• Thứ sáu 25/05/2018 21:27

Phát triển ngành dịch vụ logistics: Cơ hội từ vận tải thủy

07/05/2018

(VEN) - Với đường biển dài, hệ thống kênh rạch chằng chịt, vận tải thủy đang được đánh giá có nhiều tiềm năng phát triển trong ngành dịch vụ logistics tại Việt Nam. Tuy nhiên, hiện hình thức vận chuyển này vẫn chưa được tận dụng và khai thác triệt để.  

phat trien nganh dich vu logistics co hoi tu van tai thuy
Vận tải thủy có tiềm năng lớn để phát triển

Chưa khai thác triệt để

Chi phí vận tải của nước ta hiện nay tương đối cao trong tổng chi phí logistics, chiếm tới 69%. Một trong những nguyên nhân là do chúng ta mới chỉ chú trọng phát triển giao thông đường bộ mà chưa phát triển mạnh các hình thức có giá thành thấp nhưng hiệu quả cao và phù hợp với địa hình, đặc biệt là đường thủy nội địa, đường biển. Thống kê của Bộ Giao thông vận tải (GTVT) cho thấy, năm 2017, vận tải đường bộ có giá thành cao nhưng chiếm tới 77,2% thị phần vận tải, trong khi đường thủy nội địa, đường biển chỉ chiếm tương ứng hơn 17% và 5,22%. Các hình thức khác như vận tải đường sắt chỉ chiếm 0,42%, hàng không chỉ chiếm 0,02%.

Trong khi đó, Việt Nam được đánh giá là quốc gia có tiềm năng lớn trong phát triển vận tải thủy. Đội tàu của Việt Nam tính đến hết năm 2017 có khoảng 1.594 tàu các loại với tổng trọng tải khoảng 7,4 triệu DWT, bình quân 4.830 DWT/tàu. Chưa kể, chi phí của hình thức vận tải này tương đối thấp. Thống kê của Bộ GTVT chỉ ra rằng, trên tuyến vận chuyển Hải Phòng - TP. Hồ Chí Minh, chi phí vận chuyển 1 TEU bằng đường biển vào khoảng 4,3 triệu đồng, đường sắt khoảng 12,4 triệu đồng và đường bộ là 34 triệu đồng.

Ngoài hình thức vận tải biển, hệ thống đường thủy nội địa của Việt Nam rất phong phú với hệ thống sông ngòi tự nhiên chằng chịt. Theo thống kê, tổng chiều dài tuyến đường thủy nội địa hiện nay khoảng 17.232 km.

Dù có tiềm năng, nhưng để khai thác hiệu quả loại hình vận chuyển này lại không dễ dàng. Ông Mai Lê Lợi - Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Vinalines Logistics Việt Nam- chỉ rõ, hệ thống cảng biển hiện nay nhiều về số lượng nhưng quy mô nhỏ, thiếu đồng bộ về tuyến bến, trang thiết bị. Các bến cảng do nhiều nhà đầu tư vận hành khai thác dẫn đến tình trạng khó quản lý, cạnh tranh gay gắt. Bên cạnh đó, khả năng kết nối với các phương thức vận tải khác cũng là một điểm yếu của hệ thống cảng biển. Tại khu vực kinh tế trọng điểm phía Bắc, các cảng biển được kết nối chủ yếu bằng đường bộ. Ở phía Nam, cùng với liên kết bằng đường bộ, phương thức liên kết bằng vận tải thủy phát triển mạnh hơn nhưng vẫn chưa khai thác được hết lợi thế giá rẻ của loại hình vận tải này.

Riêng với vận tải đường sông, tính kết nối với các phương thức vận tải khác cũng còn nhiều hạn chế. Ngoài hạn chế về luồng lạch, nhiều tuyến đường thủy còn bị hạn chế bởi chiều cao tĩnh không của các cây cầu, dẫn đến việc khó đưa vào khai thác các loại sà lan có sức chuyên chở lớn.

Đồng ý kiến với ông Lợi, ông Phùng Ngọc Minh - Phó Tổng giám đốc Tổng Công ty Tân Cảng Sài Gòn- cho hay, khu vực Đồng bằng sông Cửu Long là vựa lúa, thủy sản, trái cây xuất khẩu của nước ta nhưng chỉ có duy nhất 1 con đường quốc lộ để vận chuyển; hệ thống vận tải thủy chưa được tận dụng triệt để. Hiện chỉ có 30% sản lượng hàng hóa Đồng bằng sông Cửu Long được chuyển về các cảng tại TP. Hồ Chí Minh và Cái Mép bằng đường thủy, khiến chi phí vận tải cao hơn từ 10 - 50% tùy tuyến đường. Trong khi đó, hệ thống kênh rạch của khu vực này rất thuận lợi cho phát triển hệ thống vận tải thủy với chi phí rẻ, hạn chế được tình trạng tắc đường thì chưa được khai thác sử dụng.

phat trien nganh dich vu logistics co hoi tu van tai thuy
Vận tải thủy có tiềm năng lớn để phát triển

Phát triển các trung tâm logistics

Để tận dụng tốt hơn hình thức vận tải thủy, theo ông Mai Lê Lợi, các cảng biển nước sâu cần được quan tâm, phát triển thành các trung tâm logistics là đầu mối kết nối các phương thức vận tải. Đặc biệt là các cảng nước sâu tại Cái Mép và Lạch Huyện là cửa ngõ của hai vùng kinh tế trọng điểm quốc gia với khả năng tiếp nhận tàu container cỡ lớn từ 100.000 DWT - 190.000 DWT. Các trung tâm này sẽ tạo thành các điểm nút logistics kết nối các phương thức vận tải, đồng thời cũng là các đầu mối kết nối với các tuyến hàng hải quốc tế.

Ông Phùng Ngọc Minh cho hay, riêng tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, cần quy hoạch 1 cảng container có quy mô đủ lớn để cảng này đóng vai trò là cảng trung chuyển và là trung tâm logistics khu vực Tây Nam Bộ. Bên cạnh đó, bổ sung quy hoạch các cảng cạn (ICD) và bến thủy nội địa dọc theo các tuyến sông của các tỉnh Đông Nam Bộ đồng bộ với việc nâng cấp tĩnh không các cầu đường bộ để tăng cường vận chuyển thủy kết nối, giải quyết căn cơ tình trạng ùn ứ giao thông bộ, làm tăng chi phí logistics hiện nay.

Phát triển vận tải thủy không chỉ giúp giảm chi phí vận tải, hạ giá thành, nâng cao năng lực cạnh tranh cho sản phẩm của doanh nghiệp mà còn giải quyết được vấn đề ách tắc giao thông đường bộ.

Ngoài ra, cần có chính sách khuyến khích các DN trong nước phát triển đội tàu biển nội địa; phương tiện thủy chuyên tuyến, trọng tải lớn, hạn chế phát triển các phương tiện nhỏ, cá nhân, đặc biệt là đối với khu vực Đồng bằng sông Cửu Long để tận dụng tối đa hệ thống giao thông thủy. Đồng thời, ưu đãi cả về phí hàng hải và chính sách khác để các DN triển khai tuyến vận tải thủy kết nối trực tiếp khu vực Đồng bằng sông Cửu Long với khu vực Cái Mép do hiện nay có đến 14% lượng hàng xuất nhập khẩu tại Cái Mép có chân hàng từ khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Phương Lan

Mới nhất
Scroll