• Thứ bảy 20/01/2018 17:51
Quy tắc xuất xứ cộng gộp

Thêm cơ hội cho hàng dệt may vào EU

07/07/2017

Quy tắc xuất xứ cộng gộp được nhận định là giải pháp nhanh cho các DN dệt may vượt qua một phần rào cản quy tắc xuất xứ, tuy nhiên để bảo đảm lợi ích lâu dài, việc phát triển được nguồn nguyên phụ liệu trong nước là yếu tố tiên quyết.

Ảnh minh họa - Internet

Cơ hội tăng xuất khẩu

Nhận định về tình hình xuất khẩu hàng dệt may vào thị trường EU trong thời gian qua, bà Đặng Phương Dung, Phó trưởng Ban cố vấn Vitas, Chuyên gia dự án EU-MUTRAP cho biết, mặc dù EU là thị trường nhập khẩu hàng dệt may lớn nhất thế giới nhưng lại là thị trường xuất khẩu lớn thứ 2 của hàng dệt may Việt Nam (sau Mỹ). Tốc độ tăng trưởng của kim ngạch xuất khẩu hàng dệt may vào EU cũng như tỉ trọng hàng dệt may nhập khẩu vào EU cũng còn rất nhỏ, điều này thể hiện năng lực cạnh tranh của hàng dệt may Việt Nam còn có vấn đề.

Theo bà Đặng Phương Dung, việc xuất khẩu hàng dệt may vào EU trong thời gian qua còn khó khăn do thị trường EU là thị trường khó tính, số lượng đơn hàng nhỏ, không lớn như Mỹ. Bên cạnh đó, các nhà nhập khẩu có xu hướng mua sản phẩm trọn gói thay vì đặt gia công nên phần lớn các DN còn chưa có sức cạnh tranh như Việt Nam còn khó tiếp cận.

Hiệp định thương mại tự do giữa Việt Nam – EU (EVFTA) sẽ tạo điều kiện tốt hơn cho DN mở rộng thị trường nhờ các chính sách ưu đãi về thuế. Việc đàm phán và ký kết EVFTA là nhằm tạo thêm điều kiện giúp DN nâng cao khả năng cạnh tranh vào thị trường này.

Từng ví EU là “cuộc chơi” lớn nhất của ngành dệt may trong năm 2017, ông Lê Tiến Trường- Tổng Giám đốc Tập đoàn dệt may Việt Nam (Vinatex) nhận định: Với bệ đỡ của EVFTA, một số dòng thuế đưa ngay về 0% và giảm dần trong vòng 7 năm thì những đơn hàng nửa cuối năm 2017 có triển vọng tăng trưởng cao tại thị trường EU.

Tuy nhiên, theo bà Đặng Phương Dung, quy tắc xuất xứ đang là trở ngại lớn nhất cho hàng dệt may vào thị trường này khi có EVFTA vì Việt Nam đang phải nhập vải chủ yếu từ Trung Quốc. Thời gian qua, Việt Nam đã kí kết nhiều FTA với ASEAN, Hàn Quốc, Nhận Bản với quy tắc xuất xứ từ vải trở đi, tuy nhiên khả năng sử dụng quy tắc xuất xứ của Việt Nam còn rất hạn chế.

Mặc dù vậy, EVFTA cho áp dụng quy định cộng gộp xuất xứ, cho phép các nhà xuất khẩu của Việt Nam được sử dụng vải từ một nước thứ 3 có kí kết FTA với Việt Nam và EU (điển hình là Hàn Quốc) đang là một lối mở cho Việt Nam vì trong tương lai, việc các nước ASEAN gia tăng kí FTA với EU sẽ mở rộng nguồn nguyên liệu được hưởng ưu đãi thuế cho Việt Nam.

Cần tăng cường liên kết nội khối

Tuy nhiên, bài toán đặt ra cho các nhà sản xuất là làm sao đáp ứng được quy tắc xuất xứ 2 công đoạn quy định trong hiệp định. Vải sử dụng để cắt, may phải có xuất xứ từ Việt Nam hoặc EU. Trong khi đó 86% nguyên liệu vải hiện phải nhập khẩu, vải sản xuất trong nước chưa đáp ứng yêu cầu về chất lượng, chủng loại hạn chế.

Trước nút thắt trên cộng với nỗ lực của đoàn đàm phán Việt Nam, EU đã linh hoạt chấp nhận áp dụng quy tắc xứ cộng gộp cho hàng dệt may. Theo đó, DN trong nước có thể nhập khẩu nguyên liệu từ quốc gia có hiệp định thương mại với cả Việt Nam và EU, hiện tại là Hàn Quốc để sản xuất, thành phẩm sẽ được coi là có xuất xứ rõ ràng.

Theo ông Trương Văn Cẩm - Tổng Thư ký Hiệp hội Dệt may Việt Nam, quy tắc xuất xứ cộng gộp giúp các nhà sản xuất trong nước khai thác ngay nguyên phụ liệu từ thị trường Hàn Quốc cho sản xuất và hưởng ưu đãi thuế quan. Thực tế trong thời gian gần đây, một số DN có tiềm lực đã chuyển hướng nhập nguyên liệu từ Hàn Quốc. Đơn cử, Tổng công ty CP May Hưng Yên đã mở rộng quan hệ giao thương tới hơn 20 khách hàng Hàn Quốc, vừa để tránh những rủi ro về xuất xứ có thể đến trong quá trình thông quan, vừa được hưởng ưu đãi từ hiệp định thương mại tự do Việt Nam - Hàn Quốc.

Như vậy, nhập khẩu vải từ Hàn Quốc có thể giúp DN trong nước tháo gỡ ngay rào cản về nguồn gốc xuất xứ quy định trong EVFTA. Tuy nhiên đại diện Vitas cho rằng: Về lâu dài và bảo đảm cho dệt may Việt Nam được hưởng ưu đãi từ các hiệp định thương mại tự do khác phải phát triển được sản xuất nguyên phụ liệu trong nước. Điều này không chỉ đòi hỏi cao cả về công nghệ kỹ thuật và nhân lực mà vốn cũng là vấn đề lớn. Ước tính một chỗ làm việc trong công đoạn may chi phí khoảng 3.000 USD, dệt vải từ 8.000-10.000 USD, công đoạn nhuộm hoàn tất mất tới vài chục nghìn USD cùng yêu cầu về môi trường rất gắt gao. Do đó, cần có sự phối hợp giữa các DN trong ngành, cũng như thu hút đầu tư nước ngoài để tăng khả năng thúc đẩy sản xuất vải nguyên liệu cho xuất khẩu.

Nhiều chuyên gia cũng khuyến cáo cần liên kết nội khối ASEAN để phát triển ngành dệt may. Theo đó, Việt Nam mạnh về may mặc, Thái Lan có lợi thế dệt nhuộm, có thể liên kết thành chuỗi sản xuất để tạo ra sản phẩm hoàn chỉnh trong khối. Điều này không chỉ giúp phát huy lợi thế của mỗi quốc gia, mà còn tạo mắt xích đủ mạnh để có thể tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu. Đáng chú ý, EVFTA có quy tắc xuất xứ cộng gộp đặc biệt theo chế độ ưu đãi thuế quan phổ cập, cho phép Việt Nam được cộng gộp xuất xứ từ các nước ASEAN khác. Do đó, đây cũng là giải pháp tốt cho dệt may Việt Nam tận dụng được lợi thế khi Thái Lan hoàn tất hiệp định thương mại tự do với EU.

Nguyễn Hường

Mới nhất
Scroll