• Thứ sáu 21/09/2018 04:28

Thu thuế hoạt động thương mại điện tử: Cần thiết trong quản lý thuế

07/05/2018

(VEN) - Bộ Tài chính đang xây dựng dự thảo Luật Quản lý thuế (sửa đổi) để trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 6 diễn ra vào cuối năm 2018, trong đó có đề cập đến việc quản lý và thu thuế từ các hoạt động thương mại điện tử (TMĐT). Đây được đánh giá là việc làm cần thiết, nhưng cần tránh tạo ra những trở ngại, hạn chế sự phát triển và tăng trưởng của ngành TMĐT.

thu thue hoat dong thuong mai dien tu can thiet trong quan ly thue
Năm 2017, TMĐT tăng trưởng 25%

Tăng trưởng nhanh

Ngành thương mại điện tử (TMĐT) tại Việt Nam đang tăng trưởng với tốc độ rất nhanh, khoảng 25% trong năm 2017. Năm 2018, các chuyên gia kinh tế dự báo, tăng trưởng ngành TMĐT không thấp hơn năm trước đó. Tuy nhiên, đại diện Tổng cục Thuế cho biết, hành lang pháp lý về TMĐT nói chung, cũng như về quản lý thuế đối với hoạt động TMĐT nói riêng còn chưa đầy đủ, nên ngành thuế đang gặp nhiều vướng mắc, khó khăn trong việc quản lý và thu thuế các hoạt động TMĐT.

Bà Mạnh Thị Tuyết Mai - Trưởng phòng Chính sách thuế thu nhập doanh nghiệp (DN) - Vụ Chính sách - Tổng cục Thuế- cho biết: TMĐT chưa được xác định rõ trong danh mục ngành nghề kinh doanh, khiến cơ quan thuế lúng túng khi phân loại ngành nghề để xác định nghĩa vụ nộp thuế của các bên hoạt động TMĐT. Chẳng hạn trường hợp Uber, Grab, trong khi các Hiệp hội taxi xem là vận tải taxi công nghệ, thì Bộ Giao thông vận tải lại coi đây là kinh doanh vận tải theo hợp đồng.

Việc quản lý thu thuế nhà thầu đối với các giao dịch TMĐT xuyên biên giới như dịch vụ đặt phòng khách sạn trực tuyến Agoda, Booking,… của nước ngoài cũng đang là một thách thức đối với ngành thuế. Theo quy định các cơ sở lưu trú, khách sạn phải kê khai và nộp thuế thay cho các tổ chức kinh doanh trực tuyến, nhưng trong một số trường hợp, các bên tham gia lại là những hộ kinh doanh và họ nộp thuế khoán, nếu yêu cầu hộ kinh doanh nộp thuế thay cho các tổ chức kinh doanh trên trang mạng trực tuyến thì vướng mắc và họ không được hạch toán khoản chi phí nộp thuế thay vào chi phí khi xác định thu nhập chịu thuế.

Bên cạnh đó, ngành thuế còn gặp khó khăn khi quản lý bán hàng cung cấp dịch vụ sản phẩm số trên các trang web, mạng xã hội. Nhiều DN sử dụng website để quảng bá sản phẩm và bán hàng trực tuyến trực tiếp cho người tiêu dùng là các cá nhân nhưng không xuất hóa đơn bán hàng mà thường thu tiền mặt nên cơ quan thuế rất khó kiểm soát (như bán hàng qua Facebook hoặc Zalo của hộ cá nhân kinh doanh), không thể kiểm tra được doanh thu của bên bán. Trong khi đó, Việt Nam vẫn chủ yếu sử dụng hóa đơn giấy (chiếm gần 92%) trong các giao dịch TMĐT, chưa có chế tài bắt buộc các DN TMĐT phải sử dụng hóa đơn điện tử nên cơ quan thuế khó quản lý việc kê khai thuế.

Tính toán kỹ

Để quản lý thuế hoạt động TMĐT, Bộ Tài Chính đang dự thảo sửa đổi, bổ sung Luật Quản lý thuế để Chính phủ trình Quốc hội. Dự thảo luật sẽ bổ sung, sửa đổi một số nội dung về thuế đảm bảo bao quát hết các đối tượng và các hình thức kinh doanh TMĐT. Đồng thời, có các quy định rõ ràng về các hình thức giao dịch điện tử, các giải pháp nhằm hỗ trợ nâng cao hiệu quả công tác quản lý thuế trong hoạt động TMĐT, xem xét thành lập một bộ phận ở Tổng cục Thuế để rà soát các hoạt động kinh doanh TMĐT. Nghiên cứu pháp luật và thông lệ quản lý thuế trong lĩnh vực TMĐT của các nước trên thế giới, các hình thức kinh doanh TMĐT xuyên biên giới,… từ đó đưa ra những quy định, giải pháp khả thi và phù hợp khi áp dụng tại Việt Nam.

Ngoài ra, sự phối hợp giữa các bộ ngành cũng sẽ được đề cập đến như là một trong những giải pháp nhằm tăng tính hiệu quả của công tác quản lý thuế đối với các hoạt động TMĐT, nhằm nâng cao trách nhiệm của các cơ quan liên quan. Trong đó, dự kiến Ngân hàng Nhà nước sẽ chủ trì phối hợp với Bộ Tài chính nghiên cứu thực hiện các giải pháp về thanh toán, xây dựng và phát triển hệ thống thanh toán TMĐT quốc gia, các tiện ích thanh toán điện tử rộng rãi để sử dụng cho mô hình thương mại này. Nghiên cứu và đề xuất các giải pháp khả thi để việc thanh toán của các dịch vụ xuyên biên giới phải được thực hiện thông qua cổng thanh toán nội địa của Công ty Cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam (NAPAS). Mục đích, nhằm tạo điều kiện cho cơ quan thuế có cơ sở kiểm soát doanh thu các dịch vụ TMĐT cũng như khấu trừ các dịch vụ thuế cho các tổ chức nước ngoài.

Theo Hiệp hội TMĐT Việt Nam, những đề xuất về quản lý thu thuế TMĐT của Bộ Tài chính là bước khởi đầu cần thiết cho công tác quản lý thuế đối với hoạt động TMĐT được hiệu quả hơn. Tuy nhiên, Hiệp hội TMĐT khuyến nghị, quy mô bán lẻ trực tuyến của Việt Nam hiện vẫn còn ở mức thấp (mới đạt khoảng 5 tỷ USD), vì vậy quá trình bổ sung, hoàn thiện chính sách, pháp luật về quản lý thuế trong lĩnh vực TMĐT cần lưu ý, không nên có những quy định gây ra những trở ngại làm hạn chế đà tăng trưởng và phát triển TMĐT. Ngành thuế, Bộ Tài chính cần phải tính toán kỹ về hiệu quả kinh tế, xã hội của việc quản lý thu thuế hoạt động TMĐT, đặc biệt cần phải tính toán kỹ chi phí bỏ ra thu thuế TMĐT phải thấp hơn đáng kể so với số thuế thu được và cần coi đây là một trong các tiêu chí quan trọng khi tiến hành thu thuế TMĐT.

Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam: Chính sách thu thuế TMĐT không nên đặt mục tiêu tận thu, mà cần hướng đến thúc đẩy phát triển, tạo ra nguồn thu lớn từ các hoạt động kinh doanh trực tuyến.

Việt Anh

Scroll