• Chủ nhật 27/11/2022 03:31

Thuốc giả nỗi lo thật

26/08/2022

Thuốc giả đã tồn tại rất lâu, gây ra nhiều hệ lụy, thế nhưng rất nhiều người tiêu dùng vẫn mua thuốc không cần đơn của bác sỹ, không cần xem hạn sử dụng, xuất xứ hàng hóa.

Người Việt dễ dàng mua thuốc

Năm 2017, Bộ Y tế đã phê duyệt và ban hành Đề án “Tăng cường kiểm soát kê đơn thuốc và bán thuốc kê đơn”. Tuy nhiên, hiện nay tình trạng bán lẻ các loại thuốc phải kê đơn mà không có đơn của bác sỹ vẫn diễn ra phổ biến.

Thuốc giả nỗi lo thật
Lô thuốc giả được công an tỉnh Nghệ An thu giữ

Theo giới chuyên gia, việc người dân “vô tư” mua thuốc không có đơn cũng là một trong những nguyên nhân khiến cho thuốc giả có cơ hội thâm nhập.

Nhận định tại hội thảo “Thuốc giả và thực phẩm chức năng giả - Hiện trạng và giải pháp”, diễn ra mới đây, ông Nguyễn Đức Lê - Phó Cục trưởng Cục Nghiệp vụ, Tổng cục Quản lý thị trường - nhấn mạnh: Nếu người dân vẫn mua thuốc tự phát, không qua kê đơn, ai cũng tự làm bác sỹ thì cơ hội cho hàng giả, xâm phạm bản quyền, hàng kém chất lượng vẫn còn.

Ý kiến của ông Lê nhận được nhiều sự tán đồng, bởi nếu chỉ riêng cơ quan chức năng thì không thể giải quyết được nạn thuốc giả, mà phải có sự tương tác của người tiêu dùng.

Số liệu thống kê cho thấy, thuốc giả ở nước ta hiện chiếm một tỷ lệ nhỏ trên thị trường dược phẩm. Tuy nhiên, đây là vấn đề rất nghiêm trọng, ảnh hưởng lớn đến sức khoẻ và kinh tế của người dân. Nếu thuốc giả không chứa dược chất hoặc chứa dược chất không đủ hàm lượng sẽ không chữa được bệnh, làm bệnh nặng thêm và có thể dẫn đến tử vong.

Nguy hiểm hơn, có loại thuốc giả chứa độc chất nguy hiểm, kim loại nặng khiến người bệnh dùng bị tai biến hoặc gây chết người.

Điều đáng nói, thuốc làm giả ngày càng tinh vi và tràn lan không chỉ trên sàn giao dịch online mà ngay tại một số cửa hàng thuốc. Từ đầu năm đến nay, Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) đã phát hiện nhiều loại thuốc giả lưu hành trên thị trường.

Mới đây, Sở Y tế Hà Nội có công văn yêu cầu các đơn vị ngừng kinh doanh, phân phối, sử dụng thuốc Ophazico giả. Kết quả kiểm nghiệm 4 lô thuốc Ophazidon giả gồm số lô: 290621, 390721, 540921 và 691121 không đạt tiêu chuẩn chất lượng về các chỉ tiêu định tính, định lượng (cafein) và định lượng (paracetamol).

Trước đó, Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) cũng có văn bản báo cáo Sở Y tế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về việc mẫu thuốc Voltarén 75mg giả. Mẫu sản phẩm có nhiều dấu hiệu khác biệt so với mẫu thuốc Voltaren 75mg/3ml, SĐK: VN-20041-16 do Lek Pharmaceuticals d.d. (Slovenia) sản xuất, Công ty TNHH Novartis Việt Nam nhập khẩu, cung cấp. Thuốc Voltarén 75mg chứa hoạt chất natri diclofenac được chỉ định trong điều trị viêm và sưng đau sau phẫu thuật hoặc chấn thương, viêm đau xương khớp, viêm phần phụ, đau bụng kinh...

Tháng 3/2022, Bộ Y tế cũng cảnh báo thuốc Actemra 400mg/20ml chưa cấp phép nhập khẩu, chưa cấp giấy đăng ký lưu hành tại Việt Nam, nhưng trên thị trường phát hiện mẫu sản phẩm nghi ngờ là thuốc giả, trên nhãn ghi: Actemra 400mg/20ml, số lô B2101B32.

Hay việc phát hiện mẫu thuốc trên nhãn ghi Stivarga 40mg và Xarelto 10mg/15mg/20mg nghi ngờ là thuốc giả. Đây là các thuốc có chỉ định điều trị ung thư và đông máu.

Nguy cơ làm giả khá lớn

PGS.TS Lê Văn Truyền - nguyên Thứ trưởng Bộ Y tế - cho biết, thuốc giả là một trong những thách thức lớn nhất hiện nay đối với ngành công nghiệp dược. Theo kết quả nghiên cứu của Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế, Tổ chức Sở hữu trí tuệ cộng đồng châu Âu, Tổ chức Cảnh sát hình sự quốc tế, quy mô thị trường thuốc giả từ năm 2020 đã lên tới 80 tỷ USD. Những nơi sản xuất thuốc giả chủ yếu là Trung Quốc, Hồng Kông, Singapore và Ấn Độ.

Tại Việt Nam, nguy cơ thuốc làm giả dự báo ngày càng lớn, nhất là trong bối cảnh nhiều bệnh viện công bị thiếu thuốc do không lựa chọn được nhà thầu, bị gián đoạn nguồn cung ứng, người bệnh phải tự đi mua thuốc, trong khi nguồn thuốc vào các hiệu thuốc bệnh viện chưa được kiểm soát chặt chẽ.

Trong khi đó thuốc giả được sản xuất khá tinh vi, chỉ có thể phát hiện những điểm khác biệt khi đặt cạnh nhau và so sánh vỏ hộp, tờ hướng dẫn sử dụng… nên người tiêu dùng rất khó phân biệt. Trong số các mẫu thuốc tân dược bị làm giả, đa số là kháng sinh, thuốc biệt dược và thường là những loại thuốc đắt tiền của các thương hiệu dược nổi tiếng.

Nguyên Thứ trưởng Bộ Y tế Lê Văn Truyền dẫn chứng từ vụ án thuốc ung thư giả của VN Pharma là sự báo động mạnh mẽ đối với vấn nạn thuốc giả và mức độ phức tạp, tinh vi, khó phát hiện. Bởi phải mất 5 - 6 năm cơ quan chức năng mới phanh phui được sự việc ra ánh sáng.

Mấy năm nay, Bộ Y tế cũng đã nhiều lần cảnh báo tình trạng thuốc điều trị giả, tẩy date thuốc để bán, trục lợi khi nhu cầu thị trường tăng cao.

Giải pháp để ngăn chặn tình trạng này được các chuyên gia khuyến cáo, đó là: Doanh nghiệp có thể sử dụng công cụ chống hàng giả bằng cách sử dụng tem có mã QR giúp người tiêu dùng truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Cùng với đó, doanh nghiệp có thể sử dụng giải pháp TrueData với việc sản phẩm gắn chip RFID sử dụng trường điện từ tự động, nhà cung cấp được xác thực bằng công nghệ định danh.

Bên cạnh đó, cần phải có những công cụ, giải pháp được pháp luật thừa nhận áp dụng một cách triệt để có thể hỗ trợ cơ quan quản lý thị trường dễ dàng hơn khi thực thi nhiệm vụ.

Đáng chú ý, bên cạnh nỗ lực đấu tranh chống hàng giả của cơ quan chức năng, doanh nghiệp tự bảo vệ thương hiệu sản phẩm của mình, thì người tiêu dùng cần nâng cao ý thức, nhận thức về thuốc, tìm hiểu kỹ tình trạng pháp lý của cơ sở kinh doanh dược phẩm để tránh mua phải hàng giả, hàng nhái, gây nguy hại đối với sức khỏe. Không mua bán thuốc không rõ nguồn gốc; kịp thời thông báo dấu hiệu nghi ngờ về sản xuất, kinh doanh thuốc giả, thuốc không rõ nguồn gốc tới cơ quan y tế và cơ quan chức năng có liên quan.

Để tiếp tục tăng cường hiệu quả của công tác đấu tranh, phòng chống thuốc giả, thuốc không rõ nguồn gốc, thuốc kém chất lượng, đảm bảo hiệu quả điều trị, an toàn và sức khỏe cho người bệnh, Cục Quản lý Dược cũng đề nghị cơ quan chức năng tăng cường công tác truyền thông, phổ biến cho cơ sở kinh doanh, người sử dụng thuốc duy trì việc triển khai đáp ứng các tiêu chuẩn Thực hành tốt trong toàn bộ hoạt động kinh doanh, bảo quản và sử dụng theo đúng quy định. Thực hiện hệ thống quản lý để đảm bảo xác định được nguồn gốc lô thuốc, xác định được cơ sở sản xuất, cơ sở nhập khẩu, cơ sở kinh doanh, sử dụng trong chuỗi cung ứng thuốc.

Chỉ thực hiện hoạt động kinh doanh theo đúng phạm vi đã được cấp phép. Chỉ kinh doanh, phân phối, sử dụng các thuốc đã được Bộ Y tế cấp phép lưu hành và được cung cấp từ cơ sở kinh doanh dược có giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dược. Nghiêm cấm hành vi kinh doanh thuốc giả, thuốc không rõ nguồn gốc, thuốc nhập lậu.

Thanh Tâm

Các tin khác
dam-ca-mau-pvcfc-2022
Mới nhất
Scroll