• Thứ hai 23/04/2018 12:39

Phát triển nông nghiệp công nghệ cao: Còn ì ạch

20/07/2017

(VEN) - Nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao (NNUDCNC) được xem là “chìa khóa vàng” để ngành nông nghiệp phát triển bền vững. Đây cũng được cho là yêu cầu tất yếu để hội nhập quốc tế. Tuy nhiên, hiện nay NNUDCNC còn chậm phát triển do những bất cập, rào cản về đất đai, thị trường, vốn....

Nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao - “chìa khóa vàng” để nông nghiệp phát triển bền vững

Quá nhiều rào cản

Trong thời gian qua, Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) và các bộ ngành có liên quan đã có nhiều chủ trương, cơ chế chính sách cụ thể để triển khai thực hiện Đề án Tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng nói chung, khuyến khích ứng dụng công nghệ cao nói riêng.

Đến nay, cả nước có 3 khu NNUDCNC được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt là Hậu Giang, Phú Yên, Bạc Liêu. Bộ NN&PTNT đã cấp giấy chứng nhận cho 26 doanh nghiệp (DN) ứng dụng công nghệ cao. Bên cạnh đó, 3 địa phương đã xây dựng đề án thành lập khu NNUDCNC là Thái Nguyên, Thanh Hóa, Lâm Đồng. Theo số liệu cập nhật đến tháng 3/2017, cả nước có 15 dự án ứng dụng công nghệ cao trong lĩnh vực nông nghiệp đang được Nhà nước hỗ trợ với tổng số vốn hỗ trợ từ ngân sách nhà nước trên tổng số vốn đối ứng từ DN là 156,3/284,5 tỷ đồng. Số liệu thống kê chưa đầy đủ của Bộ NN&PTNT cho thấy, trong vòng 8 tháng (từ tháng 6/2016-2/2017), đã có 25 dự án của các DN đầu tư vào sản xuất NNUDCNC với tổng số vốn hơn 21.200 tỷ đồng.

Tại Hội thảo “Phát triển nông nghiệp chất lượng, hiệu quả” diễn ra chiều 27/6, vấn đề trọng tâm được đề cập là NNUDCNC. Phó trưởng ban thường trực Ban Kinh tế Trung ương Cao Đức Phát khẳng định: Những năm qua, ngành nông nghiệp có tăng trưởng khá cao, đặc biệt trong giai đoạn 2011-2015. Chất lượng nông sản ngày càng được cải thiện, tỷ lệ DN đầu tư vào nông nghiệp tăng, nhiều DN đã đầu tư ứng dụng công nghệ cao trong nông nghiệp. Tuy nhiên, ngành nông nghiệp Việt Nam đang gặp nhiều khó khăn, thách thức, tốc độ tăng trưởng của ngành có dấu hiệu chậm lại. Phát triển NNUDCNC còn chậm do những bất cập, rào cản về đất đai, thị trường, vốn....

Liên quan đến vấn đề này, bà Nguyễn Thị Thanh Thủy - Vụ trưởng Vụ Khoa học Công nghệ và Môi trường (Bộ NN&PTNT) cho hay, việc ứng dụng công nghệ cao trong nông nghiệp hiện nay gặp rất nhiều khó khăn, bất cập. Đó là ruộng đất không tập trung, sản xuất manh mún và không đồng đều dẫn đến việc bố trí nguồn lực sản xuất không tập trung, khó khăn trong việc áp dụng khoa học công nghệ và cơ giới hóa. Bên cạnh đó, nhiều địa phương chưa quy hoạch khu, vùng NNUDCNC, quy hoạch vùng sản xuất nông nghiệp trọng điểm, quy hoạch phát triển cây trồng vật nuôi chủ lực trên địa bàn. Thiếu chính sách bảo hiểm nông nghiệp đặc biệt cho NNUDCNC với chi phí đầu tư lớn. DN chưa chủ động đầu tư nghiên cứu, phát triển công nghệ; liên kết giữa DN và các tổ chức khoa học và công nghệ còn lỏng lẻo. Mặc dù nguồn vốn dành cho lĩnh vực NNUDCNC có, song thực tế điều kiện để DN tiếp cận được nguồn vốn còn nhiều khó khăn, thủ tục hành chính còn rườm rà, phức tạp.

Liên quan đến vấn đề này, ông Nguyễn Đỗ Anh Tuấn - Viện trưởng Viện Chính sách và chiến lược phát triển nông nghiệp nông thôn cho biết: Nguồn kinh phí cho vốn vay của gói tín dụng nông nghiệp có nhiều, nhưng những rào cản trong thủ tục hành chính khiến DN khó tiếp cận. Nguyên nhân là thiếu công cụ tài chính mới, vừa để nông dân tiếp cận được vừa để đảm bảo chi phí giám sát cho các ngân hàng. "Chỉ có 50% DN và hộ nông dân tiếp cận được vốn tín dụng hỗ trợ nông nghiệp lãi suất chỉ 7%/năm, còn lại phải vay ngoài. Người dân vay ngoài với lãi suất 12-13%/năm mà vẫn rất vui vẻ, tỷ lệ nợ xấu rất thấp", ông Nguyễn Đỗ Anh Tuấn nói.

Cần có cách tiếp cận mới

Ông Lý Hoàng Tùng - Phó Vụ trưởng Vụ Công nghệ cao (Bộ Khoa học và Công nghệ) cho hay, mặc dù đã triển khai được một số nhiệm vụ thuộc Chương trình phát triển NNUDCNC, tuy nhiên các dự án hầu hết đều có quy mô vừa và nhỏ, do đó tác động đối với xã hội về ngành, lĩnh vực chưa lớn. Một số khu NNUDCNC đã được Thủ tướng Chính phủ quyết định thành lập nhưng tiến độ triển khai xây dựng rất chậm do nhiều nguyên nhân khác nhau như: Thiếu vốn đầu tư; vị trí, quy mô diện tích, các phân khu chức năng khu NNUDCNC vẫn có những bất cập. Cũng theo ông Lý Hoàng Tùng, với tiến độ xét, cấp như hiện tại, mục tiêu số lượng DN NNUDCNC đặt ra tại Quyết định số 1895/QĐ-TTg là khó đạt được.

Để thúc đẩy phát triển NNUDCNC, GS.TS Hoàng Ngọc Hòa - nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế và Phát triển, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh kiến nghị: Bộ Kế hoạch và Đầu tư cần chủ trì phối hợp với Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước đề ra chương trình mục tiêu và có cơ chế hỗ trợ, thúc đẩy phát triển các DN công nghiệp và dịch vụ hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp nói chung, nông nghiệp công nghệ cao nói riêng. Bên cạnh đó, Bộ Tài chính cần có những chính sách ưu đãi liên quan đến phát triển nông nghiệp công nghệ cao, nhất là chính sách thuế, thủ tục hải quan, chính sách hỗ trợ khởi nghiệp. Đồng thời, Ngân hàng Nhà nước cần có chính sách tín dụng ưu đãi đối với phát triển nông nghiệp công nghệ cao trong tái cấu trúc ngành nông nghiệp. Nhất là chính sách cho vay vốn đối với các doanh nhân khởi nghiệp trong lĩnh vực chế biến, tiêu thụ nông phẩm.

Theo ông Cao Đức Phát, trước đây, nói tới nông nghiệp công nghệ cao là chỉ nói tới dáng dấp của nhà kính, nhà lưới, là tự động hóa. Tuy nhiên, hiện nay, khái niệm ấy ngày càng rộng, bao gồm cả sự kết hợp của nhiều lĩnh vực như sinh học, vật lý, viễn thám, kỹ thuật na-nô. Vì vậy, phát triển nông nghiệp công nghệ cao tại nước ta giai đoạn tới cũng phải có cách tiếp cận mới.

Ông Cao Đức Phát - Phó trưởng ban thường trực Ban Kinh tế Trung ương: Trong thời gian tới, Bộ NN&PTNT cũng như Ban Kinh tế Trung ương sẽ tiếp tục rà soát lại về khái niệm nông nghiệp công nghệ cao.

Nguyễn Hạnh

Mới nhất
Scroll