• Thứ hai 21/08/2017 07:30

Thế giới đánh giá cao công nghệ thu tinh dầu từ lá sả của người Việt

13/06/2017

(VEN) - Công trình “Thâm canh trồng sả trên vùng đất chịu ảnh hưởng của biến đổi khí hậu để thu tinh dầu phục vụ tiêu dùng, xuất khẩu và sản xuất phân bón hữu cơ vi sinh từ bã thải chưng cất” của TS Lê Văn Tri và các cộng sự - Công ty Cổ phần Công nghệ sinh học Hà Nội là một trong 2 công trình đoạt giải nhất Giải thưởng Sáng tạo khoa học công nghệ Việt Nam năm 2016.

TS Lê Văn Tri (ngoài cùng bên phải) nhận giải thưởng

Trong quá trình đi thực tế, chứng kiến người dân chỉ sử dụng phần củ của cây sả cho chế biến thực phẩm, còn lá thì vứt đi hoặc để khô rồi đốt, TS Lê Văn Tri thấy rất lãng phí. Điều đó đã thôi thúc ông suy nghĩ: Có cách nào để tận dụng lá của cây sả, như làm phân bón hữu cơ, tận thu tinh dầu chẳng hạn? Vậy là cuối năm 2012, ông cùng đồng nghiệp Công ty Cổ phần Công nghệ sinh học bắt tay thực hiện ý tưởng trên.

Công nghệ mà TS Lê Văn Tri cùng các đồng nghiệp dùng để chưng cất tinh dầu là công nghệ áp lực phá vỡ tế bào. Với công nghệ này, ông phải lắp hai nồi khử trùng lại với nhau, trong đó một nồi tạo áp lực, nồi còn lại chưng cất bình thường. Dùng áp lực bên này để đẩy sang chưng cất, rồi khóa van lại. Cuối cùng, áp lực đã phá vỡ các tế bào, tức là túi tinh dầu trong lá. Ông Tri cho biết: Hệ thống công nghệ trên đã giảm lượng nước tiêu hao trong quá trình sản xuất xuống hơn 80%, thời gian chưng cất còn 2h mỗi mẻ và giảm chi phí lao động…. Từ thành công bước đầu này, ông cùng đồng nghiệp đã thiết kế thiết bị chưng cất quy mô công nghiệp với 50-100 tấn lá sả chanh một ngày.

Trong quá trình nghiên cứu, nhóm của ông còn phát hiện ra, trong điều kiện ngập mặn, cây sả cho năng suất cao và mùi hương tinh dầu khá đặc biệt. Điều này rất hữu ích với nông nghiệp Việt Nam trong điều kiện biến đổi khí hậu ngày càng nặng nề. Đặc biệt, ông còn thử nghiệm thâm canh thêm loại sả java chuyên lấy lá, thích hợp trồng vùng đồi hạn hán mà nhiều nước trên thế giới đã áp dụng. Kết quả, sả java không chỉ giúp bà con vùng cao cải thiện đời sống mà còn dễ trồng, không cần chăm sóc nhiều, đặc biệt có tác dụng đuổi ruồi muỗi, rắn rết.

Có vùng nguyên liệu dồi dào, công nghệ áp dụng thành công, thì trăn trở lớn nhất của ông Tri và các đồng nghiệp là nguồn bã thải lớn sau chưng cất tinh dầu. Vậy là ông và các cộng sự lại mày mò nghiên cứu sử dụng bã thải sản xuất phân hữu cơ vi sinh, để sử dụng lại cho cây sả và các cây trồng khác. Và thành công đã không phụ người say nghề, bã thải sau chưng cất không chỉ làm thành phân bón, mà do còn tồn tại một lượng nhỏ tinh dầu nên mùi thơm này còn có khả năng xua đuổi côn trùng rất hiệu quả.

Theo tính toán của ông Tri, lợi nhuận thu được từ lá và củ trên một hecta sả dao động từ 90-110 triệu đồng, cao gấp 7-8 lần so với trồng lúa. Trên diện tích thâm canh 20 ha trồng sả, một nhà máy sản xuất tinh dầu sẽ thu về lợi nhuận từ 1,5-1,6 tỷ đồng mỗi năm.

Với những giá trị xuất sắc trong áp dụng hệ thống sở hữu trí tuệ vào sản xuất và đời sống, công trình “Thâm canh trồng sả trên vùng đất chịu ảnh hưởng của biến đổi khí hậu để thu tinh dầu phục vụ tiêu dùng, xuất khẩu và sản xuất phân bón hữu cơ vi sinh từ bã thải chưng cất” đã được Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới trao bằng chứng nhận và huy chương vàng.

Thanh Tâm

Mới nhất
Scroll