• Thứ hai 17/06/2019 09:04

Thời cơ cho nông sản Việt

24/12/2018

Hiệp định thương mại tự do Việt Nam – EU (EVFTA) dự kiến được phê chuẩn và ký kết trong thời gian tới sẽ mở ra cơ hội cho xuất khẩu các mặt hàng nông sản của Việt Nam vào thị trường EU. Tuy nhiên, để tận dụng được cơ hội này, các doanh nghiệp (DN) xuất khẩu của Việt Nam cần chủ động tái cơ cấu để nâng cao sức cạnh tranh.  

Nông sản chiếm ưu thế

Chia sẻ tại Diễn đàn Thương mại Việt Nam – EU do Bộ Công Thương phối hợp với Phái đoàn Liên minh châu Âu (EU) tổ chức mới đây, Thứ trưởng Bộ Công Thương Cao Quốc Hưng cho biết, EU hiện là một trong những thị trường chính của nông sản Việt Nam, đặc biệt là hàng thủy sản và cà phê. Hiện nay, nhiều DN Việt Nam đã chứng minh được chất lượng sản phẩm đáp ứng yêu cầu của EU, phù hợp với thị hiếu người tiêu dùng (NTD) EU.

thoi co cho nong san viet
Cơ hội cho nông sản Việt Nam xuất khẩu sang EU

Quan hệ thương mại song phương Việt Nam-EU liên tục được củng cố trong những năm qua. Hết năm 2017, thương mại 2 chiều đạt mức trên 50 tỷ USD, trong đó, tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hoá của các DN Việt Nam sang thị trường EU đạt 38,27 tỷ USD, tăng 12,7% (tương ứng tăng 4,31 tỷ USD) so với một năm trước đó và chiếm 17,8% tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước. Đáng lưu ý, xuất khẩu nông sản của Việt Nam vào EU đạt trên 5 tỷ USD, tăng gần 12%. Tính riêng trong 10 tháng đầu năm 2018, Việt Nam xuất khẩu 4,3 tỷ USD nông sản vào EU, tăng gần 10% so với cùng kỳ năm 2017.

Đặc biệt, Việt Nam có lợi thế về sản xuất và xuất khẩu nông sản nhiệt đới sang khu vực thị trường này, do đây là khu vực không có điều kiện sản xuất những mặt hàng nông sản nhiệt đới. Vì vậy, EVFTA có hiệu lực sẽ mở ra nhiều cơ hội cho nông sản Việt Nam bởi thuế hàng nông sản giảm sâu, tiếp cận 0-5% trong vòng 7 - 10 năm. Thậm chí còn có một số loại hàng nông sản mà EU ưu tiên cho Việt Nam như các sản phẩm gạo, mía đường… Theo đó, các mặt hàng này khi xuất khẩu sẽ không bị tính thuế và không có hạn ngạch.

Tuy nhiên, việc tận dụng được các ưu đãi này đòi hỏi sự nỗ lực và hợp tác nhiều bên như Chính phủ, cộng đồng DN, hiệp hội và các tư vấn của giới học giả, khoa học, Thứ trưởng Cao Quốc Hưng nhận định.

Giải bài toán nâng cao tính cạnh tranh

Nhiều chuyên gia cũng cho rằng, bên cạnh những rào cản về cạnh tranh từ quá trình hội nhập, các DN còn phải đối diện với những thách thức nội tại như năng lực chế biến chuyên sâu, chưa phát triển mạnh về thương hiệu. Vì vậy, xuất khẩu hàng nông sản, thực phẩm của Việt Nam dù nhiều về số lượng nhưng giá trị kim ngạch chưa tương xứng, lợi nhuận xuất khẩu phải chia sẻ qua nhiều khâu trung gian.

thoi co cho nong san viet

Bên cạnh xuất khẩu nông sản thô, các DN cần đầu tư chế biến sâu, nâng cao giá trị hàng hóa gắn với phát triển bền vững, đặc biệt lưu ý đảm bảo chất lượng, đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn của châu Âu. Theo đó, nông nghiệp thông minh với các phương pháp canh tác bền vững, sản xuất theo chuỗi giá trị... là hướng đi cần thiết của các nhà sản xuất Việt Nam nếu muốn vào được châu Âu và tăng được giá trị của sản phẩm.

Là một trong số những DN đã có nhiều kinh nghiệm khi xuất khẩu nông sản vào thị trường EU, ông Phan Văn Thường - Giám đốc Công ty CP chế biến thực phẩm GOC - cho rằng, việc đưa hàng hóa sang EU không nên cố gắng xuất số lượng thật nhiều, mà thay vào đó, DN nên học hỏi để giúp chính DN của mình nâng cấp được hệ thống quản lý. Điều này vô cùng quan trọng khi làm việc với thị trường châu Âu, vì ngay từ công nhân cho tới người quản lý cũng sẽ được nâng cấp về trình độ.

Trưởng ban Kinh tế và Thương mại - Phái đoàn Liên minh châu Âu tại Việt Nam Miriam Garcia Ferrer cho rằng, khi EVFTA đi vào thực thi, cơ hội sẽ mang lại cho cả hai bên bởi trong số 10 quốc gia xuất khẩu nhiều nhất vào thị trường châu Âu, Việt Nam đang đứng thứ 10 và chiếm 2% tổng kim ngạch nhập khẩu vào EU. Tuy nhiên, để xuất khẩu nông sản sang thị trường EU thành công, bà Miriam Garcia Ferrer cho rằng, các DN cần đáp ứng những tiêu chuẩn chung của thị trường, nâng cao chất lượng sản phẩm, giải quyết các bất đồng phát sinh trong hoạt động thương mại. Riêng đối với thị trường Pháp, Tham tán Nông nghiệp của Pháp Alexandre Bouchot khuyến nghị, DN Việt Nam xuất khẩu nông sản sang Pháp cần hết sức lưu ý những quy định về sản xuất nông nghiệp, đặc biệt vấn đề sử dụng thuốc trừ sâu. DN cần phân cấp thực hiện trong quản trị chính sách lương thực và xây dựng thương hiệu sản phẩm. Bên cạnh đó, Việt Nam cần tăng cường thu hút các DN đầu tư vào nông nghiệp và thực phẩm nông nghiệp cũng như quan tâm đào tạo đáp ứng yêu cầu thực tế.

Trước những cơ hội và thách thức khi EVFTA có hiệu lực, nhiều DN mong muốn, nhà nước nên có hệ thống cảnh báo sớm để giúp DN chủ động tiếp cận thông tin thị trường. Đặc biệt, với vai trò điều tiết vĩ mô, các đơn vị chức năng cần tạo nền tảng cơ chế chính sách, quy hoạch hợp lý, định hướng cho các DN và nông dân khai thác lợi thế, phát huy năng lực sản xuất, khẳng định được vị trí của nông sản Việt Nam trên thị trường EU.

Nguyễn Hường

Mới nhất
Scroll