• Thứ tư 24/10/2018 11:05

Việt Nam - Nhật Bản: Triển vọng hợp tác phát triển tam nông

21/09/2018

(VEN) - Nông nghiệp, nông thôn và nông dân (tam nông) của Việt Nam và Nhật Bản có nhiều nét tương đồng. Kinh nghiệm phát triển “tam nông” của Nhật Bản sẽ là những bài học quý báu cho Việt Nam. Đó là khẳng định của Phó Thủ tướng Chính phủ Vương Đình Huệ tại Hội thảo “Kinh nghiệm phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn của Nhật Bản – Những bài học từ thực tiễn” vừa diễn ra tại Hà Nội.

viet nam nhat ban trien vong hop tac phat trien tam nong
Việt Nam cần học hỏi, áp dụng kinh nghiệm phát triển nông nghiệp của Nhật Bản

Những kinh nghiệm hay

Chia sẻ tại hội thảo, Cố vấn đặc biệt Liên minh Nghị sĩ Hữu nghị Nhật Bản Tsutomu Takebe - cho biết: Tại Nhật Bản, mọi mặt hàng liên quan đến nông sản như lương thực, thực phẩm, hoa cây cảnh… đều giao dịch thông qua chợ đấu giá. Nhật Bản có hàng trăm chợ đấu giá ở tất cả các tỉnh, thành. Các chợ này do Bộ Nông nghiệp cấp giấy phép hoạt động; chi phí xây dựng phần thô, máy móc do Chính phủ đầu tư, phần còn lại như hệ thống máy tính công ty tự trang bị. Bên cạnh chợ đấu giá hiện đại, vẫn tồn tại song song các chợ truyền thống và chợ sỉ do chính quyền địa phương cấp giấy phép.

Cũng theo ông Tsutomu Takebe, lợi lớn nhất cho mọi đối tượng tham gia kinh doanh ở sàn đấu giá là giá cả công bằng, phản ánh đúng quan hệ cung-cầu; tránh được tình trạng "ép giá" như ở thị trường tự do. Để tham gia các phiên chợ đấu giá, nông dân Nhật chỉ cần tập hợp lại thành từng nhóm hay hợp tác xã (HTX) để chung nhau mã số, một tài khoản ngân hàng và thương hiệu mà không phải đóng bất cứ khoản phí nào. Đây cũng là một trong những phương thức hữu hiệu để Nhật Bản vận động thành công nông dân chuyển đổi từ sản xuất kinh tế hộ nhỏ lẻ sang hình thức liên kết kinh tế tập thể, HTX sản xuất hàng hóa.

Ở khía cạnh Chính phủ hỗ trợ cho nông dân, ông Hiroshi Matsuura - Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam - cho biết: Ngay từ khi cải tạo đất nông nghiệp, Chính phủ đã đưa máy móc cỡ lớn vào canh tác để nhà nông có nhiều thời gian nhàn rỗi, làm thêm nghề phụ hay làm cho các nhà máy. Chính phủ Nhật Bản cũng quan tâm tới việc tạo ra giá trị gia tăng cho nông dân thay vì chỉ gia tăng lợi nhuận cho các doanh nghiệp thương mại. Theo đó, khuyến khích nông dân tham gia HTX để đủ tài chính sở hữu các kho trữ lạnh, bảo quản tốt nông sản khi tới tay người tiêu dùng. Với tâm thế biến nông nghiệp thành ngành công nghiệp thứ 6 tại Nhật Bản, ông Hiroshi Matsuura cho biết, Chính phủ tạo cơ chế để không chỉ sản xuất thông thường mà còn gia công, chế biến nhiều sản phẩm khác nhau (kể cả sản phẩm du lịch) từ một loại nông sản.

Chuyển từ lượng sang chất

Phó chủ tịch Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA) ông Yasushi Tanaka nhìn nhận, có nhiều nhân tố giúp kinh tế Việt Nam tăng trưởng cao, trong đó có nông nghiệp. Đó là chính sách mở cửa thị trường mạnh mẽ, quy mô dân số lớn, lực lượng lao động trẻ, có trình độ và tay nghề cũng như những lợi thế về địa lý, giao thông đường biển…Tuy nhiên, Việt Nam cũng gặp nhiều thách thức về hạ tầng chưa hoàn thiện, năng lực logistics còn yếu, cơ cấu kinh tế còn bất hợp lý, ô nhiễm nguồn nước và biến đổi khí hậu. Do đó, JICA đề xuất chiến lược phát triển của Việt Nam trong thời gian tới nên chuyển từ tăng trưởng cao sang tăng trưởng có chất lượng qua khai thác tiềm năng cao trong nông nghiệp ở các vùng lãnh thổ. Bên cạnh đó, Việt Nam cần phát triển các ngành sản xuất liên quan đến nông nghiệp không phải là các công ty sản xuất theo hình thức gia công xuất khẩu. Coi trọng thị trường trong nước, mở rộng thị trường xuất khẩu gắn với bảo đảm an toàn thực phẩm.

Theo Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ, Nhật Bản là một quốc gia có điều kiện thiên nhiên khắc nghiệt nhưng đã phát triển thành nước có nền kinh tế xếp thứ 3 thế giới với nền nông nghiệp hiện đại, thành thị và nông thôn phát triển mạnh mẽ, đời sống nông dân được bảo đảm và có các chính sách an sinh xã hội tốt. Hiện nay, chỉ có khoảng 3% dân số Nhật Bản làm nông nghiệp nhưng lại cung cấp lương thực, thực phẩm chất lượng cao cho dân số hơn 127 triệu người và xuất khẩu.

Thực tiễn lịch sử phát triển cho thấy, nông nghiệp - nông dân - nông thôn của Việt Nam và Nhật Bản có khá nhiều nét tương đồng, cùng thuộc nền văn minh lúa nước với loại cây canh tác chủ lực là lúa gạo. Thành công của Nhật Bản trong phát triển “tam nông” sẽ là những kinh nghiệm quý báu để Hội Nông dân Việt Nam, các bộ, ngành, địa phương cập nhật những thông tin, nghiên cứu, tham khảo kinh nghiệm để vận dụng trong hoạch định cơ chế, chính sách cho những định hướng lớn về phát triển “tam nông” tại Việt Nam.

Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ nhấn mạnh, trong bối cảnh nền kinh tế thế giới có nhiều biến chuyển nhanh và phức tạp tác động đến kinh tế nước ta, ngành nông nghiệp Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức lớn như: Quy mô sản xuất nhỏ lẻ, phải cạnh tranh ngày càng gay gắt trong thị trường lớn; kinh tế nông thôn phát triển còn chậm, không đồng đều, chưa được khai thác hết tiềm năng, lợi thế; công tác xúc tiến thương mại còn hạn chế, mô hình tổ chức sản xuất tiên tiến còn thiếu cả số lượng và chất lượng, tỷ lệ lao động nông thôn qua đào tạo và năng suất lao động khu vực nông thôn đạt thấp... Bên cạnh đó, công tác quản lý chất lượng sản phẩm chưa được quan tâm đúng mức, các vấn đề về ô nhiễm môi trường, những tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu ngày càng khốc liệt, làm ảnh hưởng chung đến phát triển kinh tế-xã hội khu vực nông thôn … Theo đó, việc học tập những kinh nghiệm về phát triển tam nông của Nhật Bản để áp dụng vào điều kiện thực tế tại Việt Nam là rất thiết thực, giúp giải quyết được căn bản những yếu kém, thách thức của nền nông nghiệp Việt Nam.

Nhật Bản và Việt Nam đang hướng đến triển khai Chương trình Hợp tác nông nghiệp theo chuỗi giá trị sản phẩm tại Việt Nam trong tầm nhìn trung và dài hạn với kỳ vọng xây dựng thành công mô hình kiểu mẫu về hợp tác nông nghiệp trong khu vực.

Anh Đức

Mới nhất
Scroll