• Thứ sáu 24/11/2017 10:31

Tìm giải pháp cho doanh nghiệp xuất khẩu

13/09/2017

(VEN) - Tại hội thảo “Cách mạng công nghiệp 4.0 (CMCN 4.0) - những xu hướng và tác động đến xuất khẩu của Việt Nam” do Bộ Công Thương tổ chức mới đây, các chuyên gia kinh tế đều khẳng định, CMCN 4.0 đang tiến đến rất gần và dự báo sẽ tác động rất lớn đến lĩnh vực xuất khẩu của Việt Nam. Song để tận dụng được cơ hội xuất khẩu, Chính phủ chỉ đóng vai trò “bà đỡ”, còn doanh nghiệp (DN) vẫn đóng vai trò chủ yếu.

tim giai phap cho doanh nghiep xuat khau

Cần sự định hướng về cơ chế, chính sách

Theo Thứ trưởng Bộ Công Thương Đỗ Thắng Hải, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam đã có tăng trưởng mạnh mẽ trong những năm qua. Giai đoạn 2011-2015, tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu hàng năm đạt 17,5%. Năm 2016, xuất khẩu của cả nước đạt 176,6 tỷ USD, dự kiến năm 2017, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sẽ vượt 200 tỷ USD.

Các chuyên gia kinh tế nhận định, Việt Nam là một trong những quốc gia có thế mạnh về xuất khẩu nhiều mặt hàng như dệt may, da giày, sản phẩm điện tử và các mặt hàng liên quan đến nông, thủy sản. Việt Nam cũng đang hội nhập sâu rộng với nền kinh tế thế giới thông qua các FTA song phương và đa phương. Cùng với đó, cuộc CMCN 4.0 đang đến rất gần, với những công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo, robot, Internet của vạn vật... tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà máy thông minh, nhà máy số ra đời. Nhờ vậy, chuỗi cung ứng sản xuất đạt hiệu quả cao nhất về thời gian xử lý, thời gian lưu kho, nâng cao năng suất, tiết kiệm chi phí. CMCN 4.0 cũng tạo ra một cách tiếp cận với khách hàng mới thông qua mạng xã hội, khiến các giao dịch diễn ra nhanh hơn, đạt hiệu quả cao hơn.

Ông Đàm Việt Dũng - phụ trách lĩnh vực kinh tế số, Hội Chuyên gia và các nhà khoa học Việt Nam ở nước ngoài nhận xét: Cuộc CMCN 4.0 diễn ra rất nhanh và tác động đến tất cả các ngành, lĩnh vực, làm thay đổi phương thức sản xuất công nghiệp và kinh doanh truyền thống. Đơn cử như với ngành dệt may, các chuyên gia kinh tế cho rằng, đây là một trong những lĩnh vực Việt Nam đang có lợi thế xuất khẩu rất lớn. Tuy nhiên, Việt Nam mới chỉ tham gia vào khâu đơn giản nhất trong chuỗi sản xuất, còn lại các khâu quan trọng như thiết kế lại chưa thực hiện được. Do đó, khi CMCN 4.0 đạt đến một mức độ nhất định, robot sẽ thay thế con người làm những công đoạn đó. Và nguy cơ mất công ăn việc làm, mất thị trường xuất khẩu có thể xảy ra.

Để Việt Nam không “bỏ lỡ con tàu” CMCN 4.0, các chuyên gia kinh tế cho rằng, sắp tới, Chính phủ cần xây dựng khuôn khổ pháp lý cho ngành công nghiệp số, thương mại số. Đồng thời, các cơ quan chức năng liên quan cần đẩy mạnh hỗ trợ tuyên truyền, nâng cao kiến thức, nhận thức của chính những người thực thi pháp luật về CMCN 4.0. Tránh tình trạng, DN có công nghệ tốt, áp dụng phương thức bán hàng mới mà cơ quan chức năng lại không nắm được và làm ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu của DN.

Chính phủ cũng cần có những giải pháp cụ thể, điển hình như tổ chức các cuộc hội thảo, để người dân và DN nhận diện rõ hơn về cuộc CMCN 4.0. Cùng với đó, cần có những chính sách tạo điều kiện thuận lợi để DN đầu tư công nghệ, phát triển thị trường....

Tuy nhiên, ông Phạm Đình Lộc - Trưởng ban CNTT Tổng công ty Điện lực TP. Hồ Chí Minh cũng chỉ rõ: Các chính sách của Chính phủ chỉ giúp định hướng cho DN chứ không thể làm thay DN. Hay nói cách khác, các chính sách của Chính phủ chỉ có thể làm “bà đỡ” giúp DN tận dụng cơ hội từ CMCN 4.0.

Vai trò chủ yếu thuộc về doanh nghiệp

Để tận dụng cơ hội và hạn chế các thách thức đối với hoạt động xuất khẩu, các chuyên gia kinh tế cho rằng, vai trò chủ yếu thuộc về DN. Vì thế, DN phải thực hiện một loạt các giải pháp liên quan đến đầu tư công nghệ, đào tạo nhân lực, xây dựng mô hình kinh doanh....

Cụ thể, chuyên gia kinh tế Cấn Văn Lực cho rằng, các DN xuất khẩu Việt Nam cần tập trung vào một loạt giải pháp bao gồm: Tìm hiểu, đánh giá tác động của CMCN 4.0 đối với DN mình; xây dựng và thực thi chiến lược, mô hình kinh doanh phù hợp với thời đại số, trong đó đặc biệt lưu ý đến vấn đề văn hóa DN; nghiên cứu, tính toán phương án tối ưu về đầu tư công nghệ thông tin (CNTT); thay đổi mô thức tuyển dụng, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực, có chính sách bố trí, sắp xếp nhân lực khi thực hiện kinh doanh số, tạo lập môi trường đổi mới sáng tạo; tăng cường hợp tác và kết nối với các DN xuất nhập khẩu, các công ty logistics, DN có vốn đầu tư nước ngoài và chủ động tham gia chuỗi giá trị toàn cầu, khu vực; nâng cao năng lực quản trị DN và quản lý rủi ro CNTT; xây dựng, quản lý, khai thác và phân tích cơ sở dữ liệu, quản lý hệ thống thông tin....

Ông Lê Hồng Việt - Giám đốc công nghệ Tập đoàn FPT bày tỏ: DN cần thay đổi phương thức kinh doanh mới và tạo ra những sản phẩm mới, đem lại những dịch vụ tốt hơn và trải nghiệm tốt hơn đối với người tiêu dùng.

Với những DN xuất khẩu, các chuyên gia kinh tế cũng cho rằng, muốn thành công, mở rộng xuất khẩu trong bối cảnh cuộc CMCN 4.0 đang đến rất gần, bên cạnh việc đặc biệt chú ý đến vấn đề đổi mới công nghệ, DN cần thay đổi phương thức bán hàng. Thay vì bán hàng truyền thống, chúng ta nên chú trọng đến các kênh giao tiếp với khách hàng thông qua mạng xã hội. Hơn thế nữa, khi cuộc CMCN 4.0 phát triển đến một mức độ nhất định, con người sẽ có xu hướng tiêu dùng những sản phẩm của những DN có uy tín, nền tảng văn hóa DN tốt. Điều này đòi hỏi các DN Việt Nam, bên cạnh việc đầu tư công nghệ, đào tạo người lao động, cần chú ý nhiều hơn đến các hoạt động cộng đồng và xây dựng văn hóa DN lành mạnh. Bởi đây cũng là tiêu chí quan trọng để người tiêu dùng lựa chọn sản phẩm của DN.

Nguyễn Hòa

Mới nhất
Scroll