• Thứ năm 21/02/2019 01:50

Thu hút FDI: Kỳ vọng đạt đỉnh về chất và lượng

30/01/2019

Là “Điểm đến đầu tư nóng nhất châu Á” theo như nhận định của Tạp chí  Forbes của Mỹ  mới đây, đồng thời là điểm đến của dòng dịch chuyển đầu tư từ ảnh hưởng của chiến tranh thương mại Mỹ -Trung và lợi thế từ các hiệp định thương mại tự do đã có hiệu lực… Năm 2019, Việt Nam được kỳ vọng sẽ thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài đạt đỉnh mới cả về chất và lượng.

Chuyển biến tích cực

Bức tranh thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) năm 2018 đã khép lại với nhiều kết quả tích cực, mặc dù vốn đăng ký không bằng năm 2017, nhưng vốn giải ngân đã đạt con số cao kỷ lục. Cụ thể, theo số liệu từ Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Kế hoạch và Đầu tư), Việt Nam đã thu hút được 3.046 dự án, với tổng đăng ký đạt gần 35,5 tỷ USD, bằng 98,8% so với năm 2017. Đáng chú ý, số vốn giải ngân đạt 19,1 tỷ USD, tăng 9,1% so với năm 2017. Điều đó cho thấy, chất lượng FDI đã lên một tầm cao mới. Nhiều chuyên gia cho rằng, con số vốn FDI thực hiện có ý nghĩa hơn nhiều so với vốn đăng ký. Bởi vốn thực hiện mới là nguồn vốn đi vào sản xuất kinh doanh và phản ánh thực chất những đóng góp từ FDI đối với nền kinh tế.

thu hut fdi ky vong dat dinh ve chat va luong
Vốn FDI giải ngân năm 2018 tăng mạnh nhất từ trước đến nay

Ông Nguyễn Việt Phong – Vụ trưởng Vụ Thống kê Xây dựng và Vốn đầu tư (Tổng cục Thống kê) – nhận định, vốn đăng ký giảm nhưng vốn giải ngân đạt đỉnh cho thấy, Chính phủ đã kiên định mục tiêu phát triển kinh tế bền vững, ưu tiên thu hút dự án FDI trong những ngành công nghệ cao, ít ô nhiễm môi trường, không thu hút FDI bằng mọi giá như trước đây.

Thực tế, bức tranh thu hút FDI năm 2018 đang có xu hướng chuyển dịch không chỉ về lượng mà còn là chất của dòng đầu tư, thể hiện ở việc đảm bảo định hướng thu hút nhiều vào lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo (CNCBCT); chú trọng các dự án công nghệ cao, công nghệ thông minh và không tác động xấu tới môi trường. Cụ thể, các nhà đầu tư nước ngoài đã đầu tư vào 19/21 ngành trong hệ thống phân ngành kinh tế quốc dân, trong đó lĩnh vực CNCBCT chiếm tỷ trọng cao nhất; tiếp theo là các lĩnh vực kinh doanh bất động sản; sản xuất, phân phối điện, khí, nước.

Hay các địa phương cũng chú trọng đến chất lượng FDI hơn, thay vì thu hút FDI bằng mọi giá như những năm trước. Một số địa phương đã từ chối các dự án FDI có khả năng gây ô nhiễm môi trường. Điển hình là việc tỉnh Vĩnh Phúc đã “nói không” với Dự án Nhà máy dệt - nhuộm của Tập đoàn TAL (Hồng Kông) có vốn đầu tư lên tới 350 triệu USD; TP. Hải Phòng cũng từ chối một dự án sản xuất giấy với tổng vốn đầu tư lên tới 800 triệu USD.

Năm 2018 cũng ghi nhận nhiều dự án FDI lớn được cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư vào Việt Nam, như: Dự án Thành phố thông minh tại xã Hải Bối, huyện Đông Anh (Hà Nội) với tổng vốn 4,138 tỷ USD do Sumitomo Corporation (Nhật Bản) đầu tư. Dự án Nhà máy sản xuất polypropylene và kho ngầm chứa khí dầu mỏ hóa lỏng, với tổng vốn đầu tư đăng ký 1,201 tỷ USD, do Hyosung Corporation (Hàn Quốc) đầu tư tại Bà Rịa – Vũng Tàu… Và đặc biệt, cuối năm vừa qua, Dự án Lọc hóa dầu Nghi Sơn, vốn đầu tư trên 9 tỷ USD, đã chính thức vận hành thương mại. Sự kiện này đã một lần nữa khẳng định, Việt Nam chính là một điểm đến đầu tư hấp dẫn.

Chủ động nâng chất và lượng

Việt Nam đang ở những năm cuối cùng thực hiện Chiến lược Phát triển kinh tế-xã hội giai đoạn 2011-2020 và chuẩn bị xây dựng Chiến lược Phát triển kinh tế-xã hội giai đoạn 2021-2030. Để thực hiện các mục tiêu phát triển và tạo động lực mới thúc đẩy tăng trưởng dựa trên tăng năng suất, vượt qua “bẫy chi phí lao động thấp”, “bẫy giá trị thấp”, “bẫy công nghệ thấp” và “bẫy thu nhập trung bình”, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng khẳng định, trong thời gian tới, việc thu hút và sử dụng vốn FDI phải đi vào thực chất hơn, cả về số lượng và chất lượng, theo chiều rộng và chiều sâu, trong đó chú trọng chiều sâu. Đồng thời, đảm bảo phát triển bền vững, khuyến khích đổi mới, sáng tạo và liên kết chặt chẽ giữa doanh nghiệp (DN) FDI với DN trong nước, nâng cao vị trí của Việt Nam trong mạng sản xuất, chuỗi giá trị toàn cầu và trình độ, năng lực sáng tạo của lực lượng lao động Việt Nam.

Theo đó, các thiết kế chính sách thu hút FDI của Việt Nam sẽ không chỉ tập trung theo ngành, lĩnh vực, mà còn theo địa phương, vùng lãnh thổ; theo thị trường và đối tác; theo hình thức đầu tư… Trong đó, một trong những điểm quan trọng, sẽ tập trung ưu tiên thu hút FDI vào các ngành, lĩnh vực công nghệ cao, tiên tiến, công nghệ thân thiện với môi trường, năng lượng sạch, năng lượng tái tạo; sản xuất thiết bị y tế, cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe, giáo dục và đào tạo, du lịch chất lượng cao, dịch vụ tài chính, logistics và các dịch vụ hiện đại khác; sản xuất nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp thông minh; phát triển kết cấu hạ tầng kỹ thuật hiện đại, đặc biệt là các ngành nghề mới trên nền tảng công nghiệp 4.0.

Chủ động, theo dõi, đánh giá xu hướng dịch chuyển dòng FDI và công nghệ lạc hậu, không thân thiện với môi trường vào Việt Nam từ một số nước trong khu vực để lựa chọn thu hút các dự án đầu tư phù hợp với định hướng” – Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng nhấn mạnh thêm.

Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc: Hợp tác đầu tư nước ngoài tới đây sẽ mang tính chủ động, có sự bình đẳng, lựa chọn, không phải nhà đầu tư nước ngoài mang gì vào ta chấp nhận nấy. Ngoài ra, sẽ khuyến khích, hỗ trợ DN trong nước liên doanh, liên kết, góp vốn, mua cổ phần, phần vốn góp của DN FDI trong các dự án sử dụng công nghệ cao, công nghệ mới, công nghiệp hỗ trợ…

Thu Phương

Scroll