• Thứ sáu 24/05/2019 03:15

Thu hút FDI thế hệ mới: Xu hướng tất yếu

06/03/2019

Khi lợi thế trong thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đang dần bị mất đi, Việt Nam cần xây dựng chiến lược mới về thu hút FDI. Theo đó, doanh nghiệp (DN) Việt Nam không chỉ đơn thuần là nhà thầu phụ mà phải trở thành đối tác, hợp tác một cách bình đẳng với DN ngoại.  

FDI phiên bản 2.0

Việt Nam được đánh giá là 1 trong 12 quốc gia thành công nhất trên thế giới trong thu hút và sử dụng FDI. Thành công đó đến từ môi trường chính trị ổn định của việc cải cách, tạo điều kiện thuận lợi cho nhà đầu tư của chính phủ, tuy nhiên, Việt Nam chưa có lợi thế về hạ tầng so với các nước lân cận, do đó vẫn chưa thu hút được nhiều dự án FDI có chất lượng đến từ những tập đoàn toàn cầu.

thu hut fdi the he moi xu huong tat yeu
Việt Nam đang hoàn thiện chính sách thu hút FDI thế hệ mới

Tại Hội nghị tham vấn, định hướng, hoàn thiện thể chế về đầu tư nước ngoài trong bối cảnh mới tại tỉnh Bình Dương diễn ra mới đây, ông Lê Thanh Liêm – Phó Chủ tịch thường trực UBND TP. Hồ Chí Minh – cho rằng, môi trường đầu tư, kinh doanh chưa thực sự chín muồi để các tập đoàn tìm đến một phần do chúng ta chưa có chính sách quyết liệt, chưa dọn chỗ cho “phượng hoàng về làm tổ”.

Chính sách thu hút, sử dụng FDI phải đảm bảo được hiệu lực, hiệu quả giám sát, nếu các DN FDI thực hiện đúng cam kết thì mới được hưởng các ưu đãi, đồng thời có chính sách tài chính, môi trường đầu tư tốt để thu hút các tập đoàn đa quốc gia mở trụ sở, các trung tâm nghiên cứu và phát triển tại Việt Nam”- ông Lê Thanh Liêm đề nghị.

Trong khi đó, ông Kyle F. Kelhofer - Giám đốc Quốc gia của Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC) tại Việt Nam, Lào, Campuchia - cho rằng: Hiện nay, FDI chỉ tập trung chủ yếu vào lĩnh vực sản xuất chứ chưa đầu tư ở các lĩnh vực mang lại giá trị gia tăng cao khác như tài chính, nghiên cứu và phát triển (R&D)...

Theo ông, trong bối cảnh mới, lợi thế về chi phí trong thu hút FDI sẽ dần bị mất đi nên Việt Nam cần có cơ chế thu hút FDI "thế hệ mới", với kỹ năng lao động, quản trị tốt hơn, mức lương tốt hơn, tiêu chuẩn chất lượng cao hơn, nâng cao năng lực cạnh tranh của các DN FDI và DN trong nước, đồng thời liên kết được 2 khối này với nhau.

"Muốn có thế hệ FDI mới, đòi hỏi Việt Nam phải tạo ra sự chuyển dịch thu hút chiến lược ở các khối ngành khác nhau, mang tính tổng thể chứ không căn cứ vào các DN FDI cụ thể. Ưu đãi từ thuế nên chuyển sang ưu đãi thông qua hiệu quả đầu tư và giá trị gia tăng, chuyển từ cung cấp dịch vụ sang vừa cung cấp dịch vụ nhưng mang tính tập trung và thúc đẩy hơn việc bảo đảm hoạt động của các DN FDI, tận dụng hiệu quả các Hiệp định thương mại tự do” – ông Kyle F.Kelhofer nhấn mạnh.

Nguyên Bộ trưởng Bộ Phát triển DN nhỏ và vừa Hàn Quốc Youngsup Joo cũng cho rằng, Việt Nam cần xây dựng "phiên bản 2.0" về thu hút FDI. Theo đó, Việt Nam cần tập trung vào lĩnh vực nghiên cứu và phát triển, thu hút FDI theo "chiều ngang", tức là DN Việt Nam không đơn giản chỉ là "nhà thầu phụ" mà trở thành các đối tác, hợp tác với các DN FDI ở nhiều lĩnh vực khác thay vì chỉ có trong lĩnh vực sản xuất và hướng tới thị trường khu vực và toàn cầu.

thu hut fdi the he moi xu huong tat yeu
Lợi thế thu hút FDI tại Việt Nam đang dần mất đi

Hoàn thiện chính sách

Hiện, Bộ Kế hoạch & Đầu tư đang dự thảo Đề án Định hướng hoàn thiện thể chế, chính sách, nâng cao chất lượng, hiệu quả thu hút và sử dụng FDI đến năm 2030. Trong đó, những ý kiến, kiến nghị của các nhà đầu tư trong và ngoài nước, các tỉnh, thành phố sẽ là luận cứ quan trọng để hoàn thiện Đề án trình Bộ Chính trị cho ý kiến vào tháng 4/2019.

Phó Thủ tướng Chính phủ Vương Đình Huệ trong cuộc gặp tham vấn với lãnh đạo các tỉnh, thành phố, các nhà đầu tư nước ngoài tại tỉnh Bình Dương vừa qua cũng đã chia sẻ nhiều vấn đề đặt ra trong thu hút, sử dụng FDI giai đoạn tới, nhằm phát triển bền vững đô thị, khuyến khích chuyển giao công nghệ, trình độ quản lý và sẵn sàng cho DN Việt Nam tham gia chuỗi cung ứng, logistics toàn cầu.

Theo Phó Thủ tướng, Việt Nam cần chuyển đổi phương thức tiếp cận FDI với "động cơ" chính là thu hút công nghệ cao, lao động chất lượng cao, chủ động thu hút FDI và phân cấp mạnh mẽ cho các chính quyền địa phương như TP. Hồ Chí Minh để thu hút các tập đoàn đa quốc gia "xây tổ"; chuyển tư duy thu hút đầu tư theo quy mô vốn sang tiêu chí dựa vào hiệu quả giá trị gia tăng của dòng vốn FDI.

“Hiện, Chính phủ Việt Nam nhất quán hoàn thiện thể chế chính sách để tăng cường thu hút đầu tư nước ngoài. FDI là bộ phận hữu cơ, thành viên tích cực của nền kinh tế và Việt Nam sẽ thực hiện hợp tác, đầu tư với các DN FDI"- Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ khẳng định.

Để thu hút được dòng vốn FDI thế hệ mới, việc xúc tiến đầu tư cần chủ động, có mục tiêu để hấp dẫn được những nhà đầu tư mà Việt Nam muốn, chứ không phải thụ động, mở cửa thị trường chờ nhà đầu tư tìm đến.

Thu Phương

Scroll