• Thứ ba 17/09/2019 16:43

Sắp xếp, đổi mới công ty nông-lâm nghiệp

11/09/2019

Sau 5 năm thực hiện Nghị quyết số 30-NQ/TW ngày 12/3/2014 của Bộ Chính trị về tiếp tục sắp xếp, đổi mới các công ty nông-lâm nghiệp, dù kết quả sắp xếp, đổi mới đã đạt đến 62,5%, nhưng để đạt được như kỳ vọng về phát triển nghề trồng rừng bền vững vẫn cần những cơ chế đặc thù.

sap xep doi moi cong ty nong lam nghiep
Tính đến 30/6/2019,160 công ty nông-lâm nghiệp đã chuyển sang hoạt động theo mô hình mới

Hoàn thành hơn 60%

Đại diện Tổng công ty Lâm nghiệp Việt Nam cho biết, sau khi cổ phần hóa (CPH), sắp xếp lại Tổng công ty Lâm nghiệp đã tiếp tục duy trì, phát triển ngành nghề kinh doanh chính là trồng rừng, duy trì bộ máy hoạt động ổn định. Đến nay, Tổng công ty đã trở thành doanh nghiệp (DN) CPH, đủ điều kiện niêm yết tại Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội. Dự kiến, sẽ thực hiện niêm yết cổ phiếu trong tháng 9/2019.

Còn theo đại diện Tập đoàn Công nghiệp cao su Việt Nam (VRG), sau khi thực hiện bán cổ phần cho nhà đầu tư chiến lược, bán cổ phần ưu đãi cho người lao động và hộ nhận khoán, chào bán theo hình thức đấu giá, đến nay VRG có 4 tỷ cổ phiếu, tương đương với tổng vốn 40 nghìn tỷ đồng. Trong đó, vốn nhà nước chiếm gần 3,871 triệu cổ phiếu.

Báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) cho hay, tính đến ngày 30/6/2019, các công ty đã hoàn thành sắp xếp chuyển sang hoạt động theo quy định pháp luật theo mô hình mới là 160 công ty, đạt 62,5%; trong đó, công ty nông nghiệp hoàn thành sắp xếp theo mô hình công ty TNHH một thành viên 100% vốn nhà nước thực hiện nhiệm vụ sản xuất, kinh doanh (SXKD) là 16/18 công ty, đạt 88,89%.

Mô hình Công ty TNHH MTV 100% vốn nhà nước thực hiện nhiệm vụ sản xuất, cung ứng sản phẩm dịch vụ công ích đã hoàn thành 59/60 công ty, đạt 98,33%. Các công ty nông nghiệp đã hoàn thành CPH, chuyển sang hoạt động theo mô hình công ty cổ phần là 40/72 đơn vị, đạt 55,56%. Các công ty nông nghiệp đã hoàn thành sắp xếp chuyển thành công ty TNHH hai thành viên trở lên là 07/18 công ty, đạt 38,89%; tỷ lệ này ở các công ty lâm nghiệp là 34,78% (8/22 công ty). Hoàn thành giải thể 4/12 công ty nông nghiệp, 9/16 công ty lâm nghiệp do quản trị yếu kém, thua lỗ kéo dài, không quản lý được vườn cây, đất đai, giá trị tài sản thấp, không có nguồn trả nợ.

Thứ trưởng Thường trực Bộ NN&PTNT Hà Công Tuấn đánh giá, sau khi sắp xếp, nhiều DN đã đổi mới hoạt động, nâng cao năng lực quản trị rừng, tìm các đối tác đầu tư để khai thác tốt các tiềm năng, lợi thế. Đơn cử như Công ty TNHH hai thành viên lâm nghiệp Yên Thế, sau khi chuyển đổi từ công ty lâm nghiệp sang công ty TNHH hai thành viên, đơn vị đã thu hút được thành viên thứ hai là Công ty Cổ phần Thiên Lâm Đạt (xã Mỹ An, huyện Lục Ngạn, Bắc Giang) góp vốn 10 tỷ đồng, đây cũng là nhà đầu tư chế biến ván MDF.

Cần cơ chế đặc thù

Bên cạnh kết quả đạt được, hiện nay, việc sắp xếp các công ty nông-lâm nghiệp ở một số địa phương còn chậm, đặc biệt là đối với sắp xếp theo mô hình thành lập công ty TNHH hai thành viên trở lên; xác định mô hình hoạt động dường như vẫn chưa được giải quyết dứt điểm. Việc hình thành những DN đủ mạnh về trồng rừng gắn liến với chế biến và xuất khẩu lâm sản vẫn chưa đạt được như kỳ vọng. Diện tích đất, tài sản trên đất các công ty bàn giao về địa phương còn rất ít (khoảng 78.300 ha/450.000 ha); tài sản trên đất chưa được giải quyết rành mạch. Do vậy, diện tích đất này vẫn đang tranh chấp, lấn chiếm, quản lý rất phức tạp.

Ông Đỗ Đức Duy – Chủ tịch UBND tỉnh Yên Bái – chia sẻ, suốt một thời gian dài, hoạt động của các công ty nông-lâm nghiệp trên địa bàn tỉnh Yên Bái còn khá nhiều tồn tại do đất đai bị chồng lấn, bao chiếm, sản xuất lạc hậu, chủ yếu giao khoán cho hộ gia đình cá nhân, việc tiêu thụ sản phẩm cho người dân còn hạn chế, không gắn kết giữa khai thác, chế biến, hiệu quả SXKD không cao. Ông Đỗ Đức Duy kiến nghị, quá trình sắp xếp, đổi mới, CPH các công ty nông-lâm nghiệp phải làm sao thu hút được những nhà đầu tư chiến lược đủ mạnh, tiềm lực vốn dồi dào để mở rộng SXKD, ứng dụng công nghệ để nâng cao hiệu quả nghề rừng, từ đó tái cơ cấu ngành lâm nghiệp hiệu quả.

Ông Đặng Huy Hậu - Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Quảng Ninh - cho rằng, việc lựa chọn thành viên thứ hai tham gia các công ty nông-lâm nghiệp cần phải được xem xét kỹ lưỡng, phải là những đơn vị có năng lực thực sự, có nghề trồng, chăm sóc, chế biến thì mới có thể tạo ra sự đột phá trong SXKD.

Trao đổi tại tọa đàm về mô hình sắp xếp, đổi mới và phát triển, nâng cao hiệu quả hoạt động của công ty nông-lâm nghiệp do Bộ NN&PTNT tổ chức sáng 21/8, Phó Thủ tướng Chính phủ Vương Đình Huệ cho biết, để hoàn thành sắp xếp, chuyển đổi các công ty nông-lâm nghiệp vào năm 2020 theo Nghị quyết của Bộ Chính trị và Chính phủ thì cần nghiên cứu thêm cả hình thức phá sản đối với các công ty chờ giải thể như đề nghị của một số địa phương. Tuy nhiên, Phó Thủ tướng lưu ý, việc sắp xếp các công ty nông-lâm nghiệp chỉ là giai đoạn đầu, đổi mới, nâng cao hiệu quả hoạt động của các công ty này bằng việc tái cơ cấu sản xuất, ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ mới là điều quan trọng.

Để hoàn thành sắp xếp, chuyển đổi các công ty nông-lâm nghiệp vào năm 2020 theo Nghị quyết của Bộ Chính trị và Chính phủ, theo Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ, cần nghiên cứu thêm cả hình thức phá sản đối với các công ty chờ giải thể như đề nghị của một số địa phương. “Tỷ lệ công ty giải thể thấp do tắc nghẽn các thủ tục và xử lý trách nhiệm tài chính thì cũng nên để cho phá sản theo thông lệ thị trường. Chúng ta cần đánh giá lại việc tại sao không cho các nông-lâm trường phá sản. Nếu không phá sản mà chỉ giải thể, thì nhà nước phải nghiên cứu cơ chế tài chính đặc thù để hỗ trợ hoặc sáp nhập vào các công ty nông-lâm trường khác?”, Phó Thủ tướng đặt vấn đề.

Đối với CPH, Phó Thủ tướng cho rằng, cần tính toán rõ trường hợp nào nhà nước phải nắm cổ phần chi phối, trường hợp nào bán hết cho thành phần kinh tế khác, trường hợp nào giữ quyền phủ quyết với tỷ lệ nắm giữ 36% cổ phần. Về việc này, Phó Thủ tướng cho rằng Chính phủ sẽ để thẩm quyền này cho địa phương, đơn vị quyết định để xử lý các vấn đề sau CPH và đề nghị các địa phương cần có ý kiến cụ thể.

Hiện vẫn còn 69 công ty nông-lâm nghiệp đang thực hiện sắp xếp lại, dự kiến sẽ hoàn thành trong năm 2019 chuyển sang mô hình mới.

Nguyễn Hạnh

Scroll