• Thứ ba 19/11/2019 16:52

Thương mại số: Xu hướng tất yếu trong khu vực ASEAN

06/09/2019

Thương mại điện tử đã và đang là một trong những lĩnh vực phát triển nhanh nhất, và trở thành xu hướng tất yếu trong khu vực ASEAN.  

Đạt 240 tỷ USD vào năm 2025

Riêng năm 2015, giá trị thị trường kinh tế số của các nước ASEAN là 32 tỷ USD, năm 2017 là 72 tỷ USD và dự đoán 2025 sẽ tăng lên 240 tỷ USD. Hiện Singapore là thị trường phát triển kinh tế số nhanh nhất trong khu vực, tuy nhiên với những nỗ lực hoàn thiện hạ tầng chính sách và nâng cao chất lượng hệ thống công nghệ thông tin, thì Indonesia, Thái Lan, Philippin và Việt Nam đang được dự đoán và đánh giá là nguồn tăng trưởng chính, đóng góp quan trọng cho thương mại điện tử và kinh tế số của khu vực. Tầng lớp trung lưu và thanh niên đang trở thành lực lượng mua sắm đông đảo của thương mại điện tử.

thuong mai so xu huong tat yeu trong khu vuc asean

Tiềm năng quy mô thị trường của thương mại số và kinh tế số của các nước ASEAN thể hiện qua bảng sau:

Đơn vị: triệu người

Dân số

Số lượng người sử dụng internet

Số lượng người sử dụng các mạng xã hội

Số lượng người sử dụng điện thoại

Indonesia

265,4

132,7

130

177,9

Malaysia

31,8

25

24

21,6

Philippin

105,7

67

67

61

Thái Lan

69,1

57

51

55,6

Singapore

5,8

4,8

4,8

4,7

Việt Nam

96

64

55

70

Hiện kinh tế số chỉ chiếm 7% trong số 2,8 nghìn tỷ USD GDP của các nước ASEAN (thấp hơn 16% ở Trung Quốc và 35% ở Hoa Kỳ), tuy nhiên xây dựng nền kinh tế số dự đoán sẽ làm tăng trưởng GDP của ASEAN thêm 1 nghìn tỷ USD vào năm 2025.

Nhận thức được tầm quan trọng của thương mại số và sự phát triển của kinh tế số, các nước ASEAN đã ký kết nhiều văn bản, nhằm tạo hành lang pháp lý và cơ chế phối hợp để tạo điều kiện cho thương mại số phát triển. Đó là: Hiệp định khung e-ASEAN; Kế hoạch tổng thể về kết nối ASEAN 2025; Hiệp định Thương mại điện tử ASEAN; Tuyên bố của các nhà lãnh đạo ASEAN về hợp tác an ninh mạng...

Hiện nay, đa số các nước ASEAN đã xây dựng tương đối đầy đủ khung pháp lý hỗ trợ thương mại điện tử trong nước và đang xây dựng Kế hoạch hành động khung hội nhập kỹ thuật số ASEAN (DIFAP) 2019-2025. Cụ thể, Brunei đã khảo sát toàn quốc để hỗ trợ các cơ quan liên quan xây dựng các chính sách phù hợp và đưa ra các sáng kiến nhằm phát triển thương mại điện tử. Malaysia có luật chữ ký điện tử, luật tội phạm máy tính, luật bằng chứng, xây dựng khu thương mại tự do kỹ thuật số (DFTZ), phát triển cơ sở hạ tầng ở miền Đông. Philippin có đạo luật quy định việc công nhận và giao dịch thương mại và phi thương mại điện tử, kế hoạch tổng thể xây dựng chính phủ điện tử 2022. Singapore có luật về sử dụng máy tính, lộ trình chuyển đổi ngành bán lẻ, phát triển cộng đồng khởi nghiệp trong lĩnh vực thương mại điện tử. Thái Lan có nghị định bảo mật cho các giao dịch điện tử… Với Việt Nam, gần như đã hoàn thành các bộ luật và văn kiện liên quan đến thương mại điện tử như đã có luật giao dịch điện tử, nghị định về thương mại điện tử, luật bảo vệ người tiêu dùng, luật an ninh thông tin mạng, luật thanh toán điện tử, luật bảo mật, thông tư quy định về quản lý và sử dụng tài nguyên internet…

Động lực chính cho tăng trưởng kinh tế

Trong tương lai, thương mại số và kinh tế số được dự báo sẽ là động lực chính cho tăng trưởng kinh tế, thay thế thương mại hàng hóa và dịch vụ truyền thống. Để chuẩn bị cho tương lai, thông qua Kế hoạch Cộng đồng Kinh tế ASEAN 2025, ASEAN đã khuyến khích các quốc gia thành viên thúc đẩy thanh toán kỹ thuật số ở cấp quốc gia và khả năng tương tác ở cấp khu vực. Để tăng trưởng thương mại điện tử khu vực, các quốc gia thành viên phải cải thiện các chính sách và quy định về thanh toán kỹ thuật số, đổi mới fintech (nghĩa là các công nghệ mới để cải thiện và tự động hóa việc cung cấp và sử dụng các dịch vụ tài chính) và các luồng dữ liệu mở. Tương tự, Khung tích hợp kỹ thuật số ASEAN (DIF) kêu gọi các nước ASEAN áp dụng các quy định kinh tế, kỹ thuật số phù hợp với các quy tắc và tiêu chuẩn toàn cầu, phát triển các tiêu chuẩn giao diện ứng dụng mở với các tổ chức tài chính và phát triển nhận dạng kỹ thuật số quốc gia để cho phép xác minh người dùng theo thời gian thực và an toàn.

Luồng dữ liệu miễn phí xuyên biên giới mang lại lợi ích cho người dân và nền kinh tế bằng cách tạo điều kiện cho các cơ hội thương mại, đổi mới đầu tư, phát triển và tăng trưởng năng suất. Tuy nhiên, kết nối và chuyển đổi kỹ thuật số nhiều hơn có thể khiến ASEAN bị tấn công mạng, đe dọa mạng và vi phạm quyền riêng tư. Năm 2018, ASEAN đã thông qua Khung quản trị dữ liệu số và Khung ASEAN về dữ liệu cá nhân, tuy nhiên các nước ASEAN vẫn cần tiếp tục cải thiện các quy định về an ninh mạng và cải thiện quyền riêng tư dữ liệu mà không làm suy yếu sự phát triển của các dịch vụ.

Các dịch vụ công nghệ thông tin bình đẳng và hiệu quả cho tất cả người dân, có thể mang lại lợi ích cho nền kinh tế, kỹ thuật số đang phát triển cho nhiều người hơn, bao gồm cả dân số ở vùng sâu, vùng xa và dễ bị tổn thương trong xã hội. Tính đến tháng 4 năm 2019, 391 triệu người trong ASEAN thường xuyên sử dụng internet, chiếm 59% tỷ lệ truy cập internet. Điều này có nghĩa là, 41% công dân ASEAN vẫn chưa được kết nối. Trong tương lai, các nước ASEAN vẫn cần mở rộng truy cập băng rộng và làm cho nội dung dễ truy cập hơn đối với nhiều người dùng hơn, đặc biệt quan tâm đến vấn đề trẻ em và phụ nữ.

Đến năm 2025, hơn 2/3 công dân ASEAN sẽ sống ở các thành phố. Để chuẩn bị cho sự thay đổi này, Mạng lưới thành phố thông minh ASEAN đã ra đời vào năm 2018, nhằm đảm bảo cung cấp các dịch vụ đô thị hiệu quả cho tất cả người dân.

Đinh Thị Hoàng Yến, Vụ Chính sách thương mại đa biên ( Bộ Công Thương)

Scroll