công nghệ cao; DN nhỏ và vừa; hỗ trợ khởi nghiệp; kiểm soát tín dụng ở một số ngành, lĩnh vực tiềm ẩn nguy cơ rủi ro. Phát triển đồng bộ kết cấu hạ tầng, nhất là hạ tầng giao thông và công nghệ thông tin. Đẩy nhanh tiến độ hoàn thành các công trình, dự án trọng điểm, có sức lan tỏa cao, có ý nghĩa nâng cao năng lực sản xuất, cạnh tranh cho nền kinh tế.

Bên cạnh những giải pháp trên, để nền kinh tế trong nước có thể hòa nhập, không ai bị bỏ lại phía sau trong bối cảnh CMCN 4.0 đang diễn ra mạnh mẽ, Chính phủ cần đổi mới phương thức thu hút đầu tư nước ngoài, tập trung thu hút các nhà đầu tư hàng đầu trên thế giới, những nhà đầu tư đang nắm giữ công nghệ nguồn và có năng lực quản trị tiên tiến, năng lực cạnh tranh cao. Đồng thời, cần có chính sách thúc đẩy liên kết DN đầu tư nước ngoài và DN nội địa, tạo cơ hội để DN trong nước tiếp cận công nghệ tiên tiến, tham gia tích cực hơn, sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Từ năm 2019, Việt Nam phải thực hiện đầy đủ các cam kết quốc tế đã ký, nhất là các cam kết về mở cửa thị trường, cắt giảm thuế, sở hữu trí tuệ... Điều này mang lại cơ hội rất lớn trong thu hút các nguồn lực từ nước ngoài, nhưng cũng là áp lực không nhỏ đối với khu vực kinh tế trong nước khi phải cạnh tranh trực diện với những tập đoàn đa quốc gia có tiềm lực mạnh về vốn, công nghệ và thị trường.

Nguyễn Hòa

Scroll