• Thứ ba 29/09/2020 10:23

Phát triển công nghiệp ôtô: Hai yếu tố quyết định

11/07/2020

Trong những năm qua, dù được tạo điều kiện phát triển, song ngành công nghiệp ôtô của Việt Nam vẫn còn nhiều hạn chế. Để thúc đẩy công nghiệp sản xuất, lắp ráp ôtô trong nước cạnh tranh được với xe nhập khẩu và trở thành ngành công nghiệp mũi nhọn của nước nhà thì việc đầu tư phát triển quy mô và công nghệ là hai yếu tố quyết định. Tiến sĩ Võ Trí Thành - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược Thương hiệu và Cạnh tranh đã có cuộc trao đổi với phóng viên về vấn đề này. 

hai yeu to quyet dinh
Tiến sĩ Võ Trí Thành - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược Thương hiệu và Cạnh tranh

Mặc dù dịch Covid-19 đã được khống chế hiệu quả, tuy nhiên nó đã tác động lớn tới thị trường ôtô, theo ông, các doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp ôtô trong nước sẽ gặp những thách thức gì?

Dịch Covid-19 đã ảnh hưởng tới tất cả các lĩnh vực, ngành nghề, ôtô cũng không thoát khỏi tình cảnh chung như: Chuỗi cung ứng bị đứt gãy, đầu ra khó khăn, sản xuất đình trệ. Riêng đối với xe lắp ráp trong nước còn bị ảnh hưởng hơn bởi vấn đề xe nhập khẩu. Trung bình 5 năm qua xe nhập khẩu chiếm khoảng 40% số xe bán ra ở thị trường nội địa và 2019 chiếm khoảng hơn 50%. Do đó, vốn dung lượng thị trường ôtô sản xuất, lắp ráp trong nước đã hẹp lại càng bị hẹp hơn. Đó là những khó khăn, thách thức mà ngành ôtô trong nước, đặc biệt là các loại xe lắp ráp đang gặp phải.

Chính sách giảm 50% lệ phí trước bạ cho khách hàng mua ôtô sản xuất lắp ráp trong nước để kích cầu tiêu dùng trong thời gian dịch bệnh được kỳ vọng sẽ giúp người tiêu dùng tăng mua. Tuy nhiên, mặt hạn chế là sẽ tạo ra khoảng đệm, tức là người tiêu dùng sẽ chờ đợi được giảm mới mua. Và chính việc này tác động đến doanh số bán xe ôtô, dù cả khi khống chế được dịch.

hai yeu to quyet dinh

Việt Nam đang vươn nhanh trở thành nơi có thị trường ôtô phát triển nhất trong khu vực, đã có rất nhiều chính sách được đề xuất để hỗ trợ phát triển sản xuất ôtô trong nước, nhưng ngành này vẫn luẩn quẩn trong bài toán dung lượng thị trường nhỏ, ông đánh giá gì về vấn đề này?

Có một tin tốt là, trong 5 năm qua, ngành ôtô Việt Nam có tốc độ tăng cao nhất ASEAN. Tuy nhiên, dù doanh số, tốc độ tăng nhanh nhưng dung lượng thị trường ôtô Việt Nam vẫn nhỏ hơn so với các nước trong khu vực. So với Thái Lan, Indonesia, Việt Nam chỉ bằng 1/4, và so với Malaysia chỉ đạt khoảng một nửa. Trong khi dân số Malaysia thấp hơn rất nhiều lần dân số Việt Nam.

Để giải quyết vấn đề này, các nhà nghiên cứu đã đặt ra hai điều kiện cơ bản. Một là, ngành công nghiệp ôtô phải có lợi thế về quy mô với tầm nhìn toàn cầu chứ không chỉ là ngành công nghiệp hỗ trợ. Thứ hai, phải nắm được công nghệ, cần chuyển giao công nghệ và có quan hệ tốt với các nước trong khu vực và quốc tế. Đây được xem là hai yếu tố quyết định.

Bên cạnh đó, về vấn đề thị trường, một điều dễ hiểu, muốn có dung lượng tốt thì hạ tầng phải đi trước một bước. Tuy nhiên, đây vẫn là bài toián chưa có lời giải.

Vậy về vấn đề chính sách ông có gợi mở, đề xuất gì để công nghiệp ôtô Việt Nam phát triển?

Cũng như nhiều ngành nghề, lĩnh vực khác, hiện nay ngành ôtô cũng ít nhiều được hưởng những chính sách liên quan đến giãn, khoanh nợ, giảm lãi suất. Tuy nhiên, nếu nhìn ở mặt chính sách hỗ trợ như miễn giảm thuế thì chưa đủ, cần có thêm những bổ sung nhằm xây dựng chính sách công nghiệp quốc gia đủ sâu, đủ rõ về cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Đặc biệt là công nghệ số, hướng đến ngành công nghiệp ôtô với hệ sinh thái xanh hơn, thông minh hơn rất quan trọng trong bối cảnh hiện nay.

Ngành ôtô Việt Nam hiện nay đang gặp nhiều vấn đề, trong đó có một số vấn đề nổi cộm như câu chuyện về thuế, các cam kết quốc tế, liên quan đến quá trình quản lý, kỹ năng lao động. Song song với đó là vấn đề phát triển công nghiệp hỗ trợ, đảm bảo cho chuỗi cung ứng giá trị, và đặc biệt là vấn đề giảm phí trước bạ kích cầu. Ngoài ra, vấn đề thuế tiêu thụ đặc biệt ở Việt Nam dù đã giảm nhưng vẫn còn rất cao, cũng là vấn đề đáng bàn.

Xin cảm ơn ông!

Việt Nam cần nỗ lực hơn và có cái nhìn rộng hơn, sâu hơn nhằm thúc đẩy công nghiệp sản xuất, lắp ráp ôtô trong nước cạnh tranh được với xe nhập khẩu và trở thành ngành công nghiệp mũi nhọn của nước nhà.

Đỗ Nga

Mới nhất
Scroll