• Thứ ba 17/09/2019 16:36

Nghị quyết về xử lý tiền thuế nợ đọng: Chuẩn bị trình Quốc hội

10/09/2019

Bộ Tài chính đang soạn thảo và xin ý kiến từ các bên liên quan để hoàn thiện Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về xử lý tiền thuế nợ, trình Quốc hội Khóa XIV, tại Kỳ họp thứ 8, tháng 10/2019 tới đây.

chuan bi trinh quoc hoi
Nợ thuế lên tới 81.618 tỷ đồng tính đến ngày 31/12/2018

Tổng cục Thuế cho biết, thời gian qua, ngành thuế đã triển khai đồng bộ, quyết liệt nhiều biện pháp để thu hồi nợ đọng thuế (bao gồm cả cưỡng chế theo pháp luật), nhờ vậy số tiền thu hồi từ nợ đọng thuế đã tăng dần qua các năm, bình quân giai đoạn 2015-2018 thu đạt 80% số nợ có khả năng thu hồi, tốc độ tăng bình quân 14,4%/năm; tỷ trọng tổng nợ thuế trên tổng thu nội địa cũng đã giảm từ 12,2% năm 2014, xuống chỉ còn 6,7% cuối năm 2018.

Tuy nhiên, tổng số nợ đọng thuế vẫn còn ở mức cao, tính đến ngày 31/12/2018, số tiền nợ thuế vẫn lên tới 81.618 tỷ đồng, tăng 4% so với cùng kỳ năm trước, trong đó nợ không có khả năng thu hồi lên đến 41.387 tỷ đồng, chiếm 50,7% tổng số tiền thuế nợ đọng.

Số liệu của Tổng cục Thuế cho thấy, hiện có 2.635 người nộp thuế đã chết, mất tích, mất năng lực hành vi dân sự có số nợ thuế 460 tỷ đồng; 24.113 doanh nghiệp (DN) đã tự giải thể nhưng không làm thủ tục giải thể theo quy định, với số tiền thuế nợ đọng 2.072 tỷ đồng; 216 DN mất khả năng thanh toán, tự phá sản với số tiền thuế nợ đọng 398 tỷ đồng; hơn 731.000 người nộp thuế (cả DN, hộ gia đình và cá nhân) không còn hoạt động, bỏ địa chỉ kinh doanh đã đăng ký với cơ quan thuế, với số tiền thuế nợ 23.889 tỷ đồng.

Luật Quản lý thuế quy định, tiền phạt chậm nộp là 0,03%/ngày trên tổng số tiền chậm nộp. Quy định này là chế tài xử lý cần thiết đối với các trường hợp nợ đọng tiền thuế. Tuy nhiên, với các trường hợp người nộp thuế bị coi là chết, mất tích hoặc tự giải thể, phá sản không có khả năng nộp thuế, việc phạt chậm nộp đã khiến số nợ thuế tồn đọng ngày càng tăng theo thời gian. Đến ngày 31/12/2018, tổng số tiền phạt chậm nộp, tiền chậm nộp của các đối tượng này đã lên đến trên 11.896 tỷ đồng, nhưng trên thực tế là không còn khả năng thu hồi.

Tại Hội thảo lấy ý kiến góp ý xây dựng Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về xử lý nợ thuế, diễn ra ngày 23/8/2019, do Bộ Tài chính phối hợp với Ủy ban Tài chính Ngân sách Quốc hội tổ chức, Bộ trưởng Bộ Tài chính - Đinh Tiến Dũng cho biết: Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 vừa được Quốc hội thông qua có hiệu lực thi hành từ 1/7/2020 quy định khoanh nợ, xóa nợ tiền thuế, tiền phạt, tiền chậm nộp. Các quy định này được áp dụng cho đối tượng nợ thuế phát sinh từ ngày 1/7/2020 trở đi. Tuy nhiên, vẫn chưa có quy định để xử lý nợ đọng thuế không có khả năng thu hồi trong khoảng thời gian từ 1/7/2020 trở về trước.

Do vậy, việc trình Quốc hội ban hành Nghị quyết về xử lý tiền thuế nợ đối với người nộp thuế không còn khả năng nộp ngân sách nhà nước (NSNN) nhằm xử lý và khắc phục triệt để số nợ đọng không còn khả năng thu hồi đã tồn tại qua nhiều năm, không để dây dưa kéo dài. Đồng thời, tháo gỡ khó khăn cho người nộp thuế phát sinh tiền phạt chậm nộp, tiền chậm nộp do gặp thiên tai, thảm họa, dịch bệnh, hoả hoạn, tai nạn bất khả kháng.

Đại diện Uỷ ban Tài chính Ngân sách Quốc hội cho rằng, việc ban hành Nghị quyết của Quốc hội về xử lý tiền thuế nợ đối với người nộp thuế không còn khả năng nộp NSNN kết hợp với Luật Quản lý thuế sửa đổi sẽ tạo thành một chỉnh thể thống nhất, tạo điều kiện thuận lợi cho cả cơ quan thuế và DN trong thực thi chính sách thuế. Dự thảo Nghị quyết chỉ cho phép khoanh nợ và vẫn quản lý nợ gốc đã đảm bảo chặt chẽ, giảm thiểu tình trạng DN lợi dụng bỏ địa chỉ đăng ký với cơ quan thuế và chuyển sang địa điểm kinh doanh khác, nhằm trốn tránh trách nhiệm nộp NSNN. Đồng thời, hạn chế các khoản nợ phạt chậm nộp tiền thuế ngày càng phình to, tạo gánh nặng cho cơ quan thuế. Tuy nhiên, đại diện Ủy ban Tài chính Ngân sách của Quốc hội cũng cho rằng, riêng đối với các khoản nợ liên quan đến đất đai, cần xem xét không khoanh nợ.

Theo Đại biểu Quốc hội Mai Hồng Hải - Đoàn đại biểu Quốc hội Hải Phòng, Luật Quản lý thuế sửa đổi đã có những quy định về xóa nợ thuế, nhưng không cho phép hồi tố, nên vẫn có khoảng trống về pháp luật. Do đó, việc ban hành Nghị quyết của Quốc hội để xử lý các khoản nợ thuế không thể thu vào NSNN là cần thiết. Tuy nhiên, Đại biểu Mai Hồng Hải cũng cho rằng, phải gắn trách nhiệm của cơ quan chức năng đối với các trường hợp DN bỏ địa chỉ kinh doanh, nhưng không theo dõi quản lý, gây thất thu ngân sách.

Thứ trưởng Bộ Tài chính - Trần Xuân Hà cho biết, Ban soạn thảo sẽ tiếp tục tích cực phối hợp với Ủy ban Tài chính Ngân sách của Quốc hội để tổng hợp đầy đủ các ý kiến đóng góp của các bên liên quan, đồng thời hoàn thiện Dự thảo sớm nhất để cấp có thẩm quyền xem xét, kịp trình Quốc hội khóa XIV vào kỳ họp thứ 8 trong tháng 10 tới đây.

Lan Ngọc

Scroll