• Thứ hai 18/12/2017 23:24

Xuất khẩu gạo thuận lợi, VFA nâng chỉ tiêu cả năm

06/10/2017

(VEN) - Thị trường liên tục xuất hiện nhiều tín hiệu vui như lượng hợp đồng xuất khẩu (XK) tăng, giá bán cũng cải thiện tích cực đã khiến Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) nâng mục tiêu XK gạo năm 2017 lên mức 5,6 triệu tấn, thay vì con số 5,2 triệu tấn được đưa ra trong tháng 7.


Xuất khẩu gạo 8 tháng đầu năm 2017 ước đạt 1,78 tỷ USD, tăng 20,3% so với cùng kỳ năm 2016

Nhiều tín hiệu vui

Theo Bộ Công Thương, XK gạo trong 8 tháng đầu năm 2017 ước đạt 4 triệu tấn, tăng 22,7% so với cùng kỳ năm 2016; trị giá 1,78 tỷ USD, tăng 20,3%. XK gạo tăng so với cùng kỳ năm 2016 cả về số lượng và trị giá nhờ sự tăng trưởng XK sang các thị trường truyền thống như Trung Quốc, Malaysia, Philippines, Bangladesh, theo cả hợp đồng tập trung và hợp đồng thương mại.

Cụ thể, tại thị trường Malaysia, các doanh nghiệp (DN) đã ký được các hợp đồng tập trung với tổng khối lượng 150.000 tấn; tại thị trường Bangladesh ký được các hợp đồng tập trung với tổng khối lượng 250.000 tấn; tại thị trường Philippines, 4 thương nhân Việt Nam đã trúng thầu cung cấp 175.000 tấn gạo.… Các khu vực thị trường mới, còn nhiều tiềm năng như Úc, một số thị trường thuộc Tây Á cũng có sự tăng trưởng mạnh.

Trong 8 tháng qua, tháng 8 được coi là thời điểm XK gạo bứt phá mạnh nhất khi tăng 70% về lượng và 56,8% về trị giá FOB. Lượng hợp đồng đăng ký XK cũng tăng kỷ lục với gần 842.000 tấn, tăng 207% so với tháng 7/2017 và tăng gần 115% so với cùng kỳ. Phần lớn các hợp đồng này đăng ký XK nếp, gạo trắng, gạo thơm và tấm đi Trung Quốc; gạo 25% tấm đi Philippines; gạo thơm đi châu Phi; gạo Japonica đi châu Úc….

Mặt hàng gạo được dự báo sẽ còn gia tăng kim ngạch XK khi mới đây, Bộ Lương thực Bangladesh đã ra thông báo mời thầu nhập khẩu 50.000 tấn gạo đồ Non-Basmati. Đây cũng là một trong những thị trường tiềm năng của gạo Việt Nam. Do đó, tháng 5 vừa qua, Chính phủ hai nước đã gia hạn Bản ghi nhớ về thương mại gạo, có hiệu lực 5 năm kể từ ngày ký (từ năm 2017-2022). Theo đó, mỗi năm, tùy theo nhu cầu và giá cả thị trường thế giới, Việt Nam sẽ cung cấp cho Bangladesh số lượng gạo các loại lên đến 1 triệu tấn. Ngay sau khi ký kết bản ghi nhớ này, phía Bangladesh đã thông báo mong muốn mua ngay của Việt Nam khoảng 250.000-300.000 tấn gạo trắng 5% tấm và mua tổng số lượng khoảng 500.000 tấn gạo của Việt Nam từ tháng 5 đến hết năm 2017. Nếu DN trúng gói thầu 50.000 tấn gạo nói trên sẽ giúp thị trường gạo tiếp tục được cải thiện tốt hơn.

Ngoài Bangladesh, Philippines cũng đã mở hạn ngạch nhập khẩu gạo theo cơ chế MAV (cơ chế tiếp cận thị trường tối thiểu) 2017-2018. Theo đó, lượng gạo sẽ nhập từ Việt Nam theo cơ chế MAV là 293.100 tấn (tương đương với Thái Lan). Giai đoạn 1 nhập khẩu theo cơ chế MAV sẽ bắt đầu từ ngày 20/12/2017 đến không muộn hơn ngày 28/2/2018. Đồng thời, Trung Quốc cũng được cho là sẽ tiếp tục nhập khẩu gạo từ Việt Nam trong những tháng cuối năm với các loại gạo nếp, gạo trắng, gạo thơm, tấm… để phục vụ cho nhu cầu những tháng cuối năm.

Với tình hình thị trường và lượng hợp đồng đăng ký XK tăng kỷ lục trong tháng 8/2017, dự báo sẽ tạo đà cho XK gạo những tháng cuối năm tăng mạnh. Trước chuyển biến mạnh của thị trường, VFA đã đưa ra dự báo, XK gạo của Việt Nam có thể đạt trên 5,6 triệu tấn trong năm 2017, thay vì con số 5,2 triệu tấn đã đặt ra trước đó.

Thêm hỗ trợ cho hạt gạo

Tạo điều kiện hỗ trợ cho XK gạo, Bộ Công Thương đã và đang ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật tạo thuận lợi cho DN. Cụ thể, mới đây, bộ đã ban hành kế hoạch triển khai thực hiện Chiến lược phát triển thị trường XK gạo của Việt Nam giai đoạn 2017-2020, định hướng đến năm 2030.

Theo đó, yêu cầu các đơn vị thuộc bộ chủ động phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan để triển khai thực hiện đảm bảo tiến độ, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ đặt ra. Cụ thể, Vụ Thị trường châu Á - châu Phi, Vụ Thị trường châu Âu - châu Mỹ chủ trì phối hợp với Cục Xuất nhập khẩu, Cục Xúc tiến thương mại, Vụ Chính sách thương mại đa biên xây dựng kế hoạch và giải pháp phát triển từng thị trường XK gạo, tập trung vào các thị trường trọng điểm, tiềm năng. Kế hoạch này được xây dựng trong giai đoạn 2017-2018 và triển khai từ 2018-2030. Cục Xuất nhập khẩu chủ trì theo dõi, cập nhật thông tin, diễn biến tình hình thị trường gạo thế giới và trong nước để kịp thời đề xuất giải pháp ứng phó với biến động của thị trường được giao. Trung tâm Thông tin công nghiệp và thương mại có trách nhiệm thực hiện xây dựng cơ sở dữ liệu thông tin thị trường lúa gạo, tổ chức cập nhật thông tin và duy trì vận hành, cập nhật thông tin thị trường lúa gạo phục vụ công tác điều hành và phát triển thị trường XK.

Đối với việc hoàn thiện thể chế, Cục Xuất nhập khẩu có trách nhiệm rà soát, hoàn thiện cơ chế điều hành và quản lý hoạt động kinh doanh XK gạo phù hợp với tình hình thị trường; sửa đổi, bổ sung Nghị định 109/2010/NĐ-CP và các văn bản hướng dẫn; rà soát, tổng hợp tình hình, đề xuất cơ chế, chính sách quản lý, điều tiết hoạt động nhập khẩu thóc, gạo. Cục Xuất nhập khẩu cũng có nhiệm vụ định hướng, hỗ trợ các thương nhân xây dựng chiến lược mặt hàng, thị trường XK gạo của doanh nghiệp; nâng cao năng lực công tác thị trường, đàm phán, ký kết thực hiện hợp đồng, xử lý tranh chấp thương mại quốc tế….

Bộ Công Thương cũng đã xây dựng và trình Chính phủ ban hành Dự thảo Nghị định thay thế Nghị định số 109 về kinh doanh XK gạo. Dự thảo nghị định có những thay đổi căn bản về quy định điều kiện kinh doanh XK gạo theo hướng tạo thuận lợi và giảm tối đa chi phí gia nhập thị trường của thương nhân. Đây được đánh giá là bước đột phá về cải cách hành chính của Bộ Công Thương trong lĩnh vực XK gạo. Khi được ban hành, nghị định sẽ tạo nhiều thuận lợi hơn cho DN trong hoạt động kinh doanh XK gạo thời gian tới.

Lan Phương

Scroll