• Thứ hai 20/01/2020 12:59

Nâng cao vị thế Việt Nam

06/01/2020

Chú trọng các dự án hỗ trợ chiến lược dài hạn ở cấp trung ương và địa phương, đồng thời tìm kiếm cơ hội xây dựng những dự án phù hợp để việc sử dụng vốn ODA đi vào thực chất, hiệu quả, cùng giải quyết các vấn đề tòan cầu là mục tiêu Nhật Bản hướng đến thực hiện tài trợ vốn vay ODA cho Việt Nam.

Thay đổi phù hợp với tình hình mới

Với Nhật Bản, Việt Nam có một vai trò quan trọng cả về vị trí địa lý lẫn ngoại giao. Là nước có dân số đông thứ ba trong khu vực Đông Nam Á, Việt Nam cũng là thị trường mà doanh nghiệp (DN) Nhật Bản đang nhắm tới. Vì vậy, hỗ trợ Việt Nam phát triển kinh tế-xã hội (KTXH) bền vững là mục tiêu quan trọng mà Nhật Bản đang thực hiện.

nang cao vi the viet nam

Ghi nhận những chuyển biến mới trong thực hiện các dự án ODA của Nhật Bản tại Việt Nam, ông Konaka Tetsuo - Trưởng đại diện Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) tại Việt Nam - đánh giá: Hiện tỷ lệ nợ công so với GDP của Việt Nam đã giảm đáng kể, Chính phủ bắt đầu quan tâm đến cải thiện hiệu suất trong chi tiêu công, sửa đổi các quy định liên quan đến ODA. Trên tinh thần tôn trọng sự tự lực của Việt Nam, đến nay 78% trên tổng số vốn ODA được Nhật Bản cung cấp dưới hình thức vốn vay ODA thay vì viện trợ không hoàn lại. Nhật Bản đã cùng các nhà tài trợ khác triển khai phân ngành để tiến hành hỗ trợ một cách hiệu quả việc triển khai các dự án ODA trên nhiều lĩnh vực.

Đánh giá của JICA trong năm 2019, có 28 dự án vốn vay ODA được triển khai tại Việt Nam. Trong đó, tổng giá trị đã giải ngân đạt 8,798 tỷ Yyên. Ngoài ra, JICA cũng đang thực hiện 25 chương trình đối tác phát triển khác nhau, với 3 dự án đã hoàn thành.

Không chỉ hỗ trợ về hạ tầng, vốn ODA Nhật Bản còn giúp Việt Nam tạo ra một môi trường khuyến khích đầu tư nước ngoài. Trong lĩnh vực an sinh xã hội, các dự án ODA chú trọng hỗ trợ trên cả hai phương diện xây dựng cơ sở hạ tầng và đào tạo nguồn nhân lực với các dự án ở 3 bệnh viện tuyến trung ương, bao gồm: Bệnh viện Chợ Rẫy, Bạch Mai, Trung ương Huế. Đồng thời, nâng cao năng lực phòng, chống các bệnh truyền nhiễm như: Sởi, cúm gia cầm; bảo vệ môi trường Vịnh Hạ Long…

Thực tế cho thấy, tăng trưởng kinh tế tốt, Việt Nam trở thành nước có thu nhập trung bình và từng bước giảm phụ thuộc vào nguồn tài chính ưu đãi từ các cơ quan tài trợ quốc tế. Việt Nam cũng đang tích cực cải cách cơ chế, bao gồm việc sửa đổi Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công-tư (PPP), để huy động một cách tích cực nguồn vốn tư nhân vào cơ sở hạ tầng. Đồng thời, các công trình phục vụ phát triển, nhất là công trình cơ sở hạ tầng cũng luôn cần thời gian dài cho đến khi phát huy được hiệu quả KTXH. Chính vì vậy, nguồn vốn tài trợ có tính ưu đãi từ JICA, kết hợp với chất lượng kỹ thuật công nghệ cao của Nhật Bản, vẫn tiếp tục là một công cụ không thể thiếu được cho sự phát triển toàn diện của Việt Nam trong thời gian tới.

Dưới góc độ địa phương, để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn vay ODA, theo ông Lê Thanh Liêm - Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP. Hồ Chí Minh: Thành phố đã chỉ đạo các biện pháp tăng cường nhằm quản lý, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn. Những chương trình, dự án có hiệu quả KTXH thấp hoặc không rõ ràng sẽ không được chấp thuận đầu tư. Theo đó, để được chấp thuận, chủ đầu tư phải chứng minh được sự cần thiết của việc đầu tư dự án, làm rõ cơ chế tài chính, mức độ ảnh hưởng tới KTXH. Ngoài ra, quy mô đầu tư và trách nhiệm trả nợ cần được xác định rõ. Nhà đầu tư chỉ được sử dụng các nguồn vốn vay ưu đãi trên cho việc đầu tư phát triển, chuyển giao công nghệ, khoản chi cho phần xây lắp trong tổng mức đầu tư.

Phát huy vai trò của Việt Nam trong giải quyết vấn đề toàn cầu

Sang năm 2020, Việt Nam sẽ tiếp nhận vai trò Chủ tịch luân phiên ASEeAN và là thành viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, đóng góp tích cực thúc đẩy hòa bình, an ninh, phát triển và tiến bộ trên thế giới. Trong bối cảnh đó, Việt Nam cần phát huy vai trò tiên phong trong các vấn đề mang tính toàn cầu như: Biến đổi khí hậu, bảo hiểm y tế toàn cầu (UHC), mục tiêu phát triển bền vững (SDGs).

Theo ông Konaka Tetsuo, thời gian tới, Chính phủ Việt Nam sẽ thúc đẩy việc xây dựng Chiến lược phát triển KTXH (SEeDS) đến năm 2030 và Kế hoạch Phát triển KTXH (SEeDP) đến năm 2025. Đến nay, JICA đã ký biên bản hợp tác với Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam (VASS); ký biên bản hợp tác 3 bên với Tổ chức Xúc tiến Thương mại Nhật Bản (JEeTRO) và UBND tỉnh Nghệ An… Thông qua các hợp tác này, JICA hỗ trợ xây dựng kế hoạch ở cấp trung ương và địa phương, đồng thời tìm kiếm cơ hội xây dựng những dự án phù hợp.

Với những chuyển biến mạnh mẽ trong phát triển KTXH và vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế, hỗ trợ ODA cho Việt Nam cũng cần phải thay đổi để phù hợp với tình hình mới. Theo đó, JICA đã và đang thực hiện nhiều hình thức hỗ trợ mới như: Hợp tác với Ngân hàng Thế giới (WB) trong “Chương trình chia sẻ kiến thức phát triển mô hình chăm sóc người cao tuổi”; tổ chức Hội thảo đầu tư cơ sở hạ tầng theo hình thức PPP, hỗ trợ xây dựng chính phủ điện tử và củng cố an ninh mạng - ông Konaka Tetsuo chia sẻ.

JICA sẽ tiếp tục thực hiện các dự án hợp tác phát triển nhằm giải quyết các vấn đề không chỉ ở Việt Nam mà trên phạm vi khu vực và quốc tế, theo chiến lược “Khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương mở và tự do” và chính sách “Cơ sở hạ tầng chất lượng cao” của Chính phủ Nhật Bản.

Ngọc Thảo

Mới nhất
Scroll