• Thứ sáu 25/05/2018 21:54

Xuất khẩu gạo tiếp đà tăng trưởng

07/05/2018

(VEN) - Sản lượng và giá đều tăng mạnh giúp kim ngạch xuất khẩu gạo tăng trưởng vượt trội trong những tháng đầu năm 2018.

xuat khau gao tiep da tang truong
Kim ngạch XK gạo năm 2018 dự kiến đạt 6,5 triệu tấn

Tăng cả lượng và giá trị

Thống kê của Bộ Công Thương cho thấy kim ngạch xuất khẩu (XK) gạo quý I/2018 là 1,352 triệu tấn, đạt giá trị 668 triệu USD, tăng 9,1% về lượng và 23,8% về giá trị so với cùng kỳ năm 2017. XK gạo đã duy trì đà tăng trưởng từ năm ngoái đến 3 tháng đầu năm nay. Gạo cũng là 1 trong 3 mặt hàng thuộc nhóm nông sản có tăng trưởng XK cao ngay trong tháng 2 (thời điểm có kỳ nghỉ Tết Nguyên đán kéo dài).

Điểm tích cực của cơ cấu XK gạo đầu năm 2018 là có tới trên 80% là gạo chất lượng cao, chủ yếu là gạo nếp, gạo thơm, gạo lài,... Việc chuyển dịch cơ cấu XK gạo từ phân khúc chất lượng thấp và trung bình sang phân khúc chất lượng cao là điều bắt buộc để phù hợp với xu hướng tiêu dùng trên thế giới hiện nay.

Bà Bùi Thị Thanh Tâm - Tổng giám đốc Tổng công ty Lương thực Miền Bắc (Vinafood 1) - cho biết, năm nay, lượng gạo thường XK chỉ chiếm khoảng 20% tổng kim ngạch XK (trước đây tỷ lệ gạo này rất cao và chủ yếu XK vào châu Á). Trong khi đó, gạo chất lượng cao chiếm tỷ lệ “áp đảo” với khoảng 80%. Đặc biệt, gạo Japonica của Việt Nam ngày càng được rất nhiều thị trường trên thế giới ưa chuộng và XK thành công sang nhiều nước khu vực châu Á Thái Bình Dương. Gạo nếp cũng được phía Trung Quốc mua rất nhiều.

Phẩm cấp gạo thay đổi theo hướng tăng gạo chất lượng cao giúp giá gạo tăng cao. Theo đó, nếu như giá gạo XK bình quân năm 2017 tăng 15 USD/ tấn so với giá năm 2016, thì giá gạo trong đợt XK những tháng đầu năm 2018 đã tăng thêm 25 USD/tấn so với năm ngoái, ở mức 475 USD/tấn. Đặc biệt, giá gạo Việt Nam còn cao hơn cả gạo Thái Lan.

Có được kết quả này, một phần nhờ ta đã trúng một số gói thầu cung cấp gạo cho các thị trường tập trung với sản lượng cao, đặc biệt là 2 gói thầu XK sang Indonesia. Cụ thể, sau 2 năm không nhập khẩu, quý I/2018, Indonesia đã liên tiếp mở 2 gói thầu nhập khẩu gạo. Trong đó, gói thầu đầu tiên mở vào tháng 1, Việt Nam trúng 141.000 tấn. Gói thầu thứ 2 mở vào tháng 4, Việt Nam đã giành được hợp đồng XK 300.000 tấn cho quốc gia này. Trong đợt mở thầu thứ 2, chủng loại gạo mà phía Indonesia mua của Việt Nam là gạo 15% tấm, thời gian giao hàng từ tháng 5 đến tháng 7/2018. Theo các doanh nghiệp (DN), giá trúng thầu của hợp đồng lần này rất tốt, không chỉ giúp gia tăng kim ngạch XK gạo mà còn là nền tảng cho những hợp đồng thương mại bán được giá cao thời gian tới.

Ngoài thị trường Indonesia, từ đầu năm tới nay, kim ngạch XK gạo cũng tăng đột biến vì nhu cầu từ thị trường Trung Quốc và Philippines tăng lên đáng kể. Ngoài ra, Iraq cũng đang nổi lên là một trong những thị trường nhập khẩu mạnh gạo Việt Nam trong quý I. Đây cũng là những bạn hàng lớn nhất của Việt Nam hiện nay.

Chú trọng chất lượng

Theo đại diện Hiệp hội Lương thực Việt Nam, giá gạo trong thời gian tới sẽ duy trì ở mức như hiện nay, hoặc tăng lên một chút, giúp XK gạo tiếp tục thu được kết quả khả quan. Bên cạnh đó, quan hệ cung-cầu trên thị trường gạo cũng đang rất thuận lợi cho gạo Việt. Cụ thể, mấy năm trước, Thái Lan có khoảng hơn 10 triệu tấn gạo tồn kho và việc liên tục xả kho với giá thấp chính là nguyên nhân gây áp lực lên gạo Việt, khiến kim ngạch XK suy giảm. Hiện nay, lượng gạo tồn kho của Thái Lan chỉ còn 3-4 triệu tấn nên áp lực không còn nhiều. Ấn Độ sau 3 năm liên tiếp XK gạo mạnh cũng giảm lượng tồn kho từ 25 triệu tấn xuống 18 triệu tấn, giúp nguồn cung trên thị trường không bị dư thừa quá lớn.

Ngoài ra, tính toán của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA) cũng cho thấy, một số thị trường nhập khẩu gạo chính của Việt Nam như Philippines, Malaysia, Indonesia, Bờ Biển Ngà,… sẽ tăng nhập khẩu gạo trong năm nay, tạo điều kiện cho DN Việt Nam thêm cơ hội có các đơn hàng lớn.

Trong nước, việc đẩy mạnh tái cơ cấu ngành lúa gạo, nhằm nâng cao chất lượng đang tiếp tục đi đúng hướng. Ngoài định hướng của cơ quan quản lý, hiệp hội, nhiều DN đang nỗ lực nâng cao chất lượng cho sản phẩm này. Theo đó, không chỉ tập trung công nghệ, xây dựng thương hiệu, chất lượng đang là ưu tiên hàng đầu của các DN. Liên kết với nông dân, có vùng trồng riêng, thu mua giá cao là cách được nhiều DN áp dụng.

Theo bà Bùi Thị Thanh Tâm, hiện các quốc gia chủ trương không ký hợp đồng giữa Chính phủ mà cho đấu thầu tự do, khiến DN phải tự đi tìm bạn hàng để ký hợp đồng chứ không thể ngồi chờ các hợp đồng tập trung như trước. Đây vừa là áp lực, vừa là cơ hội cho các DN, bởi làm tốt, sản phẩm có chất lượng, có thương hiệu, ắt sẽ có đầu ra.

“Ngành gạo 2 năm gần đây có sự sàng lọc mạnh mẽ bởi DN phải tự thân vận động, tự tìm bạn hàng. Do đó, các DN mạnh thì vượt qua được, các DN yếu về vốn, thị trường, bạn hàng thì sẽ bị đào thải. Đây cũng là những yếu tố giúp ngành lúa gạo XK bền vững hơn trong thời gian tới” - bà Bùi Thị Thanh Tâm- khẳng định.

Ngoài ra, Việt Nam cũng có thêm cơ hội mở rộng thị trường, nâng cao giá trị XK gạo nhờ Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) được ký kết, tạo điều kiện thuận lợi để Việt Nam XK gạo vào các quốc gia thành viên CPTPP.

Dự kiến, năm 2018, kim ngạch XK gạo của Việt Nam đạt khoảng 6,5 triệu tấn, trong đó, XK sang Trung Quốc khoảng 2,7 triệu tấn; Philippines khoảng 800.000 tấn; Malaysia 500.000 tấn, Iraq 200.000 tấn; châu Phi 1 triệu tấn… còn lại là các thị trường khác.

Lan Phương

Mới nhất
Scroll