• Thứ ba 17/07/2018 01:02

Tăng giá trị cho sản phẩm công nghiệp nông thôn

13/10/2016

(VEN) - Sản phẩm chậm thay đổi, mẫu mã phụ thuộc vào truyền thống, công năng sử dụng kém… khiến giá trị gia tăng của sản phẩm công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp (CNNT) không cao. Đầu tư thích đáng cho khâu thiết kế là giải pháp được chuyên gia khuyến cáo nhằm khắc phục nhược điểm này.

Tăng giá trị cho sản phẩm công nghiệp nông thôn

Giá trị sản phẩm không cao

Ông Vũ Hy Thiều - chuyên gia trong lĩnh vực hàng thủ công mỹ nghệ cho biết: Các sản phẩm CNNT phần lớn được sản xuất tại khu vực làng nghề, vì vậy mang đậm tính truyền thống, hình thức phong phú. Nhiều sản phẩm đã trở nên quen thuộc với người tiêu dùng trong nước và được xuất khẩu ra thị trường nước ngoài như: Gốm sứ Bát Tràng, sơn mài Hạ Thái, đá mỹ nghệ Hoa Lư, thêu Quất Động.…

Tuy nhiên, hầu hết các sản phẩm vẫn được làm theo thói quen, mẫu mã chậm thay đổi, quá phụ thuộc vào thiết kế truyền thống nên chưa tạo được sự khác biệt. Việc gia công theo mẫu cho nhà nhập khẩu cũng giúp du nhập thêm một số mẫu mới nhưng không có sự bền vững. Vì vậy, sản phẩm CNNT tuy đa dạng nhưng giá trị gia tăng không cao, sức cạnh tranh trên thị trường xuất khẩu yếu.

Nguyên nhân là do phần lớn doanh nghiệp chưa chú trọng tới thiết kế hoặc tiềm lực tài chính quá yếu, không đủ khả năng duy trì nhóm thiết kế chuyên nghiệp. Một số doanh nghiệp lại nhìn nhận vấn đề thiết kế quá đơn giản, chỉ thay đổi hình dáng sản phẩm mà chưa chú ý tới thị hiếu của người tiêu dùng, xu hướng sản phẩm nên chưa có sự đầu tư đúng mức. Tại các làng nghề hiện nay, việc thiết kế mẫu mã sản phẩm CNNT do nghệ nhân thực hiện. Các nghệ nhân tuy có tay nghề cao, có sẵn mối quan hệ với khách hàng nhưng thiếu kỹ năng về thiết kế, thiếu thông tin thị trường và hầu hết làm việc theo thói quen. Vì vậy, sản phẩm tạo ra thường có họa tiết phức tạp, khoe kỹ xảo, khó sản xuất hàng loạt, công năng sử dụng kém.

Công ty CP Gốm Chu Đậu (xã Thái Tân, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương) là một trong những doanh nghiệp có quy mô lớn trong lĩnh vực sản xuất gốm sứ. Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Hữu Hiệp - Phó giám đốc công ty, trước kia hầu hết đơn hàng xuất khẩu của doanh nghiệp là sản xuất gia công, lấy công làm lãi.

Cần chung tay gỡ khó

Để thoát khỏi tình trạng thụ động chờ đơn hàng, Công ty CP Gốm Chu Đậu đã thay đổi tư duy kinh doanh. Thay vì chờ nhà nhập khẩu mang mẫu mã sản phẩm đến đặt hàng, doanh nghiệp chủ động tìm hiểu, sản xuất theo nhu cầu của người tiêu dùng. Thông qua hệ thống phân phối và Ban đối ngoại của Tổng công ty Thương mại Hà Nội, Chu Đậu mang sản phẩm đi giới thiệu, quảng bá tại Nga. Kết quả, công ty đã nhận được đơn hàng từ thị trường này.

Như vậy, “đầu tư thích đáng cho khâu thiết kế mẫu mã là vấn đề phải làm của các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất CNNT. Tại các làng nghề hiện nay tuy vẫn tồn tại một số mẫu hàng có giá trị kinh tế, thậm chí đạt giải thưởng, nhưng đây chỉ là một vài trường hợp điển hình”, ông Vũ Hy Thiều khuyến cáo.

Với những doanh nghiệp nhỏ, không đủ lực có thể liên kết với các trung tâm thiết kế ký hợp đồng theo mùa. Chủ động tìm kiếm thị trường thông qua các kỳ hội chợ triển lãm chuyên ngành tại nước ngoài. Chương trình xúc tiến thương mại về tư vấn thiết kế, thị trường nước ngoài cũng là phương thức hay giúp doanh nghiệp có định hướng sản phẩm phù hợp, tiết giảm chi phí.

Tuy nhiên, ông Vũ Hy Thiều cũng cho rằng: Để tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp đầu tư khâu thiết kế mẫu mã, Nhà nước cần gia tăng đào tạo về thiết kế nhằm giải quyết vấn đề khan hiếm nhân lực trong lĩnh vực này. Và cần có cầu nối giữa đào tạo với thực tiễn sản xuất, giữa trường học với doanh nghiệp để tạo thành chuỗi sản xuất hoàn chỉnh. Các chế tài bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ cũng cần được các cơ quan chức năng thực thi mạnh hơn nữa, tránh tình trạng sao chép mẫu mã tràn lan như hiện nay.

Đồng tình với quan điểm trên, bà Nguyễn Thị Kim Chi - Giám đốc Hợp tác xã may thêu Kim Chi (An Giang) chia sẻ: Việc đào tạo về thiết kế cần thực hiện theo chuyên đề, thời gian đào tạo có thể ngắn hoặc dài phụ thuộc vào lĩnh vực đào tạo, tuy nhiên phải có sự gắn kết chặt chẽ giữa lý thuyết và thực hành. Trường đại học Mỹ thuật công nghiệp nên tăng lượng sinh viên đào tạo trong lĩnh vực mỹ thuật ứng dụng, bởi xu thế hiện nay không chỉ CNNT mà nhiều ngành công nghiệp khác cũng đang rất thiếu đội ngũ thiết kế.

Việt Nga

Theo ven.vn

Scroll